ความรู้เบื้องต้นวิชาแผ่นดินไหว

บทที่ 1 วิชาแผ่นดินไหวคืออะไร
บทที่ 2 คลื่นแผ่นดินไหว
บทที่ 3 โลก
บทที่ 4 อะไรทำให้เกิดแผ่นดินไหว
บทที่ 5 ขนาดมาตราริคเตอร์

บทที่ 6 ริคเตอร์

บทที่ 7 ศัพท์แผ่นดินไหว หน้าที่ 1

บทที่ 8 ศัพท์แผ่นดินไหว หน้าที่ 2

บทที่ 4
อะไรทำให้เกิดแผ่นดินไหว?
 

4.1 อะไรทำให้เกิดแผ่นดินไหว?
(What causes an earthquake?)

            แผ่นดินไหวเกิดจากการเคลื่อนที่อย่างฉับพลันของหินบริเวณรอยเลื่อน หรือเกิดจากการระเบิด อย่างไรก็ตาม แผ่นดินไหวส่วนใหญ่เกิดจากการเคลื่อนของแผ่นเปลือกโลก หรือเพลตเทคโทนิค (Tectonic Plates) เพลตเหล่านี้ประกอบกันขึ้นเป็นเปลือกโลก แผ่นดินไหวเกิดขึ้นทุกวันทั่วโลก ส่วนใหญ่เราไม่รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือน นอกจากตรวจได้จากเครื่องตรวจแผ่นดินไหว

            เพลตเทคโทนิคบางครั้งเคลื่อนที่เข้าปะทะกัน หรือเคลื่อนที่เข้าผสานกันทำให้เพลตมีขนาดใหญ่ขึ้น  การปะทะกันของเพลตอาจก่อให้เกิดแนวย่นเป็นลอน ส่วนที่นูนขึ้นเป็นทิวเขา ส่วนที่อยู่ระหว่างทิวเขาเป็นที่ราบหรือหุบเขา  บางครั้งเพลตหนึ่งมุดลงใต้อีกเพลตหนึ่ง ทำให้เกิดแนวย่นหรือทิวเขาตลอดแนวมุด บางครั้งหินหนืดหรือแมกม่าที่อยู่ในชั้นแมนเทิลปะทุขึ้นตามแนวมุดก่อให้เกิดแนวภูเขาไฟ หรือแนวโค้งภูเขาไฟ (Volcanic Arc) ขณะที่ปรากฏการณ์เหล่านี้ดำเนินไปก็มีการสั่นสะเทือนของแผ่นดิน หรือแผ่นดินไหวเกิดขึ้น บางครั้งรุนแรงจนก่อให้เกิดความเสียหายแก่ชีวิตและทรัพย์สินตามที่เราเคยได้ยินกันอยู่บ่อย ๆ แผ่นดินไหวที่เกิดจากการมุดของเพลตเทคโทนิคอาจมีจุดกำเนิด (Hypocenter or Focus) อยู่ลึกลงไปหลายร้อยกิโลเมตรตามแนวมุดดังกล่าว  กรณีแผ่นดินไหวเกิดขึ้นที่พื้นมหาสมุทรอาจเกิดคลื่นยักษ์หรือคลื่นซึนามิ เมื่อคลื่นเดินทางถึงฝั่งอาจมีความสูงนับสิบเมตร และก่อให้เกิดความเสียหายอย่างรุนแรงแก่บริเวณนั้น

4.2 แผ่นดินไหวแบบต่าง ๆ
(Types of Earthquakes)

            เราแบ่งแผ่นดินไหวออกได้หลายแบบ เช่น แบ่งตามระยะทาง แบ่งตามความลึก แบ่งตามขนาด เป็นต้น

            แผ่นดินไหวแบ่งตามระยะทางได้ 2 แบบ คือ แผ่นดินไหวท้องถิ่น (Local Earthquakes) และแผ่นดินไหวไกล (Teleseismic Earthquakes)

            แผ่นดินไหวท้องถิ่น เป็นแผ่นดินไหวที่มีศูนย์กลางอยู่ห่างจากสถานีตรวจไม่เกิน 1,200 กิโลเมตร หรือแผ่นดินไหวที่มีระยะห่างระหว่างคลื่นพีกับคลื่นเอสไม่เกิน 2 นาที
            แผ่นดินไหวไกล เป็นแผ่นดินไหวที่มีศูนย์กลางอยู่ห่างจากสถานีตรวจมากกว่า 1,200 กิโลเมตร หรือแผ่นดินไหวที่มีระยะห่างระหว่างคลื่นพีกับคลื่นเอสเกิน 2 นาที

            แผ่นดินไหวแบ่งตามความลึกได้ 3 แบบ คือ แผ่นดินไหวตื้น (Shallow Earthquakes)  แผ่นดินไหวลึกปานกลาง (Intermediate Earthquakes) และแผ่นดินไหวลึก (Deep Earthquakes)

แผ่นดินไหวตื้น เป็นแผ่นดินไหวที่มีจุดกำเนิดอยู่ลึกไม่เกิน 70 กิโลเมตร
แผ่นดินไหวลึกปานกลาง เป็นแผ่นดินไหวที่มีจุดกำเนิดอยู่ลึกระหว่าง 71-300 กิโลเมตร และแผ่นดินไหวลึก เป็นแผ่นดินไหวที่มีจุดกำเนิดอยู่ลึกเกิน 300 กิโลเมตร

            แผ่นดินไหวแบ่งตามขนาดได้ 8 แบบ คือ แผ่นดินไหวจิ๋ว (Micro Earthquakes)  แผ่นดินไหวเล็กมาก (Very Minor Earthquakes)  แผ่นดินไหวเล็ก (Minor Earthquakes)  แผ่นดินไหวเบา (Light Earthquakes)  แผ่นดินไหวปานกลาง (Moderate Earthquakes) แผ่นดินไหวรุนแรง (Strong Earthquakes)  แผ่นดินไหวใหญ่ (Major Earthquakes) และ แผ่นดินไหวยักษ์ (Great Earthquakes)

            แผ่นดินไหวจิ๋ว เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาดไม่ถึง 2 ริคเตอร์

            แผ่นดินไหวเล็กมาก เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด 2.0-2.9 ริคเตอร์

            แผ่นดินไหวเล็ก เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด 3.0-3.9 ริคเตอร์

            แผ่นดินไหวเบา เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด 4.0-4.9 ริคเตอร์

            แผ่นดินไหวปานกลาง เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด 5.0-5.9 ริคเตอร์

            แผ่นดินไหวรุนแรง เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด 6.0-6.9 ริคเตอร์

            แผ่นดินไหวใหญ่ เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด 7.0-7.9 ริคเตอร์

            แผ่นดินไหวยักษ์ เป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาด 8 ริคเตอ์ขึ้นไป

ดูหน้าที่แล้ว <              >ดูหน้าถัดไป

ศัพท์แผ่นดินไหว และธรณีวิทยา

    แบ่งตามหมวดตัวอักษร ตั้งแต่ อักษร A  จนถึง Z   มีภาพประกอบ และภาพเคลื่อนไหว สีสรรชัดเจน  ของอดิศร  ฟุ้งขจร  จำนวน 185  หน้า คลิกค่ะ

  หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ 

 ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)

สุดยอดสิ่งประดิษฐ์

   การทดลองเสมือน 

 ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์

 สูตรพื้นฐานฟิสิกส์

  แบบฝึกหัดกลาง 

 แบบทดสอบ

 อะไรเอ่ย ?

คดีปริศนา

  ความรู้รอบตัว

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ 1  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

   การเรียนการสอนฟิสิกส์ 2  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต  

12. แสงและการมองเห็น

   การเรียนการสอนฟิสิกส์ทั่วไป  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

   2. จลพลศาสตร์ (kinetics)