index 116

a

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 altimeter  มาตรระดับความสูง เครื่องมือวัดความสูงสำหรับใช้ในเครื่องบินเพื่อบอกระดับความสูง  
 arithmetic number  จำนวนเลขคณิต จำนวนที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน ได้แก่ จำนวนเต็มบวก เศษส่วน  ทศนิยม และจำนวนจริง(ที่เป็นบวก)

 

 acid strength  ความแรงของกรด สมบัติของกรดอย่างหนึ่งที่พิจารณาจากความสามารถในการให้โปรตอน หรือการแตกตัวให้ไฮโดรเนียมไอออน(H3O+)เมื่อละลายน้ำถ้าให้โปรตอนหรือแตกตัวให้ไฮโดรเนียมไอออนได้ดีจัดเป็นกรดแก่ และถ้าให้โปรตอนหรือแตกตัวให้ไฮโรเนียมไอออนน้อยจัดเป็นกรดอ่อน  
 Anaerobic Bacteria    
 anaphase  แอนาเฟส ระยะหนึ่งของการแบ่งเซลล์ถัดจากระยะเมทาเฟส เป็นระยะที่ โครมาทิดแยกออกจากกันเป็นโครโมโซม กลุ่ม แล้วแต่ละกลุ่มเคลื่อนไปยังขั้วเซลล์แต่ละด้าน 
 ADH  เอดีเอช ดู antidiuretic hormone  
 Addison's disease  โรคแอดดิสัน โรคที่เกิดจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ถูกทำลายจนไม่สามารถ สร้างฮอร์โมนได้ อาการสำคัญของโรคคือ ซูบ ผอม ผิวหนังตกกระ ร่างกายไม่สามารถรักษาสมดุลของน้ำและเกลือแร่ต่าง ๆ ได้ กระเพาะและลำไส้ไม่ทำงานและถึงตายในที่สุด 
 amplitude  แอมพลิจูด ค่าสูงสุดของปริมาณซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นคาบ เช่น ระยะระหว่างจุดกึ่งกลางและจุดสูงสุด (หรือจุดต่ำสุด) ของคลื่นน้ำ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เป็นต้น  
 ampere (A)  แอมแปร์ หน่วยสำหรับวัดกระแสไฟฟ้า ใช้สัญลักษณ์ A โดยกำหนดว่า 1 แอมแปร์ คือ กระแสคงตัว ตัวนำเส้นตรง 2 เส้นที่มีความยาวไม่จำกัด และเล็กมากไม่คิดพื้นที่หน้าตัด วางห่างกันเป็นระยะ 1 เมตรในสุญญากาศ จะเกิดแรงระหว่างตัวนำทั้งสองเท่ากับ 2.0 x  10–7 นิวตันต่อเมตร  
 A  แอมแปร์ สัญลักษณ์หน่วยวัดกระแสไฟฟ้า   ดู ampere  
 atm  บรรยากาศ สัญลักษณ์ของหน่วยความดันบรรยากาศ  ดู atmosphere  
 adhesion  การยึดติด การเกาะติดด้วยแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลของสารต่างชนิดกัน  
 AM  เอเอ็ม ดู amplitude modulation  
 absolute temperature  อุณหภูมิสัมบูรณ์ อุณหภูมิที่ใช้ในการศึกษาวิชาอุณหพลศาสตร์มีหน่วยเป็น เคลวิน  
 absolute zero temperature  อุณหภูมิศูนย์สัมบูรณ์ อุณหภูมิ 0 K หรือ 273  ํ C ซึ่งตามทฤษฎีจลน์ พลังงานของอนุภาคทั้งระบบจะมีค่าเป็นศูนย์  
 average speed  อัตราเร็วเฉลี่ย อัตราส่วนระหว่างระยะทางในการเคลื่อนที่ต่อเวลาที่ใช้ในการเคลื่อนที่ อัตราเร็วเฉลี่ยเป็นปริมาณสเกลาร์  
 average speed  อัตราเร็วเฉลี่ย อัตราส่วนระหว่างระยะทางในการเคลื่อนที่ต่อเวลาที่ใช้ในการเคลื่อนที่ อัตราเร็วเฉลี่ยเป็นปริมาณสเกลาร์ 
 average speed  อัตราเร็วเฉลี่ย อัตราส่วนระหว่างระยะทางในการเคลื่อนที่ต่อเวลาที่ใช้ในการเคลื่อนที่ อัตราเร็วเฉลี่ยเป็นปริมาณสเกลาร์ 
 accumulator  หม้อสะสมไฟฟ้า เซลล์ไฟฟ้าแบบทุติยภูมิซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดไฟฟ้าชนิดอาศัยปฏิกิริยาเคมี หลังจากใช้ไฟฟ้าไปบ้างแล้วก็สามารถประจุไฟฟ้ากลับคืนได้ โดยการผ่านไฟฟ้ากระแสตรงจากแหล่งกำเนิดอื่นที่มีความต่างศักย์สูงกว่าเข้าไปในทิศทางตรงข้าม  
 Angstrom unit  หน่วยอังสตรอม หน่วยความยาวใช้กับความยาวคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ใช้สัญลักษณ์  
 atomic mass unit  หน่วยมวลอะตอม หน่วยของมวลอะตอม ใช้อักษรย่อ u  1 u มีค่าเท่ากับ **1/12** เท่าของมวล หนึ่งอะตอม  
 automatic switch  สวิตช์อัตโนมัติ อุปกรณ์สำหรับเปิดปิดวงจรไฟฟ้าแบบอัตโนมัติ โดยใช้หลักการเกิดสนามแม่เหล็กเหนี่ยวนำหรือแผ่นโลหะคู่ที่ขยายตัวไม่เท่ากันเมื่อได้รับความร้อน  
 acoustics  สวนศาสตร์ วิชาฟิสิกส์ของเสียงซึ่งศึกษาเกี่ยวกับการส่งผ่าน การดูดกลืนการสะท้อน การหักเห การเลี้ยวเบน การแทรกสอด และปรากฏการณ์ต่าง ๆ ของเสียงในตัวกลางและ ภาวะแวดล้อมต่าง ๆ  
 action force  แรงกิริยา แรงที่วัตถุหนึ่งกระทำต่ออีกวัตถุหนึ่ง ใช้ในกรณีที่กล่าวถึงแรงกระทำระหว่างวัตถุ เช่นเรียกแรงที่วัตถุ A กระทำต่อวัตถุ B ว่าแรงกิริยา และเรียกแรงที่วัตถุ B กระทำต่อวัตถุ A ว่าแรงปฏิกิริยา  
 alpha rays  รังสีแอลฟา รังสีชนิดหนึ่งแผ่ออกมาจากธาตุกัมมันตรังสี เป็นอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้าบวก คือ เป็นนิวเคลียสของ อะตอมของธาตุฮีเลียม ประกอบด้วย 2 โปรตอน และ 2 นิวตรอน มีอำนาจทะลุผ่านน้อยมาก  
 amplitude modulation  ระบบเอเอ็ม ในที่นี้ให้แปลว่า ระบบเอเอ็ม ตามคำศัพท์ในหนังสือเรียนวิชาฟิสิกส์ มัธยมศึกษาตอนปลาย คำศัพท์นี้ในหนังสือเรียนเล่มอื่นบางทีแปลว่า การผสมคลื่นทางแอมพลิจูด เหมือนกับที่ใช้ในพจนานุกรมวิทยาศาสตร์ คำว่า modulation ราชบัณฑิตแปลว่า การกล้ำ ถ้าใช้คำแปลนี้  
 altitude  ระดับความสูง (ฟ.), ระดับความสูงเชิงมุม (ฟ.) ระยะที่วัดจากระดับน้ำทะเลขึ้นไปในแนวดิ่ง  
 angle of refraction  มุมหักเห มุมที่รังสีหักเห ทำกับเส้นแนวฉาก ณ จุดที่เกิดการหักเหจากรูป q คือ มุมหักเห  
 angle of reflection  มุมสะท้อน มุมที่รังสีสะท้อนทำกับเส้นแนวฉาก ณ จุดที่เกิดการสะท้อนจากรูป q2  คือ มุมสะท้อน  
 angle of incidence  มุมตกกระทบ มุมที่รังสีตกกระทบทำกับเส้นแนวฉาก ณ จุดที่รังสีตกกระทบผิววัตถุ จากรูป  q1

 คือ มุมตกกระทบ

 

 anemometer  มาตรความเร็วลม อุปกรณ์วัดความเร็วของลม  ดูรูป

     

 

 ammeter  มาตรกระแสไฟฟ้า, แอมมิเตอร์ อุปกรณ์วัดกระแสไฟฟ้าในวงจร ใช้ต่ออนุกรมกับส่วนของวงจรที่ต้องการวัดกระแสไฟฟ้า  
 antinode  ปฏิบัพ ตำแหน่งของคลื่นในคลื่นนิ่ง ซึ่งมีการกระจัดมากที่สุด หรือซึ่งตัวกลางมีการสั่นมากที่สุด จากรูป ตำแหน่ง A คือ ปฏิบัติ  
 aneroid barometer  แบรอมิเตอร์แบบแอนิรอยด์ อุปกรณ์วัดความดันบรรยากาศชนิดหนึ่งเป็นตลับโลหะสูญญากาศที่ยืดหดตัวได้เมื่อความดันบรรยากาศเปลี่ยนแปลงแล้วไปดันเข็มชี้อ่านความดัน  
 atmosphere  หน่วยวัดความดันบรรยากาศ อากาศที่ห่อหุ้มโลก ประกอบด้วยออกซิเจน 1 ใน 5 ส่วน ไนโตรเจน 4 ใน 5 ส่วน นอกจากนั้นยังมีแก๊สอื่น ๆ อีกเป็นจำนวนเล็กน้อย เช่น คาร์บอนไดออกไซด์ อาร์กอน ซีนอน เป็นต้น บรรยากาศมีอยู่สูงขี้นไปประมาณ 1,500 กิโลเมตร ซึ่งจะมีความหนาแน่นของอากาศลดลง  
 antinodal line  แนวเส้นปฏิบัพ แนวเส้นที่ลากผ่านตำแหน่งปฏิบัพ ซึ่งเกิดจากการแทรกสอดแบบเสริมกันของคลื่น 2 ขบวน  
 aperture  ช่องรับแสง ช่องให้แสงผ่านในทัศนูปกรณ์ เช่น กล้องถ่ายรูป เป็นต้น ช่องนี้อาจปรับขนาดให้แสงผ่านเข้ามากน้อยได้ตามที่ต้องการ  
 amplifier  เครื่องขยาย อุปกรณ์สำหรับขยายสัญญาณไฟฟ้าให้มีกำลังสูงขึ้นใช้ในวิทยุและเครื่องขยายเสียง เป็นต้น  
 average velocity  ความเร็วเฉลี่ย อัตราส่วนระหว่างการกระจัดต่อเวลาที่ใช้ในการเคลื่อนที่ ความเร็วเฉลี่ยเป็นปริมาณเวกเตอร์  
 acceleration  ความเร่ง อัตราการเปลี่ยนความเร็ว หรือการเปลี่ยนความเร็วต่อหนึ่งหน่วยเวลา  
 atmospheric pressure  ความดันบรรยากาศ ความดันเนื่องจากน้ำหนักของอากาศที่อยู่เหนือโลก ความดัน 1 บรรยากาศที่ระดับน้ำทะเลมีค่าเท่ากับ 1.01325 ´ 105 Pa  หรือ 1.01325´105  N/m2  
 absolute humidity  ความชื้นสัมบูรณ์ มวลของไอน้ำที่มีอยู่จริงในอากาศหนึ่งหน่วยปริมาตร  
 absorption  การดูดกลืน กระบวนการที่วัตถุดูดกลืนสารหรือพลังงาน เช่นใบไม้ ดูดกลืนพลังงานแสงบางความถี่ เพื่อใช้ในการสังเคราะห์ ด้วยแสง หรือผิวโลหะดูดกลืนพลังงานแสงบางความถี่ แล้วทำให้เกิดโฟโตอิเล็กตรอน เป็นต้น  
 alternating current (AC)  กระแสสลับ (เอซี) กระแสไฟฟ้าซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงเป็นคาบทั้งในทิศและขนาดของกระแส ใช้อักษรย่อ AC  
 anode  แอโนด  
 ammonia  แอมโมเนีย แก๊สไม่มีสี มีกลิ่นฉุนแสบจมูก  สูตรเคมีคือ NH3 ละลายน้ำได้สารละลายเป็นเบส ใช้ในอุตสาหกรรมทำวัตถุระเบิดและทำปุ๋ย  
 aerosol  แอโรซอล คอลลอยด์ชนิดหนึ่งที่อนุภาคของของแข็งหรือของเหลวกระจายอยู่ในตัวกลางของการกระจายที่เป็นแก๊ส เช่นสเปรย์ ควัน  หมอก เป็นต้น  
 alcohol  แอลกอฮอล์ สารประกอบอินทรีย์จำพวกหนึ่ง ในโมเลกุลประกอบด้วยหมู่ไฮดรอกซิล(-OH) เช่นเอทานอล C2H5OH เป็นต้น  
 alkaloid  แอลคาลอยด์ สารอินทรีย์ที่ได้จากพืช มีสมบัติเป็นเบส ในโมเลกุลจะประกอบด้วยธาตไนดตรเจนอย่างน้อย 1 อะตอม แอลคาลอยด์มีหลายชนิด เช่นนิโคติน เป็นแอลคาลอยด์ที่พบในใบยาสูบ มอร์ฟิน เป็นแอลคาลอยด์ที่พบในผิ่นเป็นต้น

 

 alkene  แอลคีน สารอินทรีย์ประเภทไม่อิ่มตัวที่มีพันธะคู่อยู่ในโมเลกุลอย่างน้อย 1 ตำแหน่ง สูตรเคมีทั่วไป คือ CnH2n

 

 alkane  แอลเคน สารอินทรีย์ประเภทอิ่มตัวพันธะระหว่างอะตอมของคาร์บอนเป็นพันธะเดี่ยว ทั้งสิ้น สูตรเคมีทั่วไปคือ  CnH2n+2

 

 alkyne  แอลไคน์ สารอินทรีย์ประเภทไม่อิ่มตัวที่มีพันธะสามอยู่ในโมเลกุลอย่างน้อย  1 ตำแหน่งสูตรเคมีทั่วไปคือ  CnH2n-2

 

 adrenocorticotrophin หรือ adrenocorticotrophic hormone (ACTH)  ฮอร์โมนอะดรีโนคอร์ติโคโทรฟิน ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า ทำหน้าที่กระตุ้นอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไตให้สร้างฮอร์โมนตามปกติ  
 anion [negative ion]  แอนไอออน อะตอมหรือหุล่มอะตอมที่แสดงอำนาจประจุไฟฟ้าลบ  
 acetate rayon  แอซีเตตเรยอง เส้นใยสังเคราะห์จากเซลลูโลส โดยการทำให้เป็นเซลลูโลสแอซีเตตหรือเซลลูโลสไตรแอซีเตต  
 amine  เอมีน สารอินทรีย์ที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบในโมเลกุลเกิดจากหมู่ไฮโดรคาร์บอนแทนที่ไฮโดรเจนในโมเลกุลของแอมโมเนียเพียงหนึ่ง สอง หรือ ทั้งสามอะตอมก็ได้ เช่น อะนิลีน C6H5NH2 ไดเมทิลอามีน(CH3)2NH เป็นต้น

 

 amyl alcohol  เอมิลแอลกอฮอล์ ดู pentyl alcohol  
 arginine  อาร์จินีน กรดอะมิโนชนิดหนึ่งที่จำเป็นสำหรับคน มีในพืชและสัตว์

 

 argon  อาร์กอน ธาตุในหมู่ VIII ของตารางธาตุมีเลขอะตอม 18 สัญลักษณ์ Ar เป็นแก๊สเฉื่อยไม่มีสีและกลิ่นมีปนอยู่ในอากาศร้อยละ 0.94 จุดหลอมเหลว -189.2oC จุดเดือด -185.7oC  
 aluminium  อะลูมิเนียม ธาตุในหมู่ III ของตารางธาตุ มีเลขอะตอม 13 สัญลักษณ์ AI  เป็นโลหะเบา สีขาว จุดหลอมเหลว 660oC  เป็นตัวนำความร้อนและไฟฟ้าที่ดีใช้ทำอุปกรณ์และเครื่องใช้ต่าง ๆ

 

 alanine  อะลานีน กรดอะมิโนชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CH3CHNH2COOH  
 amylase  อะไมเลส เอนไซม์ช่วยในการย่อยแป้งให้เป็นน้ำตาล มีอยู่ในน้ำลายลำไส้เล็ก และตับอ่อน  
 adenine  อะดีนีน เบสชนิดหนึ่งเป็นผลึกสีขาวสูตรเคมีคือ C5H5N5 เป็นองค์ประกอบของกรดนิวคลีอิก พบใน DNA และ RNA

 

 atom  อะตอม ส่วนที่เล็กที่สุดของธาตุซึ่งสามารถแสดงสมบัติของธาตุนั้นได้ ประกอบด้วยอนุภาคมูลฐานสำคัญ 3 ชนิดคือ โปรตอน อิเล็กตรอนและนิวตรอน

 

 adrenalin (epinephrin)  อะดรีนาลีน ฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลเมดัลลาของต่อมหมวกไตฮอร์โมนนี้จะถูกระต้นให้หลั่งออกมาเมื่อร่างกายเกิดอารมณ์เครียด เช่น โกรธ  ดีใจ  ตื่นเต้น เป็นต้น  
 acetylene (ethyne)  อะเซทิลีน แก๊สชนิดหนึ่งติดไฟง่ายไม่มีสี ไม่มีกลิ่น สูตรเคมีคือ C2H2 เตรียมได้จากปฏิกิริยาเคมีระหว่างแคลเซียมคาร์ไบด์กับน้ำ หรือได้จากการแตกสลายโมเลกุลของไฮโดรคาร์บอนโมเลกุลใหญ่โดยอาร์กไฟฟ้าใช้ประโยชน์ต่าง ๆ เช่น จุดตะเกียงให้แสงสว่าง เชื่อโลหะ บ่มผลไม้ เป็นสารตั้งต้นในการเตรียมสารอื่น ๆ เป็นต้น  
 alkyl group  หมู่แอลคิล หมู่อะตอมที่มาจากการลดไฮโรเจนหนึ่งอะตอมจากแอลเคน สูตรเคมีทั่วไปคือ  CnH2n + 1  
 amino group  หมู่อะมิโน กลุ่มของอะตอมซึ่งประกอบด้วยไนโตรเจนและไฮโดรเจน  
 Avogadro's hypothesis  สมมติฐานของอาโวกาโดร สมมติฐานที่กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างปริมาตรกับจำนวนโมเลกุลของแก๊ส มีใจความสำคัญว่าแก๊สที่มีปริมาตรเท่ากันวัดที่อุณหภูมิและความดันเดียวกันจะมีจำนวนโมเลกุลเท่ากัน  
 alkaline earth metals  โลหะแอลคาไลน์เอิร์ท โลหะหมู่ II ในตารางธาตุ ได้แก่ เบริเลียม แมกนีเซียม แคลเซียม สทรอนเซียม แบเรียม  และเรเดียม  
 alkali metals  โลหะแอลคาไล โลหะหมู่ I  ในตารางธาตุได้แก่ ลิเทียม โซเดียม โพแทสเซียม รูบิเดียม  ซีเซียม  และแฟรนเซียม  
 alloy  โลหะเจือ, โลหะผสม สารเนื้อเดียวที่ได้จากการผสมโลหะสองชนิดขึ้นไปเข้าด้วยกัน เพื่อให้ได้สมบัติตามต้องการ เช่น ทองเหลืองเป็นโลหะผสมระหว่างทองแดงกับสังกะสี  
 Avogadro's number  เลขอาโวกาโดร  
 atomic number  เลขอะตอม เลขแสดงจำนวนโปรตอนในอะตอมของธาตุ  
 atomic radius  รัศมีอะตอม ความยาวครึ่งหนึ่งของระยะทางระหว่างนิวเคลียสของอะตอมหนึ่งไปยังนิวเคลียสของอีกอะตอมหนึ่ง โดยการวัดแบบรัศมีโคเวเลนต์ รัศมีวันเดอวาลส์หรือรัศมีโลหะซึ่งขึ้นอยู่กับชนิดของพันธะระหว่างอะตอมนั้น ๆ ดังนั้นรัศมีอะตอมของธาตุหนึ่งอาจมีค่าต่างกันซึ่งขึ้นอยู่กับว่าเป็นรัศมีอะตอมแบบใด  
 antibiotic  ยาปฏิชีวนะ สารที่สกัดได้จากเชื้อราหรือแบคทีเรียบางชนิด ในปัจจุบันนี้สามารถสังเคราะห์ได้จากสารเคมีหลายชนิด สามารถยับยั้งการเติบโตหรือฆ่าเชื้อได้อย่างกว้างขวาง ก่อให้เกิดประโยชน์ในวงการแพทย์ย่างมาก เช่นเพนิซิลลิน สเตร็ปโตไมซิน เป็นต้น  
 atomic mass  มวลอะตอม มวลเปรียบเทียบที่แสดงว่าธาตุ 1 อะตอมมีมวลเป็นกี่เท่าของ ½  ของมวล C-12  หนึ่งอะตอม 
 activation energy  พลังงานก่อกัมมันต์ พลังงานปริมาณน้อยที่สุดที่โมเลกุลของสารตั้งต้นจำเป็นต้องมีหรือได้รับ จึงจะสามารถเกิดปฏิกิริยาเคมีได้  
 addition reaction  ปฏิกิริยาการเติม 1. ปฏิกิริยาเคมีที่เกิดจากสารตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปรวมเป็นสารใหม่เพียงชนิดเดียว

2. ปฎิกิริยาเคมีที่เกิดจากโมเลกุลหรืออะตอมรวมเป็นโมเลกุลเดียวกับสารอินทรีย์ประเภทไม่อิ่มตัวตรงตำแหน่งพันธะคู่หรือพันธะสาม

 

 alpha sulphur  กำมะถันแอลฟา ดู rhombic sulphur  
 analysis  การวิเคราะห์ วิธีการพิสูจน์หรือหาองค์ประกอบหรือหาปริมาณของสาร มีอยู่ 2 แบบ คือ คุณภาพวิเคราะห์และปริมาณวิเคราะห์  
 addition polymerization reaction  ปฏิกิริยาพอลิเมอไรเซชันแบบเติม ปฏิกิริยาเคมีที่มอนอเมอร์ชนิดเดียวกันทำปฏิกิริยาการเติมซ้ำ ๆ กัน แล้วได้สารใหม่ซึ่งมีโมเลกุลใหญ่ขึ้นที่เรียกว่าพอลิเมอร์  
 acid - base titration  การไทเทรตกรด - เบส กระบวนการหาปริมาตรหรือความเข้มข้นของสารละลายกรด เมื่อทราบความเข้มข้นและปริมาตรของเบสหรือกลับกัน โดยอาศัยการเปลี่ยนสีของอินดิเคเตอร์ที่เหมาะสมหรือการเปลี่ยน pH สำหรับบอกจุดยุติของปฏิกิริยาการสะเทิน  
 adsorption  การดูดซับ กระบวนการที่สารซึ่งอยู่ในรูปของโมเลกุล อะตอมไอออน หรืออนุภาคถูกดูดติดอยู่กับผิวของสารอื่นเช่นโลหะแพลเลเดียมดูดซับแก๊สไฮโดรเจน  เป็นต้น

 

 

 absorption  การดูดกลืน กระบวนการที่วัตถุดูดกลืนสารหรือพลังงาน เช่นใบไม้ดูดกลืนพลังงานแสงบางความถี่ เพื่อใช้ในการสังเคราะห์ด้วยแสง หรือผิวโลหะดูดกลืนพลังงานแสงบางความถี่ แล้วทำให้เกิดโฟโตอิเล็กตรอน เป็นต้น  
 acetic acid  กรดแอซีติก กรดอินทรีย์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CH3COOH มีชื่อสามัญว่า กรดน้ำส้ม ใช้เป็นสารปรุงอาหาร เป็นตัวทำละลายและใช้ในอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่นพลาสติก สี การถ่ายรูป เป็นต้น
 
 amino acid  กรดอะมิโน สารประกอบที่เป็นหน่วยย่อยเล็กที่สุด ที่ประกอบขึ้นเป็นโปรตีน โมเลกุลของกรดอะมิโนทุกชนิดจะประกอบด้วยหมู่คาร์บอกซิล(-COOH) และหมู่อะมิโน ( -NH2) กรดอะมิโนที่จำเป็นซึ่งร่างกายขาดไม่ได้มีอยู่ประมาณ 10 ชนิด  
 acid  กรด 1. สารที่แตกตัวให้ไฮโดรเจนไอออน(H+)ในสารละลาย
2. โมเลกุลหรือไอออนที่สามารถให้โปรตอนได้
3. สารที่ละลายน้ำแล้วได้สารละลายที่มีความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออน(H3O+) มากกว่าไฮดรอกไซด์ไอออน(OH-) สารที่มีสมบัติเป็นกรดนั้นจำเป็นต้องสามารถทดสอบสมบัติต่าง ๆได้เช่น เปลี่ยนสีลิตมัสจากน้ำเงินเป็นแดง เป็นอิเล็กโทรไลต์ทำปฏิกิริยากับลวดแมกนีเซียมได้แก๊สไฮโดรเจน  เป็นต้น  
 antilogarithm  แอนติลอการิทึม แอนติลอการิทึมของจำนวนจริง a หมายถึง จำนวนที่ลอการิทึมฐานสิบของจำนวนนั้นเท่ากับ a เช่น
 

log10 100 = 2        antilog 2 = 100

 

 arithmetic series  อนุกรมเลขคณิต อนุกรมที่ได้จากลำดับเลขคณิต เช่น 2, 4, 6, ..., 20 เป็นลำดับเลขคณิต 2 + 4 + 6 + ... + 20 เป็นอนุกรมเลขคณิต

 

 average deviation [mean deviation]  ส่วนเบี่ยงเบนเฉลี่ย, ค่าเบี่ยงเบนเฉลี่ย ค่าที่ใช้วัดการกระจายของข้อมูล ที่ได้จากการเฉลี่ยค่าสัมบูรณ์ ของความแตกต่างระหว่างค่าของข้อมูล แต่ละค่าจากค่ากลางของข้อมูลชุดนั้น ซึ่งค่ากลางอาจจะเป็นค่าเฉลี่ยเลขคณิต หรือมัธยฐาน

 

 arithmetic progression (A.P.) [arithmetic sequence]  ลำดับเลขคณิต ลำดับที่มีผลต่างร่วมคงตัวเช่น 2, 4, 6, 8,... เป็นลำดับเลขคณิต และมีผลต่างร่วมคือ 2 เป็นต้น  
 angle of inclination  มุมเอียง
มุมที่เส้นตรงทำกับแกน X เมื่อวัดจากแกน X ในทิศทางทวนเข็มนาฬิกาเข้าหาเส้นตรง และมีขนาดน้อยกว่า 180o จากรูป     คือ มุมเอียง

 

 

 alternate angles  มุมแย้ง  
มุมที่เกิดจากเส้นตรงเส้นหนึ่งตัดเส้นตรงใด ๆ ตั้งแต่ 2 เส้นขึ้นไป ดังรูป

 

   เป็นมุมแย้งของ    หรือกลับกัน
 
   เป็นมุมแย้งของ    หรือกลับกัน

 

 

 adjacent angle  มุมประชิด  
มุมสองมุมที่มีจุดยอดมุมร่วมกัน มีแขนร่วมกันเพียงแขนเดียว และอยู่คนละข้างของแขนร่วม

 

จากรูป    และ    คือมุมประชิด

 

 

 angle of elevation  มุมเงย มุมที่มีแขนของมุมแขนหนึ่งอยู่ในระดับสายตาและอีกแขนหนึ่งเชื่อมระหว่างตาของผู้สังเกต และวัตถุซึ่งอยู่สูงกว่าระดับสายตา จากรูป คือ มุมเงย

 

 

 angle of depression  มุมก้ม
มุมที่มีแขนของมุมแขนหนึ่งอยู่ในระดับสายตาและอีกแขนหนึ่งเชื่อมระหว่างตาของผู้สังเกต กับวัตถุที่อยู่ต่ำกว่าระดับสายตา จากรูป คือ มุมก้ม

 

 

 angle  มุม
รังสีสองเส้นที่มีจุดเริ่มต้นเดียวกันเรียกรังสีทั้งสองเส้นนี้ว่า แขนของมุม และเรียกจุดเริ่มต้นว่าจุดยอดมุม  
 algebraic function  ฟังก์ชันพีชคณิต ฟังก์ชันที่ค่าของฟังก์ชัน เขียนในรูปสัญลักษณ์ทางพืชคณิต ที่ประกอบด้วยค่าคงตัว ตัวแปร และเครื่องหมาย บวก ลบ คูณ หาร กรณฑ์ กำลัง เช่น y = 2x + 1 เป็นต้น

 

 absolute value function  ฟังก์ชันค่าสัมบูรณ์
ฟังก์ชันที่อยู่ในรูปค่าสัมบูรณ์ f(x) = |x - c| เมื่อ c เป็นค่าคงตัวใด ๆ  
 absolute value  ค่าสัมบูรณ์
ค่าสัมบูรณ์ของจำนวนจริง a เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ หมายถึงระยะจากจุดแทน 0 ถึงจุดแทน a บนเส้นจำนวน

 

 absolute value of a complex number [modulus of a complex number]  ค่าสัมบูรณ์ของจำนวนเชิงซ้อน ค่าสัมบูรณ์ของจำนวนเชิงซ้อนของ a + bi เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ | a + bi | หมายถึงระยะจากจุดกำเนิด (0, 0) ถึงจุด (a, b) มีค่าเท่ากับ

 

 arithmetic average  ค่าเฉลี่ยเลขคณิต
ค่ากลางของข้อมูลที่ได้จากการบวกค่าสังเกตของข้อมูลทั้งหมด แล้วหารด้วยจำนวนข้อมูลทั้งหมด ใช้สัญลักษณ์  
 axis of symmetry  แกนสมมาตร  
เส้นตรง L จะเป็นแกนสมมาตรของจุด P และจุด Q เมื่อลากส่วนของเส้นตรง PQ แล้ว L จะแบ่งครึ่งและตั้งได้ฉากกับส่วนของเส้นตรง PQ และในกรณีนี้กล่าวได้ว่าจุด P สมมาตรกับจุด Q
 
L จะเป็นแกนสมมาตรของส้นโค้ง C หรือรูป A ใด ๆ เมื่อทุก ๆ จุดบนเส้นโค้งหรือบนรูปนั้นสมมาตรกันดูภาพประกอบ
 
รูปที่ 1. เส้นตรง L เป็นแกนสมมาตรของจุด P และ Q
รูปที่ 2. เส้นตรง L เป็นแกนสมมาตรของเส้นโค้ง C
รูปที่ 3. เส้นตรง L และ L' เป็นแกนสมมาตรของรูป A
 

 

 abelian group [commutative group]  กลุ่มอาบีเลียน กลุ่มที่มีสมบัติการสลับที่

 

 ATP  เอทีพี ดู adenosine triphosphate  
 ADP  เอดีพี ดู adenosine diphosphate  
 ACTH  เอซีทีเอช ดู adrenocorticotrophic hormone  
 aorta  เอออร์ตา หลอดเลือดใหญ่ที่มาจากห้องล่างของหัวใจด้านซ้าย มีแขนงแยกออกไปเพื่อนำเลือดไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย  
 axon  แอกซอน ใยประสาทชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่นำกระแสประสาทคำสั่งออกจากตัวเซลล์ประสาท  
 active transport  แอกทีฟทรานสปอร์ต การเคลื่อนที่ของโมเลกุลหรือไอออนของสาร จากบริเวณหนึ่งไปสู่อีกบริเวณหนึ่งโดยใช้พลังงานจากเซลล์  
 androgen  แอนโดรเจน ฮอร์โมนเพศชายที่สร้างในอัณฑะ ทำหน้าที่ควบคุมลักษณะเพศ  
 acetylcholine  แอซิติลโคลีน สารซึ่งหลั่งออกมาจากปลายของใยประสาทบริเวณไซแนปส์ สารนี้ช่วยให้กระแสประสาทผ่านจากเซลล์ประสาทหนึ่งไปสู่อีกเซลล์หนึ่งได้ สารนี้บางครั้งเรียกว่า สารสื่อประสาท  
 antibody  แอนติบอดี สารจำพวกโปรตีนที่ร่างกายสร้างขึ้นในกระแสเลือดมีสมบัติต่อต้านทำลายเชื้อโรคหรือแอนติเจนที่เข้ามาในร่างกาย แอนติบอดีแต่ละชนิดที่ร่างกายผลิตขึ้นมานั้นจะมีผลทำลายเชื้อโรคหรือแอนติเจนเฉพาะอย่าง  
 antigen  แอนติเจน สิ่งแปลกปลอมที่เข้าไปในร่างกาย แล้วร่างกายจะผลิตสารซึ่งเรียกว่าแอนติบอดีขึ้นมาต่อต้าน หรือทำลายสิ่งแปลกปลอมนั้น ๆ  
 antagonism  สภาวะตรงกันข้าม ลักษณะการทำงานของกล้ามเนื้อ 2 ชุดที่ทำงานประสานกันในทางตรงกันข้าม คือ ถ้าชุดหนึ่งหดตัว กล้ามเนื้ออีกชุดหนึ่งจะคลายตัวในช่วงระยะเวลาเดียวกัน เช่นการทำงานของกล้ามเนื้อเฟลกเซอร์ที่หดตัว กล้ามเนื้อเอกเทนเซอร์จะคลายตัว ทำให้เกิดการเคลื่อนไหว  
 anaphase  แอนาเฟส  
 aldosterone  แอลโดสเตอโรน ฮอร์โมนในกลุ่มมิเนราโลคอร์ติคอยด์ ซึ่งสร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไต ทำหน้าที่ควบคุมสมดุลของโซเดียมในเลือด  
 alpha phylloquinone  แอลฟาฟิลโลควิโนน วิตามิน K เป็นวิตามินที่จำเป็นสำหรับร่างกาย ถ้าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เลือดแข็งตัวช้าเมื่อมีบาดแผลเกิดขึ้น  
 allele  แอลลีล ยีนที่เป็นคู่กันหรือแสดงลักษณะเดียวกัน  
 allantois  แอลแลนทอยส์ ถุงที่เจริญออกมาจากตัวเอ็มบริโอของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังชั้นสูง ที่ถุงนี้มีหลอดเลือดมาเลี้ยงมากมาย ทำหน้าที่แลกเปลี่ยนแก๊สและเก็บสะสมของเสียจากเอ็มบริโอ สำหรับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ถุงนี้จะไม่เจริญ มากนัก เพราะเอ็มบริโอเจริญในมดลูกจึงมีรกทำหน้าที่แลกเปลี่ยนแก๊สอาหารและของเสียแทน  
 Aspergillus flavus  แอสเพอจิลลัสฟลาวัส เชื้อรา ซึ่งผลิตสารมีพิษเรียกว่าอะฟลาทอกซิน เชื้อราชนิดนี้ชอบเจริญตามเมล็ดพืช เช่น ถั่วลิสง ข้าวโพด ข้าวเจ้า ถั่วเหลือง และเมล็ดพืชที่มีน้ำมัน  
 antidiuretic hormone (ADH) [vasopressin]  แอนติไดยูเรติกฮอร์โมน ฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองส่วนหลัง ทำหน้าที่กระตุ้นหลอดเลือดให้บีบตัวและช่วยให้หลอดไตดูดน้ำกลับเข้าสู่เส้นเลือด  
 adrenocorticotrophin[adrenocorticotrophic hormone](ACTH)  ฮอร์โมนอะดรีโนคอร์ติโคโทรฟิน ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า ทำหน้าที่กระตุ้นอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไตให้สร้างฮอร์โมนตามปกติ  
 arthropod  อาร์โทรพอด สัตว์ในไฟลัมอาร์โทรโพดา ลำตัวเป็นปล้อง ทั้งขาและหนวดมีลักษณะต่อกันเป็นข้อ เช่น  แมลงทุกชนิด  เป็นต้น  
 arginine  อาร์จีนีน กรดอะมิโนชนิดหนึ่ง ที่จำเป็นสำหรับคน มีในพืชและสัตว์  
 albumin  อัลบูมิน สารประกอบประเภทโปรตีนช่วยรักษาความเป็นกรด-เบส และรักษาสมดุลของของเหลวในร่างกาย รวมทั้งการสร้างแอนติบอดีด้วย  
 anther  อับเรณู ส่วนหนึ่งของเกสรเพศผู้มีลักษณะเป็นกระเปาะ เป็นแหล่งสร้างและเก็บละอองเรณู  
 autonomic nervous system (ANS)  ระบบประสาทอัตโนวัติ(ANS) ระบบประสาทส่วนหนึ่งของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังซึ่งทำงานนอกอำนาจจิตใจ ประกอบด้วยระบบประสาทซิมพาเทติกและระบบประสาทพาราซิมพาเทติก  
 alanine  อะลานีน กรดอะมิโนชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CH3CHNH2COOH  
 amylase  อะไมเลส เอนไซม์ช่วยในการย่อยแป้งให้เป็นน้ำตาล มีอยู่ในน้ำลายลำไส้เล็ก และตับอ่อน  
 aflatoxin  อะฟลาทอกซิน สารมีพิษจากราแอสเพอจิลลัสฟลาวัส มักพบตามเมล็ดข้าวโพด ถั่วต่าง ๆ เช่นถั่วลิสง ถั่วเหลือง เป็นต้น คนที่บริโภคสารนี้ในปริมาณมากอาจเป็นโรคมะเร็งในตับ หรือเป็นอันตรายถึงตายได้  
 aminopeptidase  อะมิโนเพปทิเดส เอนไซม์ที่ลำไส้เล็กผลิตขึ้นมาใช้สำหรับย่อยเพปไทด์ให้เป็นกรดอะมิโน  
 adenosine triphosphate (ATP)  อะดีโนซีน ไตรฟอสเฟต (เอทีพี) สารประกอบที่มีพลังงานสูงและเป็นสารที่พร้อมจะแตกตัวเพื่อปล่อยพลังงานออกมาใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ ที่เซลล์ต้องการ  
 adenosine diphosphate (ADP)  อะดีโนซีนไดฟอสเฟต (เอดีพี) สารประกอบที่มีพลังงานสูง ส่วนใหญ่พบสารนี้มากในโมโทคอนเดรียของเซลล์  
 adrenaline (epinephrine)  อะดรีนาลีน ฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลเมดัลลาของต่อมหมวกไต ฮอร์โมนนี้จะถูกกระตุ้นให้หลั่งออกมาเมื่อร่างกายเกิดอารมณ์เครียด เช่น โกรธ ดีใจ ตื่นเต้น เป็นต้น  
 adenine  อะดีนีน เบสชนิดหนึ่งเป็นผลึกสีขาว สูตรเคมีคือ C5H5N5 เป็นองค์ประกอบของกรดนิวคลีอิก พบใน DNA และ RNA  
 adrenal medulla  ต่อมหมวกไตส่วนใน เนื้อเยื่อ ชั้นในของต่อมหมวกไต สร้างฮอร์โมนสำคัญ  2 ชนิด คือ อะดรีนาลีนหรือเอพิเนฟริน และ นอร์อะดรีนาลีน หรือนอร์เอพิเนฟริน  
 adrenal cortex  ต่อมหมวกไตส่วนนอก เนื้อเยื่อชั้นนอกของต่อมหมวกไต สร้างฮอร์โมนมากกว่า 50 ชนิด ซึ่งแยกออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ตามหน้าที่ คือ กลูโคคอร์ติคอยด์และมิเนราโลคอร์ติคอยด์  
 auxin  ออกซิน ฮอร์โมนในพืชที่มีอิทธิพลเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของพืช  
 autosome  ออโตโซม โครโมโซมที่ไม่ใช่โครโมโซมเพศ  
 atrium  ห้องบนของหัวใจ หัวใจห้องบนของสัตว์มีกระดูกสันหลัง มีผนังบางกว่าหัวใจห้องล่าง รับโลหิตจากส่วนต่าง ๆ ของร่างกายและจากปอดส่งผ่านไปยังหัวใจห้องล่างต่อไป
 
 artery  หลอดเลือดอาร์เตอรี่ หลอดเลือดที่นำเลือดออกจากหัวใจไปสู่เนื้อเยื่อต่าง ๆ มีผนังเหนียวและยืดหยุ่นได้ มีกล้ามเนี้อเรียบ ทำให้หดตัวหรือขยายตัวได้ดี  
 appendix  ไส้ติ่ง ส่วนที่ยื่นออกมาจากตอนต้นของลำไส้ใหญ่มีปลายตันของคนมีความยาวประมาณ 6 เซนติเมตร  
 auditory nerve  เส้นประสาทรับเสียง เส้นประสาทที่ต่อจากส่วนคอเคลียในหูชั้นในไปยังสมอง  
 algae  สาหร่าย โพรทิสต์พวกหนึ่งอาจมีเซลล์เดียวหรือหลายเซลล์ มีคลอโรฟิลล์ ไม่มีราก ลำต้น และใบที่แท้จริง ส่วนใหญ่อยู่ในน้ำ  
 amphibian  สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก สัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง ระยะตัวอ่อนอาศัยอยู่ในน้ำ เมื่อโตเต็มวัยอาศัยอยู่บนบก เช่นกบ คางคก งูดิน เป็นต้น  
 anterior lobe (of pituitary gland)  ต่อมใต้สมองส่วนหน้า บริเวณที่ใหญ่ที่สุดของต่อมใต้สมองประกอบด้วยกลุ่มเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้าง ฮอร์โมนหลายชนิด ฮอร์โมนสำคัญที่สร้าง ได้แก่ โซมาโตโทรฟิน และอะดรีโนคอร์ติโคโทรฟิน  
 agar  วุ้น วุ้นชนิดหนึ่งได้จากการสกัดสาหร่ายสีแดง ใช้เป็นสารอาหารสำหรับเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์และเนื้อเยื่อของสิ่งมีชีวิต  
 annual ring  วงปี ส่วนของไซเลมที่ปรากฏเป็นลายเนื้อไม้ มีลักษณะเป็นวงซ้อน กันเป็น ชั้นๆ มองเห็นได้เมื่อตัดต้นไม้ตามขวาง  
 Addison's disease  โรคแอดดิสัน  
 acromegaly  โรคอะโครเมกาลี โรคที่เกิดจากการที่มีโกรทฮอร์โมนหรือฮอร์โมนโซมาโตโทรฟินสูงมากเมื่อโตเต็มวัย ทำให้กระดูกบางส่วนของร่างกายเติบโตผิดปกติ เช่นกระดูกบริเวณใบหน้ายาวทำให้มีใบหน้ายาวผิดปกติ เป็นต้น  
 appendage  รยางค์ อวัยวะที่ยื่นออกมาจากร่างกายของสัตว์ ช่วยในการเคลื่อนที่และจับอาหาร เช่น แขน ขา ปีก เป็นต้น  
 antibiotic  ยาปฏิชีวนะ สารที่สกัดได้จากเชื้อราหรือแบคทีเรียบางชนิด ในปัจจุบันนี้สามารถสังเคราะห์ได้จากสารเคมีหลายชนิด สามารถยับยั้งการเติบโตหรือฆ่าเชื้อได้อย่างกว้างขวาง ก่อให้เกิดประโยชน์ในวงการแพทย์ย่างมาก เช่นเพนิซิลลิน สเตร็ปโตไมซิน เป็นต้น  
 air pollution  มลพิษทางอากาศ สภาวะของอากาศที่ไม่บริสุทธิ์ มีสิ่งปะปนซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายแก่สุขภาพของมนุษย์หรือสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ  
 active immunization  ภูมิคุ้มกันก่อเอง ภูมิคุ้มกันที่ร่างกายสร้างขึ้นเองโดยการฉีดวัคซีนซึ่งเป็นเชื้อโรคที่ถูกทำให้อ่อนฤทธิ์หรือตายลงจนไม่สามารถทำให้เกิดโรคได้ วัคซีนจะเป็นแอนติเจนไปกระตุ้นร่างกายให้สร้างแอนติบอดีขึ้นมาต่อต้าน ซึ่งจะทำให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันต่อเชื้อโรคชนิดที่ฉีดเข้าไป  
 angiosperm  พืชดอก พืชจำพวกหนึ่งที่มีระบบท่อลำเลียง มีดอกเป็นอวัยวะสืบพันธุ์เมล็ดมีรังไข่ห่อหุ้ม เป็นพืชที่มีมากที่สุด  
 age structure diagram  แผนภาพโครงสร้างอายุของประชากร แผนภูมิแท่งซ้อนกันเป็นรูปพีระมิดซึ่งแสดงให้เห็นจำนวนประชากรโดยกำหนดวัยหรือพัฒนาการทางด้านสืบพันธุ์เป็นเกณฑ์  
 autotrophic bacteria  แบคทีเรียที่สร้างอาหารได้เอง แบคทีเรียที่ดำรงชีวิตโดยสร้างอาหารได้เองจากการสังเคราะห์ด้วยแสงหรือสังเคราะห์ทางเคมี
 
 air sac  ถุงลม (ของนก) ถุงที่แยกออกไปจากปอดและขั้วปอดหลายถุง มีแขนงติดต่อไปถึงช่องกลวงของกระดูก ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยปอด โดยทำให้ปอดได้รับออกซิเจนอยู่ตลอดเวลา เป็นประโยชน์ในการบินของนก  
 alveolus  แอลวีโอลัส ถุงที่มีผนังเป็นเยื่อบาง ๆ ยืดหยุ่นได้ อยู่ปลายสุดของแขนงขั้วปอด รอบ ๆ ถุงมีหลอดเลือดฝอยหุ้มอยู่เป็นจำนวนมาก เป็นที่แลกเปลี่ยนแก๊สออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์  
 amnion  ถุงน้ำคร่ำ ถุงหุ้มเอ็มบริโอของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังชั้นสูง มีลักษณะเป็นเยื่อบาง ๆ ภายในถุงมีของเหลวบรรจุอยู่ ทำหน้าที่ป้องกันตัวอ่อนจากการกระทบกระเทือน  
 adult  ตัวเต็มวัย สิ่งมีชีวิตที่เจริญเติบโตเต็มที่พร้อมจะสืบพันธุ์ได้  
 adrenal gland  ต่อมหมวกไต ต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งในร่างกายของสัตว์มีกระดูกสันหลัง ประกอบด้วยเนื้อเยื่อ 2 ชั้นคือ อะดรีนัลคอร์เทกซ์ และอะดรีนัลเมดัลลา มีหน้าที่ผลิตฮอร์โมน เช่น อะดรีนาลีนแอลโดสเตอโรน เป็นต้น  
 alpha -cells  แอลฟาเซลล์ กลุ่มเซลล์กลุ่มเล็ก ๆ ในไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์ทำหน้าที่สร้างกลูคากอน  
 association neuron  เซลล์ประสาทประสานงาน เซลล์ประสาทชนิดหนึ่งมีอยู่ในสมองและไขสันหลัง ทำหน้าที่เชื่อมโยงระหว่างเซลล์ประสาทภายในไขสันหลังหรือภายในสมอง  
 anaerobic respiration  การหายใจแบบไม่ใช้ออกซิเจน การหายใจของสิ่งมีชีวิตบางชนิด และเนื้อเยื่อบางอย่างของร่างกายโดยไม่ต้องใช้ออกซิเจนเข้าทำปฏิกิริยาแยกสลายโมเลกุลของอาหาร  
 aerobic respiration  การหายใจแบบใช้ออกซิเจน การสลายโมเลกุลของอาหารในสิ่งมีชีวิตเพื่อให้ได้พลังงานในการดำรงชีวิต โดยใช้ออกซิเจนเข้าไปทำปฏิกิริยา  
 asexual reproduction  การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ การสืบพันธุ์แบบไม่มีการผสมกันระหว่างเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้กับเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย เช่น พืชอาจสืบพันธุ์โดยการแตกหน่อและสัตว์อาจสืบพันธุ์โดยการแบ่งตัว เป็นต้น  
 adaptation  การปรับตัว การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างและการทำงานของอวัยวะของสิ่งมีชีวิตเพื่อปรับตัวให้เข้ากับสภาวะแวดล้อม  
 amoeboid movement  การเคลื่อนไหวแบบอะมีบา ลักษณะการเคลื่อนไหวโดยอาศัยการไหลของไซโทพลาซึมไปรวมกันด้านใดด้านหนึ่ง ทำให้เซลล์ด้านนั้นโป่งออกเป็นซูโดโปเดียมและทำให้เซลล์เคลื่อนที่ไปจากจุดเดิมได้ เช่นการเคลื่อนที่ของอะมีบา  เซลล์เม็ดเลือดขาว เป็นต้น  
 ampulla  แอมพูลลา ส่วนบนของทิวบ์ฟิตของดาวทะเล เป็นกระเปาะกล้ามเนื้อ เมื่อกระเปาะนี้หดตัวจะดันน้ำให้เคลื่อนไปที่ส่วนปลายของทิวบ์ฟิต ทิวบ์ฟิตจะยื่นยาวไปแตะกับวัตถุในน้ำ ทำให้ดาวทะเลเคลื่อนที่ได้  
 ascorbic acid  กรดแอสคอร์บิก วิตามิน C สูตรเคมีคือ C6H8O6 ถ้าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เหงือกบวม เลือดออกตามไรฟัน ฟันไม่แข็งแรง กระดูกอ่อน และเส้นเลือดเปราะ  
 amino acid  กรดอะมิโน สารประกอบที่เป็นหน่วยย่อยเล็กที่สุด ที่ประกอบขึ้นเป็นโปรตีน โมเลกุลของกรดอะมิโนทุกชนิดจะประกอบด้วยหมู่คาร์บอกซิล (-COOH) และหมู่อะมิโน ( -NH2) กรดอะมิโนที่จำเป็นซึ่งร่างกายขาดไม่ได้มีอยู่ประมาณ 10 ชนิด  
 autotrophic bacteria  แบคทีเรียที่สร้างอาหารได้เอง  

b

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 bond  พันธะ ดู  chemical bond

 

 basic strength  ความแรงของเบส สมบัติของเบสอย่างหนึ่งเมื่อละลายน้ำ โดยพิจารณาจากความสามารถในการรับโปรตอน(H+) หรือการแตกตัวให้ไฮดรอกไซด์ไออน(OH+) ถ้าเบสชนิดใดรับ H+ หรือแตกตัวได้ OH+ ได้น้อยจัดเป็นเบสอ่อน  
 bond length  ความยาวพันธะ ระยะเฉลี่ยระหว่างนิวเคลียสของอะตอมคู่ที่สร้างพันธะโคเวเลนต์

 

 Backcross    
 bark  เปลือกไม้ ผิวนอกของลำต้นนับตั้งแต่ชั้นของวาสคิวลาร์แคมเบียมออกมา  
 biological factor  ปัจจัยทางชีวภาพ, องค์ประกอบทางชีวภาพ, สภาพแวดล้อมทางชีวภาพ สิ่งมีชีวิตที่อยู่ในสภาวะแวดล้อมและมีอิทธิพลต่อการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่ง เช่น สาหร่ายเป็นปัจจัยทางชีวภาพของปลา เป็นต้น 
 biosphere  โลกของสิ่งมีชีวิต ส่วนของโลกที่สิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ ได้แก่ บรรยากาศระดับต่ำ น้ำ และดิน  
 bile salt  เกลือน้ำดี สารที่ตับสร้างขึ้นมีอยู่ในน้ำดี สารนี้จะทำให้ก้อนไขมันมีอนุภาคเล็กลงเพื่อทำปฏิกิริยากับลิเพสได้ง่ายขึ้น ปฏิกิริยานี้จะได้กรดไขมัน และกลีเซอรอลที่ร่างกายนำไปใช้ประโยชน์ได้ 
 black light  แสงดำ ดู ultraviolet rays  
 back e.m.f.  แรงเคลื่อนไฟฟ้ากลับ แรงเคลื่อนไฟฟ้าซึ่งมีทิศตรงข้ามกับกระแสในวงจรตามปกติเช่น ขณะที่ขดลวดของมอเตอร์หมุนอยู่ในสนามแม่เหล็ก ขดลวดจะตัดเส้นแรงแม่เหล็ก ทำให้เกิดแรงเคลื่อนไฟฟ้าเหนี่ยวนำซึ่งมีทิศตรงข้าม กับแรงเคลื่อนไฟฟ้าของแบตเตอรี่ที่จ่ายกระแสไฟฟ้าให้แก่มอเตอร์  
 beta rays  รังสีบีตา รังสีชนิดหนึ่ง ที่แผ่ออกมาจากธาตุกัมมันตรังสี ธาตุกัมมันตรังสีบางธาตุแผ่รังสีบีตาที่เป็นอิเล็กตรอน แต่ธาตุกัมมันตรังสีบางธาตุแผ่รังสีบีตาที่เป็นโพซิตรอน มีอำนาจการทะลุผ่านสูงกว่ารังสีแอลฟา  
 braking distance  ระยะห้ามล้อ ช่วงระยะทางจากตำแหน่งเริ่มเหยียบห้ามล้อจนถึงตำแหน่งที่รถหยุด  
 binding energy  พลังงานยึดเหนี่ยว การรวมตัวของโปรตอนและนิวตรอนเป็นนิวเคลียส จะปล่อยพลังงานออกมา เรียกพลังงานนี้ว่า พลังงานยึดเหนี่ยว พลังงานยึดเหนี่ยวนี้เทียบเท่ากับมวลพร่องมวลพร่อง = มวลโปรตอน + มวลนิวตรอน -มวลนิวเคลียสตัวอย่าง โปรตอน1 ตัวรวมกับนิวตรอน 1 ตัวเป็นดิวเทอรอน  
 bimetallic strip  แผ่นโลหะคู่ แผ่นโลหะต่างชนิด 2 แผ่นซึ่งมีสัมประสิทธิ์การขยายตัวไม่เท่ากันเชื่อมประกบไว้ติดกัน เมื่อได้รับความร้อนแผ่นโลหะคู่นี้จะโค้งงอ ใช้เป็นส่วนประกอบของสวิตช์อัตโนมัติ  
 battery  แบตเตอรี่ เซลล์ไฟฟ้าตั้งแต่ 2 เซลล์ ขึ้นไปนำมาต่อรวมเข้าเป็นหน่วยเดียวกัน โดยต่อแบบอนุกรมหรือแบบขนาน  
 beats  บีตส์ เสียงดังและเสียงค่อยสลับกันซึ่งเกิดจากการแทรกสอดของคลื่นเสียงสองขบวนซึ่งมีความถี่ต่างกันเล็กน้อย จำนวนบีตส์ที่เกิดขึ้นต่อวินาทีหรือความถี่บีตส์จะเท่ากับผลต่างของความถี่ของคลื่นเสียงสองขบวนนั้น  
 ballast  บัลลาสต์ อุปกรณ์ในวงจรหลอด ฟลูออเรสเซนซ์ ทำหน้าที่เพิ่มความต่างศักย์ไฟฟ้าเพื่อจุดหลอดฟลูออเรสเซนซ์ ประกอบด้วยขดลวดตัวนำหุ้มฉนวน พันอยู่บนแกนเหล็ก  
 boiling point  จุดเดือด อุณหภูมิซึ่งของเหลว มีความดันไอเท่ากับความดันของบรรยากาศรอบ ๆ และของเหลวกำลังเปลี่ยนสถานะกลายเป็นไอ  เช่น น้ำบริสุทธิ์ มีจุดเดือด 100  ํ C ที่ความดันปกติ  
 Boltzmann constant  ค่าคงตัวโบลต์ซมันน์ ค่าคงตัวสากลค่าหนึ่งซึ่งใช้ในการศึกษาเกี่ยวกับทฤษฎีจลน์ของแก๊สใช้สัญลักษณ์ kB มีค่า 1.3806´10–23JK–1  
 binocular  กล้องสองตา กล้องที่ใช้ส่องดูวัตถุด้วยตาทั้ง 2 ข้างพร้อมกัน เช่น กล้องจุลทรรศน์สองตา  กล้องโทรทรรศน์สองตา เป็นต้น  
 Boyle's law  กฎของบอยล์ กฎที่ว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างความดันและปริมาตรของแก๊สในภาชนะปิด คื่อเมื่ออุณหภูมิคงตัง ความดันของแก๊สแปรผลผันกับปริมาตรของแก๊ส  
 Benedict's solution  สารละลายเบเนดิกส์ สารละลายที่ใช้ทดสอบน้ำตาลกลูโคสหรือน้ำตาลอื่น ๆ ที่มีหมู่แอลดีไฮด์  เตรียมขึ้นจากการผสมสารละลายโซเดียมซิเตรต(หรือตาร์เตรต) และสารละลายคอปเปอร์(II) ซัลเฟต ถ้าน้ำตาลหรือสารที่นำมาทดสอบมีหมู่แอลดีไฮด์ผสมอยู่ จะเกิดตะกอนสีอิฐของคอปเปอร์(I) ออกไซด์  
 buffer solution  สารละลายบัฟเฟอร์ สารละลายที่มี pH เกือบคงที่เมื่อหยดสารละลายกรดหรือเบสจำนวนเล็กน้อยลงไปประกอบขึ้นด้วยตัวละลาย 2 ชนิดผสมกัน กล่าวคือ ถ้าตัวละลายชนิดหนึ่งเป็นกรดอ่อน อีกชนิดหนึ่งก็ต้องเป็นเกลือที่มีไอออนลบเหมือนกับกรดอ่อนนั้น  
 bleaching substance  สารฟอกจาง สารเคมีที่มีสมบัติเป็นตัวออกซิไดซ์หรือรีดิวซ์สารอื่นแล้วทำให้สีจางลงหรือสีหายไปใช้ในการฟอกสีของแป้งน้ำมัน ไขมัน เส้นใย ฯลฯ  
 base metal  โลหะไร้สกุล ธาตุหรือโลหะผสมที่ทำปฏิกิริยาได้ง่าย เช่น เหล็กจะเกิดเป็นสนิมได้ง่าย  
 bond energy  พลังงานพันธะ พลังงานที่ใช้สลายพันธะซึ่งยึดเหนี่ยวอะตอมคู่หนึ่งในโมเลกุลไว้ด้วยกัน เมื่อโมเลกุลนั้นอยู่ในสถานะแก๊ส  
 bromothymol blue [bromthymol blue]  โบรโมไทมอลบลู สารเคมีที่เป็นอินดิเคเตอร์ชนิดหนึ่ง ใช้ทดสอบความเป็นกรดหรือเบสของสารละลาย มีช่วงการเปลี่ยนสีที่ pH ระหว่าง 6.0 - 7.6  
 bromine  โบรมีน ธาตุในหมู่เฮโลเจนหรือหมู่ VII ของตารางธาตุ มีเลขอะตอม 35 สัญลักษณ์ Br เป็นของเหลวสีแดงเข้ม กลิ่นฉุนแสบจมูกและเป็นพิษ มีจุดเดือด 58.8oC ใช้ทำสารประกอบในการถ่ายรูปและทำยา  
 base  เบส 1. สารที่แตกตัวให้ไฮดรอกไซด์ไอออน (OH– ) ในสารละลาย
2. โมเลกุลหรือไอออนที่สามารถรับโปรตอนได้ 
3. สารที่ละลายน้ำแล้วได้สารละลายที่มีความเข้มข้นของไฮดรอกไซด์ไอออนมากกว่าไฮโดรเนียมไอออน
 
 beaker  บีกเกอร์ เป็นอุปกรณ์ใช้ในการทดลอง
 burette  บิวเรตต์ อุปกรณ์ใช้วัดปริมาตรขอ งของเหลวในการไทเทรต มักทำด้วยแก้วใสและมีมาตราส่วนบอกปริมาตรไว้อย่างละเอียด และมีที่ปิดเปิดควบคุมการไหลของของเหลว

 

 borax  บอแรกซ์ สารประกอบของธาตุโบรอน สูตรเคมีคือ Na2B4O7×10H2O  เป็นสารพิษที่มีผลต่อระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ ใช้ประโยชน์ในการทำแก้วชนิดใส ทำยาฆ่าวัชพืช ทำสารยับยั้งการเป็นสนิม 
 bromthymol blue  บรอมไทมอลบลู ดู bromothymol blue  
 bronze  ทองสัมฤทธิ์ โลหะผสมระหว่างทองแดงกับดีบุก ซึ่งอาจมีสัดส่วนต่าง ๆ  กัน บางครั้งอาจเติมโลหะอื่นด้วย เช่น สังกะสี ตะกั่ว หรือ นิกเกิล เป็นต้น  
 Bronsted - Lowry acid - base theory  ทฤษฎีกรด - เบสเบรินสเตด - ลาวรี ทฤษฎีกรด - เบสที่นักวิทยาศาสตร์ ชาวอังกฤษชื่อ T.M. Lowry (1874 - 1936) และนักวิทยาศาสตร์ชาวเดนมาร์ก ชื่อ J.N. Bronsted (1879 -1944) ต่างคนต่างได้ เสนอเมื่อปี ค.ศ. 1923 โดยอธิบายความหมายของกรด - เบส ในเรื่องของการให้หรือรับโปรตอนดังนี้ กรดคือสารที่ให้โปรตอนและเบสคือสารที่รับโปรตอน  
 balance  ดุล การปรับให้เท่ากัน เช่น การทำสมการเคมีให้ดุล เป็นต้น  
 bile salt  เกลือน้ำดี สารที่ตับสร้างขึ้นมีอยู่ในน้ำดี สารนี้จะทำให้ก้อนไขมันมีอนุภาคเล็กลงเพื่อทำปฏิกิริยากับลิเพสได้ง่ายขึ้น ปฏิกิริยานี้จะได้กรดไขมัน และกลีเซอรอลที่ร่างกายนำไปใช้ประโยชน์ได้  
 beta sulphur  กำมะถันบีตา ดู monoclinic sulphur  
 bond dissociation  การสลายพันธะ การใช้พลังงานเพื่อสลายแรงที่ยึดอะตอมไว้ด้วยกัน  
 bond formation  การสร้างพันธะ การที่อะตอมตั้งแต่ 2 อะตอมมารวมกัน หรือยึดกันไว้ด้วยแรงยึดเหนี่ยว ในการสร้างพันธะจะคายพลังงานออกมา  
 blueprint paper  กระดาษพิมพ์เขียว กระดาษที่ฉาบด้วยสารผสม ซึ่งมีส่วนประกอบของเฮกซาไซยาโนเฟอเรต (III) ไอออนและไอร์ออน (III) ไอออน เมื่อถูกแสงแดดไอร์ออน (III) ไอออนจะถูกรีดิวซ์โดย ซิเตรตไอออนได้เป็นสารสีน้ำเงิน ซึ่งจะทำให้ติดคงทนเมื่อล้างด้วยน้ำ ใช้ในการอัดสำเนาแบบแปลนก่อสร้าง  
 benzoic acid  กรดเบนโซอิก กรดอินทรีย์สูตรเคมีคือ C6H5COOH เป็นของแข็งสีขาว จุดหลอมเหลว 122 องศาเซลเซียส กรดนี้หรือเกลือของกรดนี้ใช้เป็นสารกันบูด  
 butanoic acid  กรดบิวทาโนอิก กรดอินทรีย์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C3H7COOH เป็นของเหลว มีจุดเดือน 163.3 องศาเซลเซียส ใช้ในการเตรียมกลิ่นสังเคราะห์ เช่นเมื่อรวมกับเมทิลแอลกอฮอล์จะได้สารมีกลิ่นเหมือนมะละกอสุก เป็นต้น  
 bell - shaped curve  เส้นโค้งรูประฆัง ดู normal curve  
 binary number system  ระบบจำนวนฐานสอง  ระบบที่แสดงตัวเลขแทนจำนวนโดยการเพิ่มทีละ 2 หรือทวีคูณของ 2 เช่น

 

              1012 หมายถึง 1 x 22 + 0 x 21 + 1 x 20 หรือ 5
 
                102 หมายถึง 1 x 21 + 0 x 20 หรือ 2  
 base ten numeral  ตัวเลขฐานสิบ สัญลักษณ์ที่ใช้เขียนแทนจำนวนด้วยระบบเลขฐานสิบเช่น 2507
 
2 หมายถึง 2 x 103 หรือ 2,000
 
5 " 5 x 102 หรือ 500
 
0 " 0 x 101 หรือ 0
 
7 " 7 x 100 หรือ 7

 

 body (of a table)  ตัวเรื่อง ข้อความหรือตัวเลขที่แสดงไว้ในตารางสถิติ (ดู statistical table ประกอบ)

 

 balance graph  กราฟดุล กราฟที่แสดงให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างลักษณะของข้อมูล สองลักษณะที่มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกัน เช่น รายรับ - รายจ่าย

 

 birth rate  อัตราการเกิด จำนวนประชากรที่เกิดต่อประชากรทั้งหมดต่อหนึ่งหน่วยเวลา  
 bronchiole  หลอดลมฝอย หลอดเล็ก ๆ ที่แตกแขนงออกมาจากหลอดลมและแยกแขนงออกไปทั่วปอด มีหน้าที่ลำเลียงอากาศ  
 bronchus  หลอดลม หลอดซึ่งแยกออกจากหลอดลมไปยังปอด  
 blood  เลือด ของเหลวที่ประกอบด้วยเม็ดเลือดและน้ำเลือด มีอยู่ในร่างกายของสัตว์บางชนิด ทำหน้าที่ลำเลียงแก๊สและสารต่าง ๆ  
 bicuspid valve  ลิ้นไบคัสปิด ลิ้นที่อยู่ระหว่างหัวใจห้องบนด้านซ้ายและหัวใจห้องล่างด้านซ้ายในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม  
 blood corpuscle  เม็ดเลือด เซลล์ที่อยู่ในเลือด ได้แก่ เม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด  
 botany  พฤกษศาสตร์ วิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพแขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับพืช  
 biotin  ไบโอทิน วิตามิน B ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C10H16O3N2S ใช้เป็นส่วนผสมในอาหารสำหรับเลี้ยงจุลินทรีย์  
 Bowman's capsule  โบว์แมนส์แคปซูล ส่วนหนึ่งของหน่วยไตมีลักษณะเป็นกระเปาะกลมประกอบด้วยผนัง 2 ชั้น ภายในมีโกลเมอรูลัสหรือ กลุ่มหลอดเลือดฝอย  
 bacteria  แบคทีเรีย สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวพวกหนึ่งมีรูปร่าง 3 แบบ คือ รูปทรงกลม รูปท่อน และรูปเกลียว ภายในเซลล์ไม่มีคลอโรฟิลล์
 
 basal body  เบซัลบอดี ดู kinetosome  
 BOD  บีโอดี ดู biochemical oxygen demand (BOD)  
 bacillus  รูปทรงท่อน แบคทีเรียที่มีรูปร่างเป็นท่อน  
 bile  น้ำดี ของเหลวที่ตับสร้างขึ้นมีสีเขียวแกมเหลือง ประกอบด้วย
เกลือน้ำดี และสารอินทรีย์อื่น ๆ
 
 bipolar neuron  เซลล์ประสาทสองขั้ว เซลล์ประสาทที่มีใยประสาทออกจากตัวเซลล์ 2 เส้นเช่น เซลล์ประสาทรับกลิ่น เป็นต้น  
 beta - cell  เบตาเซลล์ กลุ่มเซลล์เล็ก ๆ ในไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์ของตับอ่อนทำหน้าที่สร้างอินซูลิน  
 blind spot  จุดบอด บริเวณหนึ่งบนจอตา เป็นบริเวณที่ไม่ไวต่อแสงอยู่กึ่งกลางขั้วมัดประสาทตาซึ่งโยงไปสู่สมอง มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 - 3 มิลลิเมตร ถ้าภาพของวัตถุตกที่บริเวณนี้ สมองจะไม่รายงานในการเห็นวัตถุ  
 biochemical oxygen demand (BOD)  ความต้องการออกซิเจนทางชีวเคมี (บีโอดี) ปริมาณของออกซิเจนที่จุลินทรีย์ใช้ไปในการย่อยสลายสารอินทรีย์ในน้ำ ค่าบีโอดีเป็นเกณฑ์อย่างหนึ่งในการวัดคุณภาพของน้ำ  
 blood pressure  ความดันเลือด ความดันในหลอดเลือดที่เกิดจากการบีบตัวของหัวใจ ทำให้เลือดเคลื่อนที่ไหลเวียนอยู่ในร่างกายได้ การวัดความดันเลือดโดยทั่วไปจะวัดเป็น 2 ระยะ คือ ขณะหัวใจบีบตัวและขณะหัวใจคลายตัว  
 bone marrow  ไขกระดูก เนื้อเยื่อที่อยู่ในโพรงกระดูก พบมากในโพรงกระดูกท่อนยาว ๆ เช่น กระดูกแขนหรือกระดูกขา ไขกระดูกมี 2 ชนิดคือ ชนิดสีเหลืองและสีแดง ทำหน้าที่สร้างเม็ดเลือดขาวและเม็ดเลือดแดงให้กับร่างกาย  
 bile salt  เกลือน้ำดี สารที่ตับสร้างขึ้นมีอยู่ในน้ำดี สารนี้จะทำให้ก้อนไขมันมีอนุภาคเล็กลงเพื่อทำปฏิกิริยากับลิเพสได้ง่ายขึ้น ปฏิกิริยานี้จะได้กรดไขมัน และกลีเซอรอลที่ร่างกายนำไปใช้ประโยชน์ได้
 blood circulation  การหมุนเวียนของเลือด การไหลเวียนของเลือดภายในร่างกายโดยอาศัยแรงดันจากหัวใจ  
 breathing  การสูดลมหายใจ การสูดอากาศเข้าไปในปอดและปล่อยอากาศออกจากปอด เป็นขั้นหนึ่งของกระบวนการหายใจในสัตว์ชั้นสูง  
 binary fission  การแบ่งออกเป็นสองส่วนเท่า ๆ กัน การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศของโพรทิสต์ โดยการแบ่งเซลล์ 1  เซลล์เป็น  2 เซลล์ คือ นิวเคลียส จะแบ่งตัวก่อนแล้วไซโทพลาซึมจะแบ่งตามกลายเป็น 2 เซลล์  
 budding  การแตกหน่อ, การแตกตา การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศแบบหนึ่ง เกิดขึ้นโดยส่วนของเซลล์ หรือกลุ่มเซลล์เจริญยื่นออกมาจากลำตัวหรือลำต้นเดิม แล้วค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงรูปร่างจนคล้ายตัวเดิมหรือต้นเดิม จากนั้นจะเจริญขึ้นเรื่อย ๆ จนในที่สุดสามารถจะดำรงชีวิตได้ด้วยตนเอง มักพบในสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำและพืชทั่ว ๆ ไป เช่นยีสต์  ไฮดรา ปะการัง  กล้วย  อ้อย เป็นต้น  
 birth control  การคุมกำเนิด การควบคุมอัตราการเกิดของสิ่งมีชีวิต เช่น มนุษย์หรือสัตว์บางชนิด เป็นต้น  
 blood clotting  การแข็งตัวของเลือด กระบวนการที่มีการสร้างไฟบรินอุดรอยฉีกขาดของหลอดเลือดบริเวณบาดแผล ทำให้เลือดหยุดไหล  
 balanced diet  การกินอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วนได้สัดส่วน การกินอาหารให้ครบทุกประเภทและให้ได้ปริมาณ สารอาหารตามที่ร่างกายต้องการ  

c

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 censes  สำมะโน การเก็บรวบรวมข้อมูลจากทุก ๆ หน่วยของประชากรในเรื่องที่สนใจศึกษา เช่น สำมะโนประชากรของประเทศไทย เป็นการนับจำนวนประชากรทั้งหมด ที่อาศัยอยู่ในประเทศ จำแนกตามลักษณะต่าง ๆ ที่สำคัญ และสนใจศึกษา เช่น เพศ อายุ อาชีพ ระดับการศึกษา หรือ สำมะโนเกษตรของประเทศไทย เป็นการนับจำนวนครัวเรือน ที่ประกอบการเกษตรอยู่ในประเทศทั้งหมด ซึ่งอาจจำแนกตามขนาดของที่ดินที่ถือครอง หรือชนิดของพืชที่ปลูก เป็นต้น อาจกล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า การทำสำมะโนคือ การสำรวจที่ทำการแจงนับอย่าง ครบถ้วน

 

 closed interval  ช่วงปิด ดู interval  ประกอบ

 

 calorimeter  มาตรความร้อน หรือแคลอริมิเตอร์ อุปกรณ์ใช้วัดสมบัติของความร้อนเช่น ความร้อน ความจุความร้อนจำเพาะ เป็นต้น

 

 cohesion  โคฮีชัน การยึดติดด้วยแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลของสารชนิดเดียวกัน

 

 counting number  จำนวนนับ ดู Positive integer

 

 chromospher  โครโมสเฟียร์ ชั้นบรรยากาศของดวงอาทตย์ อยู่เหนือชั้นโฟโตสเฟียร์ หนาประมาณ 10,000 กิโลเมตร อุณหภูมิประมาณ 4,000 K ถึง 50,000 K  
 cal  แคลอรี สัญลักษณ์ของหน่วยปริมาณความร้อนดู calorie  
 compressor  เครื่องสูบอัด อุปกรณ์ที่ใช้ทำให้ของเหลวและแก๊สเคลื่อนที่ ประกอบด้วยลูกสูบกระบอกสูบและลิ้น เมื่อลูกสูบเลื่อนขึ้นลงในกระบอกสูบทำให้ลิ้นเปิด-ปิด และมีผลทำให้ของเหลวและแก๊สไหลไปในทิศทางที่เราต้องการได้ และทำให้มีความดันเพิ่มขึ้น

 

 chemical equilibrium  ภาวะสมดุลในปฏิกิริยาเคมี ภาวะที่เกิดขึ้นในปฏิกิริยาที่ผันกลับได้ เมื่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาไปข้างหน้ากับอัตราการเกิดปฏิกิริยาย้อนกลับมีค่าเท่ากัน

 

 chemical bond[bond]  พันธะเคมี แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอะตอมหรือไอออนเข้าไว้ด้วยกันเป็นโมเลกุลหรือเป็นกลุ่มอะตอม ตัวอย่างเช่น พันธะไอออนิก  พันธะโคเวเลนต์

 

 casein  เคซีน โปรตีนสำคัญชนิดหนึ่งที่มีอยู่ในน้ำนมของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นโปรตีนประเภทฟอสโฟโปรตีน เคซีนมีฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบอยู่ด้วย 0.7%

 

 carbon monoxide  คาร์บอนมอนอกไซด์ สารประกอบของคาร์บอนกับออกซิเจน สูตรเคมีคือ CO เป็นแก๊สไม่มีสีและกลิ่น แต่เป็นพิษเกิดจากการเผาไหม้อย่างไม่สมบูรณ์ของคาร์บอน

 

 carbon dioxide  คาร์บอนไดออกไซด์ สารประกอบของคาร์บอนกับออกซิเจน สูตรเคมี คือ CO เป็นแก๊สไม่มีสี ละลายน้ำได้ดี ใช้ในอุตสาหกรรมน้ำอัดลม ทำน้ำแข็งแห้งใช้ดับไฟ เป็นต้น

 

 carbon  คาร์บอน ธาตุในหมู่ VI มีน้ำหนักอะตอม 12.010 จุดหลอมเหลว 3,600oC มีหลายรูป เช่น รูปผลึก ได้แก่ แกไฟต์และเพชร รูปไม่มีผลึกได้แก่ ถิ่น ถ่านหิน เป็นธาตุองค์ประกอบสำคัญของสิ่งมีชีวิต

 

 carboxy haemoglobin  คาร์บอกซีฮีโมโกลบิน สารประกอบที่มีคาร์บอนมอนอกไซด์รวมอยู่กับอีโมโกลบินของเม็ดเลือดแดง

 

 catalysis  คะตะลิซิส กระบวนการที่ทำให้อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีมีการเปลี่ยนแหลโดยการเติมตัวเร่งปฏิกิริยา

 

 colloid  คอลลอยด์ สารที่ประกอบด้วยอนุภาคของสารชนิดหนึ่งซึ่งมีขนาดเล็กมาก มีเส้นผ่านศูนย์กลางระหว่าง 107 x 104 เซนติเมตร  กระจายอยู่ในตัวกลางอย่างถาวรและมองเห็นเป็นเนื้อเดียว เช่น หมอก น้ำนม เป็นต้น (ดู suspension ประกอบ)

 

 concentration  ความเข้มข้น ปริมาณของสารที่มีอยู่ในสารอื่นจำนวนหนึ่ง เช่น ความเข้มข้นของสารละลาย คือปริมาณของสารที่เป็นตัวละลาย ซึ่งละลายอยู่ในตัวทำละลายหรือสารละลายปริมาณหนึ่งเป็นต้น

 

 coagulation  การจับตัว การทำให้สารบางชนิดที่ละลายในน้ำจับตัวกันหรือตกตะกอนแยกออกจากสารละลาย ทำโดยใช้ความร้อนหรือเติมกรดหรือเบสลงไป เช่น การใส่กรดลงไปในน้ำยางเพื่อให้ยางจับตัวแยกจากน้ำ

 

 composed fertillizer  ปุ๋ยหมัก, ปุ๋ยคอก ปุ๋ยที่เกิดจากการเน่าเปื่อยผุพังของซากพืช ซากสัตว์ และมูลสัตว์ บางทีเรียกว่า ปุ๋ยอินทรีย์  
 cervix  ปากมดลูก ส่วนล่างของมดลูกที่ติดต่อกับช่องคลอด  
 cytochrome  ไซโทโครม  
 cerebrum  เซรีบรัม ส่วนหนึ่งของสมองส่วนหน้าของสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม โดยเฉพาะคน สมองส่วนนี้จะมีรอยหยักเป็นร่องมาก เซรีบรัมมีหน้าที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อ ความรู้สึก การดมกลิ่น และความจำ 
 ciliate  ซิลิเอต โพรโทซัวพวกหนึ่งที่มีซิเลียใช้ในการเคลื่อนที่ เช่น พารามีเซียม เป็นต้น  
 carbohydrate  คาร์โบไฮเดรต สารอาหารประเภทให้พลังงาน ประกอบด้วยธาตุคาร์บอน (C) ไฮโดรเจน (H) และออกซิเจน (O) มีสูตรทั่วไปคือ (CH2O)n พบทั่วไปในพืชและสัตว์ เช่น แป้ง น้ำตาล เซลลูโลส 
 cross - fertilization  การปฏิสนธิข้าม การผสมของเซลล์สืบพันธุ์จากต่างต้น หรือต่างตัวกัน  
 critical temperature  อุณหภูมิวิกฤต อุณหภูมิต่ำสุดที่สารหนึ่งจะอยู่ได้ในสถานะของแก๊ส  โดยถ้าอุณหภูมิสูงกว่านี้ แม้ว่าจะเพิ่มความดันให้สูงขึ้นเท่าใดก็ไม่สามารถเปลี่ยนสถานะเป็นของเหลวได้  
 coherent sources  แหล่งกำเนิดอาพันธ์ แหล่งกำเนิดคลื่นหลายแหล่งซึ่งให้คลื่นที่มีความถี่เดียวกันและเฟสตรงกันหรือต่างกันคงตัว  
 cyan  สีน้ำเงินเขียว สีทุติยภูมิของแสงสี เป็นสีผสมของแสงสีน้ำเงินกับแสงสีเขียว  
 complementary colour  สีเติมเต็ม สีของแสงคู่ใดคู่หนึ่ง ซึ่งเมื่อรวมกันแล้วให้ผลเป็นแสงสีขาว เช่น แสงสีน้ำเงินกับแสงสีเหลือง ต่างก็เป็นแสงสีเติมเต็มของกันและกัน  
 crest  สันคลื่น ตำแหน่งสูงสุดของคลื่นน้ำ  
 conductivity  สภาพนำ ความสามารถในการ นำไฟฟ้าของตัวนำ เป็นส่วนกลับของสภาพต้าน ทานไฟฟ้า มีหน่วยเป็น ซีเมนส์ต่อเมตร (S m-1)  
 centre of gravity  ศูนย์ถ่วง จุดเสมือนที่แรงโน้มถ่วงกระทำต่อมวลทั้งหมดของวัตถุ  
 centre of mass  ศูนย์กลางมวล จุดเสมือนเป็นที่รวมของมวลทั้งหมดของวัตถุ  
 condenser lens  เลนส์รวมแสง ชุดของเลนส์ซึ่งทำหน้าที่รวมแสงให้ลำแสงลู่เข้าหากัน เช่น ชุดของเลนส์ส่วนหนึ่งที่ใช้ในกล้องจุลทรรศน์  หรือในกล้องฉายภาพ ซึ่งทำหน้าที่รวมแสงจากหลอดฉายหรือตัวสะท้อนแสง เพื่อให้ลำแสงขนานผ่านไปตกบนแผ่นโปร่งใส มีความเข้มมาก และช่วยทำให้ภาพบนฉากสว่างชัดเจน  
 convex lens  เลนส์นูน เลนส์ที่ทำให้ลำแสงขนานลู่เข้า มีลักษณะหนาตรงกลางและบางที่ขอบ แว่นตาที่เป็นเลนส์นูนจะช่วยคนสายตายาวมองเห็นวัตถุชัดเจนขึ้น  
 centripetal force  แรงสู่ศูนย์กลาง แรงที่ทำให้วัตถุมีเส้นทางการเคลื่อนที่เป็นวงกลมหรือส่วนของวงกลม แรงนี้มีทิศพุ่งเข้าสู่จุดศูนย์กลางของเส้นทางการเคลื่อนที่นั้น  
 cathode rays  รังสีแคโทด กระแสอิเล็กตรอนที่ออกมาจากแคโทดของหลอดสุญญากาศ  
 cosmic rays  รังสีคอสมิก รังสีที่มีพลังงานสูงจากนอกโลก ประกอบด้วยอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้า ส่วนมากเป็นโปรตอน และมีอิเล็กตรอน รังสีแอลฟาและนิวเคลียสของธาตุบางธาตุปนอยู่ด้วย  
 critical angle  มุมวิกฤต มุมตกกระทบของแสงซึ่งทำให้มุมหักเหเป็น 90 องศาเกิดขึ้นเมื่อแสงผ่านจากตัวกลางที่มีดรรชนีหักเหสูงไปยังตัวกลางที่มีดรรชนีหักเหต่ำกว่า  
 classical physics  ฟิสิกส์แผนเดิม, ฟิสิกส์คลาสสิก วิชาฟิสิกส์ซึ่งเป็นที่ยอมรับกันมาเป็นเวลานาน โดยมีรากฐานจากวิชากลศาสตร์ของนิวตัน  
 carrier  พาหะ สิ่งมีชีวิตที่นำเอาลักษณะทางพันธุกรรมหรือเชื้อโรคไปถ่ายทอดให้แก่สิ่งมีชีวิตอื่น   
 charge  ประจุ ประจุ (ฟ.) : ดู electric charge  
 chain reaction  ปฏิกิริยาลูกโซ่ ปฏิกิริยาที่ 1 ที่เกิดขึ้น ทำให้เกิดปฏิกิริยาที่ 2 และจากปฏิกิริยาที่ 2 ทำให้เกิดปฏิกิริยาที่ 3 เป็นดังนี้เรื่อย ๆ ไป เช่น ปฏิกิริยานิวเคลียร์ซึ่งเกิดจากนิวตรอนวิ่งไปชนนิวเคลียสทำให้นิวเคลียสแตกตัว และเกิดนิวตรอนใหม่ และนิวตรอนใหม่นี้  
 control rod  แท่งควบคุม แท่งวัตถุทำหน้าที่ควบคุมอัตราการเกิดฟิชชันในเตาปฏิกรณนิวเคลียร์ ทำด้วยสารที่ดูดกลืนอนุภาคนิวตรอนได้ดี เช่น  โบรอน แคดเมียม เป็นต้น  
 clinical thermometer  เทอร์มอมิเตอร์วัดไข้ เทอร์มอมิเตอร์ชนิดหนึ่งที่ใช้สำหรับวัดอุณหภูมิของร่างกาย  
 conductor  ตัวนำ สารที่มีสมบัติยอมให้ประจุไฟฟ้าผ่านไปได้ เช่น ทองแดง เป็นตัวนำไฟฟ้าที่ดี เป็นต้น  
 capacitor  ตัวเก็บประจุ ชนิดหนึ่งมีสมบัติในการเก็บประจุ ไฟฟ้า ตัวเก็บประจุอย่างง่าย ๆ ประกอบด้วยแผ่น  ตัวนำคู่เดียวหรือหลายคู่ซึ่งมีฉนวนคั่นระหว่าง แผ่นตัวนำ มีสมบัติสำคัญ อีกประการหนึ่ง คือให้ไฟฟ้ากระแสสลับผ่านได้แต่ไม่ยอมให้ไฟฟ้า กระแสตรงผ่าน  
 Celcius  เซสเซียส หน่วยของอุณหภูมิ  ซึ่งเดิมใช้เป็นเซนติเกรด ใช้สัญลักษณ์   ํ C โดยกำหนดให้น้ำมีจุดเยือกแข็งที่ 0  ํ C  จุดเดือดที่ 100  ํ C  ที่ความดันปกติ  
 compression stroke  จังหวะอัด จังหวะที่ 2 ของการทำงานของเครื่องยนต์ที่จะให้ครบ 1 รอบ จังหวะนี้ลูกสูบจะอัดไอน้ำมันผสมอากาศให้มีปริมาตรเล็กลง  
 condenser  เครื่องควบแน่น อุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการกลั่น เพื่อทำให้ไอของสารกลั่นตัวเป็นของเหลว โดยการกระบายความร้อนออกจากไอ  
 coulomb  คูลอมบ์ หน่วยประจุไฟฟ้า ใช้สัญลักษณ์ C โดยกำหนดว่า ประจุไฟฟ้า 1  คูลอมบ์ คือ จำนวนประจุที่ผ่านตัวนำใน 1 วินาที เมื่อมีกระแสไฟฟ้า 1 แอมแปร์  
 coulomb  คูลอมบ์  
 C  คูลอมบ์ สัญลักษณ์ของหน่วยประจุไฟฟ้า ดู coulomb  
 calorific value  ค่าความร้อน ปริมาณความร้อนที่ได้จากการเผาไหม้อย่างสมบูรณ์ของเชื้อเพลิง 1 หน่วยมวล มีหน่วยเป็น J kg -1  
 conductance [electric conductance]  ความนำไฟฟ้า สมบัติในการนำไฟฟ้าของตัวนำ มีค่าเป็นส่วนกลับของความต้านทานไฟฟ้า หน่วยเป็น โอห์มต่อโอห์ม หรือ ซีเมนส์  
 capacitance  ความจุ สมบัติในการเก็บประจุไฟฟ้าของตัวนำหรือตัวเก็บประจุ มีค่าเท่ากับอัตราส่วนระหว่างจำนวนประจุไฟฟ้าบนตัวนำหรือตัวเก็บประจุกับความต่างศักย์ไฟฟ้าของตัวนำหรือตัวเก็บประจุนั้น ใช้สัญลักษณ์ C  
 carrier wave  คลื่นพาหะ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ที่มีความถี่สูง ใช้เป็นพาหะนำสัญญาณเสียงและภาพในการส่งวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์  
 continuous wave  คลื่นต่อเนื่อง คลื่นที่เกิดขึ้นต่อเนื่องกันและคลื่นที่ตามกันไปเรื่อย ๆ  
 compression  การอัด (ฟ.), ส่วนอัด (ฟ.) 1.การทำให้โมเลกุลของอากาศอัดตัวเข้าชิดกัน

2. บริเวณหนึ่งของตัวกลางซึ่งมีความหนาแน่นของโมเลกุลมากกว่าบริเวณใกล้เคียงในขณะที่มีคลื่นเคลื่อนที่อยู่ในตัวกลางนั้น

 

 collision  การชนกัน การกระทำต่อกันและกันระหว่างวัตถุ อะตอม หรือโมเลกุล เมื่อเคลื่อนที่เข้าใกล้กันหรือกระทบกันในช่วงเวลาสั้น ๆ แบ่งได้เป็น 2 ชนิด การชนแบบยืดหยุ่น(พลังงานจลน์ของระบบจะคงตัว) และการชนแบบไม่ยืดหยุ่น(พลังงานจลน์ของระบบจะไม่คงตัว)  
 cylinder  กระบอกสูบ ส่วนประกอบของเครื่องจักร เป็นรูปทรงกระบอก ภายในมีลูกสูบซึ่งเคลื่อนที่กลับไปกลับมาได้  
 Charles' law  กฎของชาร์ล กฎที่ว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิและปริมาตรของแก๊สในภาชนะปิด คือ เมื่อความดันคงตัวปริมาตรของแก๊สจะเป็นปฏิภาคตรงกับอุณหภูมิสัมบูรณ์ของแก๊ส  
 Coulomb's law  กฎของคูลอมบ์ กฎที่ว่าด้วยแรงกระทำระหว่างประจุสองประจุอาจเป็นแรงดูดหรือแรงผลัก ซึ่งเป็นไปตามสูตร

เมื่อ F เป็นแรงกระทำระหว่างประจุ Q และ Q2 เป็นค่าของประจุ เป็นระยะทางระหว่างประจุ และ K เป็นค่าคงตัว

 

 complex ion  ไอออนเชิงซ้อน องค์ประกอบส่วนหนึ่งของสารประกอบเชิงซ้อนมีส่วนสำคัญ 2 ส่วน คือ อะตอมกลางกับส่วนที่มาล้อมรอบซึ่งสร้างพันธะโคเวเลนต์ต่อกันโดยอิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะมาจากส่วนใดส่วนหนึ่งเช่น  [Fe(CN)6]4-[Cu(NH3)4]2+

 

 cation [positive ion]  ไอออนบวก, แคตไอออน อะตอมหรือกลุ่มอะตอมที่แสดงอำนาจประจุไฟฟ้าบวก

 

 cation [positive ion]  ไอออนบวก, แคตไอออน  
 capillary tube  หลอดรูเล็ก หลอดแก้วใสที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเล็กมาก ใช้ในการหาจุดหลอมเหลวและจุดเดือดของสาร  
 carbonyl group  หมู่คาร์บอนิล หมู่อะตอมในสารประกอบอินทรีย์มีสูตรโครงสร้างเป็น  
 carboxyl group  หมู่คาร์บอกซิล, - COOH หมู่อะติมของสารอินทรีย์พวกกรด สูตรโครงสร้างคือ 

 

 chemical formula  สูตรเคมี หมู่สัญลักษณ์ของธาตุที่เขียนรวมกันเพื่อแทนสารใด ๆ และแสดงให้เห็นว่า สารนั้นประกอบด้วยอะตอมของธาตุใดบ้าง อย่างละกี่อะตอม เช่น สูตรเคมีของมีเทน คือ CH4 ประกอบด้วยคาร์บอน 1 อะตอมและไฮโดรเจน 4 อะตอม  
 concentrated solution  สารละลายเข้มข้น สารละลายที่มีตัวละลาย ละลายอยู่เป็นปริมาณมาก  
 complex compound  สารประกอบเชิงซ้อน สารประกอบที่มีองค์ประกอบส่วนหนึ่งเป็นไอออนเชิงซ้อน เช่น K4Fe(CN)6 , Cu(NH3)4SO4 เป็นต้น  
 covalent compound  สารประกอบโคเวเลนต์ สารประกอบที่อะตอมในโมเลกุลยึดเหนี่ยวกันด้วยพันธะโคเวเลนต์ เช่น CO2 , N2 เป็นต้น  
 carbon compound  สารประกอบคาร์บอน ดู organic compound  
 compound  สารประกอบ สารบริสุทธิ์ที่ประกอบด้วยธาตุตั้งแต่ 2 ธาตุขึ้นไป รวมกันด้วยอัตราส่วนโดยมวลคงที่ และมีสมบัติแตกต่างจากสมบัติเดิมของธาตุที่เป็นองค์ประกอบ  
 closed system  ระบบปิด ระบบที่ควบคุมไม่ให้มีการถ่ายเทมวลระหว่างระบบกับสิ่งแวดล้อม แต่อาจจะมีการถ่ายเทพลังงานได้  
 chemical energy  พลังงานเคมี พลังงานรูปหนึ่งที่สะสมอยู่ในอะตอมหรือโมเลกุลของสาร เมื่อสารนั้นเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี พลังงานนี้จะเปลี่ยนไปเป็นพลังงานรูปอื่น ๆ ได้  
 crystal  ผลึก ของแข็งเนื้อเดียว มีผิวหน้าเรียบ มีรูปทรงและมุมระหว่างผิวหน้าแน่นอนจำแนกตามพันธะเคมีที่ยึดอะตอมต่าง ๆ ในผลึกไว้ด้วยกันได้ 3 ชนิด คือ ผลึกไอออนิก ผลึกโคเวเลนต์ และผลึกโลหะ

 

 charge  การอัดไฟ, การประจุ การผ่านไฟฟ้ากระแสตรงเข้าไปในเซลล์ไฟฟ้าแบบทุติยภูมิเพื่อทำให้แผ่นโลหะที่ใช้เป็นขั้วไฟฟ้าอยู่ในสภาพที่จะสามารถเกิดปฏิกิริยาเคมีได้เองและให้พลังงานไฟฟ้าออกมาได้  
 chemical reaction  ปฏิกิริยาเคมี การเปลี่ยนแปลงของสารเกิดเป็นสารใหม่ที่มีสมบัติแตกต่างไปจากเดิม ในการเกิดปฏิกิริยาเคมีนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงพลังงานด้วย  
 condensation reaction  ปฏิกิริยาการควบแน่น ปฏิกิริยารวมตัวของโมเลกุลต่างชนิดกัน 2 โมเลกุล ได้เป็นสารใหม่พร้อมกับสารโมเลกุลเล็ก ๆ เช่น น้ำ แอมโมเนีย แอลกอฮอล์ เป็นต้น  
 copper  ทองแดง ธาตุแทรนซิชัน มีเลขอะตอม 29 สัญลักษณ์ Cu เป็นโลหะสีแดงอ่อน จุดหลอมเหลว 1,084oC เป็นตัวนำความร้อนและ ไฟฟ้าที่ดี  
 catalyst  ตัวเร่งปฏิกิริยา สารเคมีที่เติมลงไปในปฏิกิริยาเคมีหนึ่งแล้วทำให้อัตราการเกิดปฏิกิริยาเร็วขึ้น และเมื่อปฏิกิริยาเคมีสิ้นสุด สารนั้นก็ยังคงมีสมบัติทางเคมีและมีปริมาณคงเดิม  
 cyclamate  ไซคลาเมต น้ำตาลเทียมชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C6H11NHSO3Na เป็นผลึกสีขาวมีความหวานประมาณ 30 เท่าของน้ำตาลทราย  
 cellophane  เซลโลเฟน กระดาษแก้วที่มีขนาดของรูระหว่างอนุภาคเล็กมาก ยอมให้สารบางชนิดผ่านได้ มักใช้ในการทดลองเกี่ยวกับออสโมซิส  
 celluloid  เซลลูลอยด์ เทอร์มอพลาสติกชนิดหนึ่ง ใช้เซลลูโลสไนเตรต และการบูรเป็นองค์ประกอบหลักในการผลิต มีความไวไฟ ใช้ทำเครื่องใช้ต่าง ๆ เช่น ฟิล์มถ่ายภาพ ผลิตภัณฑ์ชนิดแผ่นหรือท่อ เป็นต้น  
 COD  ซีโอดี ดู chemical oxygen demand (COD)  
 common name  ชื่อสามัญ ชื่อของสิ่งมีชีวิตหรือสารเคมีเรียกตามภาษาท้องถิ่น  
 chromium  โครเมียม ธาตุแทรนซิชันในตารางธาตุ มีเลขอะตอม 24 สัญลักษณ์ Cr จุดหลอมเหลว 1,890 ํ C ใช้ทำโลหะผสมและชุบโลหะ   
 chromatography  โครมาโทกราฟี กระบวนการวิเคราะห์หรือแยกสาร โดยอาศัยความแตกต่างจากการเคลื่อนที่ของโมเลกุลของสารต่าง ๆ ที่ผสมรวมกันอยู่ โดยให้สารผ่านหรือไหลซึมไปในตัวกลางที่เหมาะสมด้วยแรงโน้มถ่วงหรือความดัน  
 cobalt  โคบอลต์ ธาตุแทรนซิชัน เลขอะตอม 27 สัญลักษณ์ Co เป็นโลหะสีขาวเงิน จุดหลอม เหลว 1,480oC ใช้ทำโลหะผสม ใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องแก้ว และเครื่องปั้นดินเผา  
 calcium oxide [quicklime]  แคลเซียมออกไซด์ สารประกอบชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CaO เป็นของแข็งสีขาว มีชื่อสามัญว่าปูนดิบ ได้จากการเผาหินปูนด้วยอุณหภูมิสูงกว่า 650oC  
 calcium hydroxide [slaked lime]  แคลเซียมไฮดรอกไซด์ สารประกอบชนิดหนึ่ง สูตรเคมี คือ Ca(OH)2 เป็นของแข็งสีขาว ละลายน้ำได้เล็กน้อย มีชื่อสามัญว่าปูนขาว ได้จากแคลเซียมออกไซด์หรือปูนดิบทำปฏิกิริยากับน้ำ ใช้ในการทำปูนซีเมนต์ ใช้แก้ดินเป็นกรดหรือดินเปรี้ยว  
 cathode  แคโทด ขั้วไฟฟ้าที่มีปฏิกิริยารีดักชันเกิดขึ้น ซึ่งเป็นขั้วไฟฟ้าบวกในเซลล์กัลวานิก หรือเป็นขั้วไฟฟ้าลบในเซลล์อิเล็กโทรไลต์  
 condenser  เครื่องควบแน่น อุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการกลั่น เพื่อทำให้ไอของสารกลั่นตัวเป็นของเหลว โดยการระบายความร้อนออกจากไอ  
 centrifuge  เครื่องหมุนเหวี่ยง อุปกรณ์ที่ใช้แยกของแข็งออกจากของเหลวโดยอาศัยแรงเหวี่ยง ทำให้ของแข็งตกตะกอน  
 chemistry  เคมี วิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับองค์ประกอบ โครงสร้าง สมบัติ และการปลี่ยนแปลงของสาร  
 combustion  การเผาไหม้ ปฏิกิริยาเคมีที่เกิดจากสารรวมกับตัวออกซิไดซ์ เช่น ออกซิเจน โดยอาจมีความร้อนหรือแสงเกิดขึ้นด้วย  
 corrosion  การผุกร่อน การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของโลหะหรือโลหะผสมบางชนิด โดยการถูกออกซิไดซ์ด้วยตัวออกซิไดซ์ เช่น แก๊สออกซิเจน ความชื้น กรด เบส ทำให้โลหะเปลี่ยนสภาพไป  
 crystallization  การตกผลึก กระบวนการที่ทำให้สารเป็นผลึก เป็นวิธีหนึ่งที่ใช้แยกสารและทำสารให้บริสุทธิ์  
 condensation  การควบแน่น การเปลี่ยนแปลงสถานะของสารจากสถานะแก๊สหรือไอเป็นของเหลว  
 carboxylic acid  กรดคาร์บอกซิลิก(อินทรีย์) ดู organic acid  
 class interval  อันตรภาคชั้น  
 common ratio  อัตราส่วนร่วม อัตราส่วนระหว่างพจน์ที่ n + 1 กับพจน์ที่ n ของลำดับเรขาคณิต เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ r
 
โดยที่    
 convergent series  อนุกรมคอนเวอร์เจนต์ อนุกรมอนันต์ที่สามารถหาผลบวกได้

 

 column head  หัวสดมภ์ หัวเรื่องที่อธิบายเกี่ยวกับข้อมูลที่ปรากฎอยู่ในแต่ละสดมภ์ (ดู statistical tableประกอบ)

 

 circumference  เส้นรอบวง ความยาวรอบรูปวงกลม  
 cumulative frequency curve [Ogive]  เส้นโค้งของความถี่สะสม เส้นโค้งที่ได้จากการปรับเส้นตรงที่โยงต่อระหว่างจุดซึ่งแทนคู่อันดับของค่าตัวแปร และค่าของความถี่สะสม

 

 coefficient of range  สัมประสิทธิ์ของพิสัย อัตราส่วนระหว่างผลต่างของค่าสูงสุดและค่าต่ำสุด กับผลบวกของค่าสูงสุดและต่ำสุดของข้อมูลชุดนั้น

 

 coefficient of variation  สัมประสิทธิ์ของการแปรผัน อัตราส่วนระหว่างส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานกับค่าเฉลี่ยเลขคณิตของข้อมูลชุดนั้น  
 coefficient  สัมประสิทธิ์  
จำนวนหรือสัญลักษณ์ที่มีค่าคงตัวซึ่งเป็นตัวคูณของตัวแปรใด ๆ เช่น
 
           2x  มี  2  เป็นสัมประสิทธิ์ของ x
 
           5a(x + y)  มี  5a  เป็นสัมประสิทธิ์ของ  (x + y)   เป็นต้น  
 coefficient of average deviation  สัมประสิทธิ์ของส่วนเบี่ยงเบนเฉลี่ย อัตราส่วนของส่วนเบี่ยงเบนเฉลี่ย กับค่าเฉลี่ยเลขคณิตของข้อมูลชุดเดียวกัน (ดู relative variation ประกอบ)

 

 coefficient of quartile deviation  สัมประสิทธิ์ของส่วนเบี่ยงเบนควอร์ไทล์ อัตราส่วนของส่วนเบี่ยงเบนควอร์ไทล์กับค่าเฉลี่ยเลขคณิตของควอร์ไทล์ที่ 1 และควอร์ไทล์ที่ 2

 

 conjugate of a complex number  สังยุคของจำนวนเชิงซ้อน สังยุคของจำนวนเชิงซ้อน a + bi คือจำนวนเชิงซ้อน a - bi

 

 commutative property  สมบัติการสลับที่ สำหรับ a, b ทุกตัวในเซต A กับโอเปอเรชัน * จะมีสมบัติการสลับที่เมื่อ a * b = b * a เรียกว่าเซต A มีสมบัติการสลับที่สำหรับโอเปอเรชัน *  
 closure property  สมบัติการปิด
สมการที่หาได้โดยระเบียบวิธีกำลังสองน้อยที่สุด และมีจำนวนสมการเท่ากับจำนวนค่าคงตัวที่ต้องการหา  
 column  สดมภ์, แนวตั้ง การจัดเรียงข้อมูลหรือตัวเลขตามแนวตั้ง

 

 circular permutation  วิธีเรียงสับเปลี่ยนเชิงวงกลม วิธีจัดลำดับโดยไม่มีหัวแถวหรือหางแถว

 

 combination  วิธีจัดหมู่ วิธีจัดหมู่ของสิ่งของ โดยไม่คำนึงถึงลำดับของสิ่งของในหมู่

 

 circle  วงกลม เซตของจุดบนระนาบซึ่งแต่ละจุดอยู่ห่างจากจุดคงที่เป็นระยะทางเท่ากัน จุดคงที่นี้เรียกว่า จุดศูนย์กลางของวงกลม

 

 cube  ลูกบาศก์ ปริซึมซึ่งมีหน้าตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมจตุรัสที่เท่ากันทุกหน้า

 

 convergent sequence  ลำดับคอนเวอร์เจนต์ ลำดับอนันต์ที่มีลิมิต เช่น 1, 1/2, 1/3,..., 1/n,....เป็นลำดับคอนเวอร์เจนต์มีลิมิตเท่ากับ 0

 

 common logarithm  ลอการิทึมสามัญ ลอการิทึมที่ใช้ฐานสิบ นิยมเขียนโดยไม่มีฐานกำกับเช่น log10 3 จะเขียนแทนด้วย log 3 (ดู logarithmic function ประกอบ)

 

 congruent triangles  รูปสามเหลี่ยมเท่ากันทุกประการ (รูปสามเหลี่ยมสมภาค) รูปสามเหลี่ยมที่ทับกันสนิทพอดี

 

 cube root (of a real number)  รากที่สาม (ของ จำนวนจริง) รากที่สามของจำนวนจริง a เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์     หมายถึงจำนวนที่ยกกำลังสามแล้วได้ a เช่น     = 2,     = -3

 

 complex plane  ระนาบเชิงซ้อน ระนาบที่ประกอบด้วยแกนของจำนวนจริง แทนด้วยแกน X (แกนนอน) และแกนของจำนวนจินตภาพ แทนด้วยแกน Y (แกนตั้ง)

 

 congruent angles  มุมเท่ากันทุกประการ มุมที่มีขนาดเท่ากัน

 

 cross section  ภาคตัดขวาง
การตัดรูปทรงกระบอกหรือรูปอื่นตามแนวตั้งฉากกับแกนสมมาตร
 

 

 conic section  ภาคตัดกรวย ส่วนโค้งที่ได้จากการตัดกรวยกลมด้วยระนาบ

 

 composite function  ฟังก์ชันประกอบ ฟังก์ชันใหม่ที่สร้างขึ้นจาก 2 ฟังก์ชันเดิมคือ f และ g เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์  g  o  f และ  (g  o  f)(x) = g (f(x))

 

 cosine function  ฟังก์ชันโคไซน์ ฟังก์ชันตรีโกณมิติชนิดหนึ่ง เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ cosine q = x  โดยที่ q  เป็นจำนวนจริง

 

 constant function  ฟังก์ชันคงตัว ฟังก์ชันที่เขียนได้ในรูป f(x) = c เมื่อ c เป็นจำนวนจริง  
 coordinate  พิกัด คู่อันดับซึ่งแสดงตำแหน่งของจุดในระนาบ  
 component bar chart  แผนภูมิแท่งส่วนประกอบ แผนภูมิแท่งที่ใช้แสดงรายละเอียดส่วนย่อยของข้อมูลที่นำเสนอ

 

 chart  แผนภูมิ รูปเรขาคณิตหรือรูปภาพแทนขนาดของข้อมูลที่ใช้ในการนำเสนอข้อมูลทางสถิติ

 

 common difference  ผลต่างร่วม ดู  arithmetic progression

 

 cartesian product  ผลคูณคาร์ทีเซียน
ผลคูณคาร์ทีเซียนของเซต A และเซต B เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ A x B หมายถึงเซตของคู่อันดับ (a, b) ทั้งหมดโดยที่ a A และ b B  
 common factor  ตัวประกอบร่วม ตัวประกอบร่วมของจำนวนใด ๆ หมายถึงจำนวนที่หารจำนวนเหล่านั้นได้ลงตัว เช่น 2,  3,  6  เป็นตัวประกอบร่วมของ 12 และ 18

 

 complex number  จำนวนเชิงซ้อน  
จำนวนใด ๆ ที่เขียนในรูปคู่อันดับ (a, b) เมื่อ a และ b เป็นจำนวนจริงและมีคุณสมบัติต่อไปนี้
 
1. (a, b) = (c, d) ต่อเมื่อ a = c และ b = d
 
2. (a, b) + (c, d) = (a + c, b + d)
 
3. (a, b) . (c, d) = (ac - bd, ad + bc)
หรือ (a, b) อาจเขึยนได้ในรูป a + bi เมื่อ i2 = -1 เรียก a ว่าส่วนจริง (real part) และเรียก b ว่าส่วนจินตภาพ (imaginary part) จำนวนเชิงซ้อน (0, b) เมื่อ b # 0 เรียกว่าจำนวนจินตภาพแท้  
 cone  กรวย
รูปทรงใด ๆ ที่มีฐานเป็นรูปวงกลมหรือวงรี และผิวประกอบด้วยส่วนของเส้นครงซึ่งโยงระหว่างจุดบนเส้นรอบวงของวงกลม หรือวงรีกับจุดคงที่จุดหนึ่งซึ่งไม่อยู่ในระนาบเดียวกับฐาน

 

 calculus  แคลคูลัส วิชาคณิตศาสตร์แขนงหนึ่งที่ว่าด้วยการหาอนุพันธ์และการหาปริพันธ์ของฟังก์ชัน  
 characteristic of logarithm  แคแรกเทอริสติกของลอการิทึม
แคแรกเทอริสติกของ log N คือ n เมื่อ N = N0 x 10n โดยที่ และ n เป็นจำนวนเต็ม log N0 เรียกว่า แมนทิสซาและจะมีค่าเป็นบวกเสมอ  
 combined arithmetic mean  ค่าเฉลี่ยเลขคณิตรวม ค่าเฉลี่ยเลขคณิตของค่าเฉลี่ยเลขคณิตของข้อมูลหลาย ๆ ชุด

 

 chord  คอร์ด ส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมระหว่างจุดสองจุดใด ๆ บนเส้นรอบวงหรือเส้นโค้ง

 

 complement of an event  คอมพลีเมนต์ของเหตุการณ์ ถ้า E เป็นเหตุการณ์ที่อยู่ในแซมเปิลสเปซ S แล้ว คอมพลีเมนต์ของเหตุการณ์ E (E') คือเหตุการณ์ที่ประกอบด้วยสมาชิกที่อยู่ใน S แต่ไม่อยู่ใน E

 

 complement of a set  คอมพลีเมนต์ของเซต ถ้าเซต A เป็นสับเซตของเอกภพสัมพัทธ์ U คอมพลีเมนต์ของเซต A (A') คือ เซตที่มี สมาชิกอยู่ใน U แต่ไม่อยู่ใน A

 

 combined variance [pooled variance]  ความแปรปรวนรวม ความแปรปรวนของข้อมุลหลายชุด  
 cumulative frequency  ความถี่สะสม ความถี่สะสมของค่าที่เป็นไปได้ค่าใด หมายถึงผลรวมของความถี่ของค่านั้น กับความถี่ของค่าที่ต่ำกว่าทั้งหมดหรือสูงกว่าทั้งหมดอย่างใดอย่างหนึ่ง

 

 commutative group  กลุ่มสลับที่ ดู  abelian group

 

 composite line graph  กราฟเชิงประกอบ กราฟที่ใช้แสดงรายละเอียดหรือส่วนย่อยของข้อมูลที่นำเสนอในช่วงระยะเวลาต่าง ๆ กัน

 

 cylinder  ทรงกระบอก รูปทรงใด ๆ ซึ่งมีหน้าตัดตามขวางในระนาบที่ขนานกันเป็นรูปกลมหรือวงรีที่เท่ากันทุกประการ  
 capillary  หลอดเลือดฝอย หลอดเลือดขนาดเล็กมากแตกแขนงจากหลอดเลือดใหญ่ไปตามเนื้อเยื่อต่าง ๆ ทั่วร่างกาย มีผนังบาง ประกอบด้วยเซลล์เพียงชั้นเดียวเป็นที่แลกเปลี่ยนแก๊สและสารต่าง ๆ ระหว่างเซลล์กับเลือด  
 coordinating fiber  เส้นใยประสานงาน เส้นใยใต้ผิวเซลล์ที่เชื่อมโยงระหว่างโคนของซิเลีย ในโพรโทซัวพวกซิลิเอต เส้นใยนี้ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของซิเลีย  
 cranial nerve  เส้นประสาทสมอง เส้นประสาทที่เชื่อมระหว่างสมองกับอวัยวะต่าง ๆ ทำหน้าที่นำกระแสประสาทเข้าและออกจากสมอง  
 calvin cycle  วัฏจักรคัลวิน ขั้นหนึ่งของกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง เป็นการเปลี่ยนแปลงสารที่มีคาร์บอน 5 อะตอม โดยมีคาร์บอนไดออกไซด์เข้าร่วม กลายเป็นสารที่มีคาร์บอน 3 อะตอม แล้วสารที่มีคาร์บอน 3 อะตอมนี้จะเปลี่ยนกลับไปเป็นสารที่มีคาร์บอน 5 อะตอมใหม่อีกครั้งหนึ่งเป็นวัฏจักรเช่นนี้เรื่อย ๆ ไป ทำให้เกิดสารซึ่งจะเปลี่ยนต่อไปเป็นกลูโคส  
 crystalline lens  เลนส์ตา ดู lens  
 cretinism  โรคเครทินิซึม โรคที่เกิดจากการขาดฮอร์โมนไทรอกซินในวัยเด็ก มีผลทำให้ร่างกายและสติปัญญาเจริญช้ากว่าเด็กปกติ เช่น มีรูปร่างเตี้ยแคระและถ้าเป็นมากจะทำให้ปัญญาอ่อนด้วย  
 chain of reflexes  รีเฟลกซ์ต่อเนื่อง พฤติกรรมแบบรีเฟลกซ์ที่ไปกระตุ้นรีเฟลกซ์ของระบบประสาทให้ทำงานต่อเนื่องกันไป  
 closed circulatory system  ระบบหมุนเวียนเลือดแบบปิด ระบบหมุนเวียนเลือดของสัตว์บางชนิดที่มีเลือดไหลวนเวียนอยู่ภายในหลอดเลือดตลอดเวลา เช่น ในไส้เดือนดิน ปลา กบ คน เป็นต้น  
 coordinating system  ระบบประสานงาน การทำงานประสานกันระหว่างระบบประสาทและระบบต่อมไร้ท่อ ซึ่งต่างก็เป็นระบบที่สนองตอบต่อสิ่งเร้า  
 central nervous system (CNS)  ระบบประสาทส่วนกลาง (ซีเอ็นเอส) ระบบประสาทส่วนหนึ่งของสัตว์มีกระดูกสันหลัง ประกอบด้วยสมองและไขสันหลัง  
 cell membrane  เยื่อหุ้มเซลล์ เยื่อที่หุ้มโพรโทพลาซึมประกอบด้วยสารพวกโปรตีน และไขมัน ทำหน้าที่ควบคุมปริมาณและชนิดของสารที่ผ่านเข้าและออกจากเซลล์

 

 commensalism  ภาวะอิงอาศัย ความสัมพันธ์แบบหนึ่งของสิ่งมีชีวิต 2 ชนิดที่อาศัยอยู่ร่วมกันโดยที่ฝ่ายหนึ่งได้รับประโยชน์จากการอยู่ร่วมกันนั้นและอีกฝ่ายหนึ่งไม่เสียประโยชน์แต่อย่างใด เช่น กล้วยไม้ที่เกาะบนต้นไม้ใหญ่  
 carrier  พาหะ 1. (ช.) สิ่งมีชีวิตที่นำเอาลักษณะทางพันธุกรรมหรือเชื้อโรคไปถ่ายทอดให้แก่สิ่งมีชีวิตอื่น   
 cell plate  แผ่นกั้นเซลล์ แผ่นที่กั้นไซโทพลาซึมในเซลล์พืชออกเป็นสองส่วน เกิดขึ้นหลังจากโครโมโซมแยกออกเป็น 2 กลุ่ม ในกระบวนการแบ่งเซลล์  
 carnivore  ผู้บริโภคสัตว์ สิ่งมีชีวิตที่ดำรงชีพโดยการกินเนื้อ เช่น แมว เสือ สิงโต เป็นต้น  
 consumer  ผู้บริโภค สิ่งมีชีวิตจำพวกที่ไม่มีคลอโรฟิลล์ สร้างอาหารเองไม่ได้ ต้องกินพืชหรือเนื้อสัตว์ที่มีพลังงานอยู่แล้วเป็นอาหาร  
 cell wall  ผนังเซลล์ ส่วนนอกสุดของเซลล์พืช และโพรทิสต์บางชนิด ประกอบด้วยเซลลูโลส ลิกนิน หรือเพกทิน ช่วยทำให้เซลล์แข็งแรงมากขึ้น  
 CO2 fixation  ปฏิกิริยาตรึงคาร์บอนไดออกไซด์ กระบวนการในการสังเคราะห์ด้วยแสงที่นำ ATP และ NADPH  ซึ่งได้จากปฏิกิริยาที่ต้องใช้แสงมาเปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด์ให้เป็นคาร์โบไฮเดรต  
 cotyledon  ใบเลี้ยง ใบแรกของเอ็มบริโอของพืชดอก ทำหน้าที่ให้อาหารแก่เอ็มบริโอ เมื่อ เอ็มบริโอเจริญขึ้น ใบนี้จะหมดหน้าที่และร่วงไป  
 coliform bacteria  แบคทีเรียโคลิฟอร์ม แบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในลำไส้คน และมีอยู่ทั่วไปในน้ำ ปริมาณของแบคทีเรียในน้ำนี้ใช้เป็นเกณฑ์อย่างหนึ่งในการวัดคุณภาพของน้ำ  
 collecting tubule  ท่อรับของเหลว ท่อเล็ก ๆ ที่รับของเหลวซึ่งเป็นของเสียจากแหล่งต่าง ๆ เช่น เฟลมเซลล์ หรือไต เป็นต้น เพื่อขับออกนอกร่างกายของสัตว์บางชนิด  
 colour blindness  ตาบอดสี ความผิดปกติในการมองเห็นสีเนื่องจากไม่สามารถรับความรู้สึกจากแสงสีปฐมภูมิสีใดสีหนึ่งหรือทั้งสามสีได้  
 Cowper's gland  ต่อมคาวเปอร์ ต่อมที่อยู่ใต้ต่อมลูกหมาก มีหน้าที่สร้างสารหล่อลื่นท่อปัสสาวะในขณะเกิดการกระตุ้นทางเพศ  
 cyanocobalamin  ไซยาโนโคบาลามิน วิตามิน B12 สูตรเคมีคือ C63H90CoN14O14P เป็นผลึกสีแดงเข้ม ละลายได้ในน้ำและแอลกอฮอล์ ถ้าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เกิดโรคโลหิตจางชนิดเพอร์นิเซียสแอนีเมียซึ่งเซลล์เม็ดเลือดแดงมีรูปร่างผิดไปจากปกติ และมีเฮโมโกลบินน้อย  
 cytoplasm  ไซโทพลาซึม ของเหลวภายในเซลล์ที่อยู่รอบนิวเคลียส มีสารอินทรีย์พวกโปรตีน คาร์โบไฮเดรตและไขมันเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ ไซโทพลาซึมแบ่งออกเป็น 2 ชั้น คือ เอ็กโทพลาซึมและเอนโดพลาซึม  
 cytosine  ไซโทซีน สารประกอบอินทรีย์พวกเบสชนิดหนึ่ง มีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ สูตรเคมีคือ C4H5N3O พบใน DNA และ RNA  
 cytochrome  ไซโทโครม กลุ่มของสารประกอบพวกโปรตีนหรือเอนไซม์ภายในเซลล์ จับตัวต่อกันเป็นลูกโซ่ มีหน้าที่สำคัญในการรับและส่งอิเล็กตรอนต่อเนื่องกันไป พบมากในไมโทคอนเดรีย  
 cellulose  เซลลูโลส สารอินทรีย์ที่มีอยู่ในธรรมชาติมากที่สุด อยู่ในผนังเซลล์ของพืชทุกชนิด สูตรเคมีคือ (C6H10O5)n เป็นพอลิเมอร์ของน้ำตาลกลูโคส ใช้ในอุตสาหกรรมเส้นใยสังเคราะห์ และพลาสติกบางชนิด  
 cone cell  เซลล์รูปกรวย เซลล์ประสาทในชั้นจอตา มีลักษณะเป็นรูปกรวย ทำหน้าที่บอกความแตกต่างของแสงสีต่าง ๆ  
 cerebellum  เซรีเบลลัม สมองส่วนท้ายด้านบน เป็นศูนย์ควบคุมการได้ยิน การทรงตัวและการทำงานของกล้ามเนื้อลายที่เกี่ยวกับการเคลื่อน ไหวของร่างกาย เช่น ยืน เดิน วิ่ง เป็นต้น  
 cerebrum  เซรีบรัม ส่วนหนึ่งของสมองส่วนหน้าของสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม โดยเฉพาะคน สมองส่วนนี้จะมีรอยหยักเป็นร่องมาก เซรีบรัมมีหน้าที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อ ความรู้สึก การดมกลิ่น และความจำ  
 centromere  เซนโทรเมียร์ ดู kinetochore  
 centriole  เซนทริโอล ออร์แกเนลล์ของเซลล์มีลักษณะเป็นทรงกระบอก ผนังประกอบด้วยหลอดเล็ก ๆ เรียงตัวกันอย่างมีระเบียบ มีในเซลล์สัตว์ทุกชนิด เซลล์โพรทิสต์และเซลล์พืชชั้นต่ำบางชนิด ทำหน้าที่เกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของสิ่งต่าง ๆ ภายในเซลล์  
 cilia  ซิเลีย โครงสร้างที่มีลักษณะคล้ายขนสั้น ๆ มีขนาดเล็กมาก ยื่นออกมาจากไซโทพลาซึมของเซลล์ ใช้สำหรับโบกพัดในการเคลื่อนไหวของพวกโพรทิสต์บางชนิด  
 ciliate  ซิลิเอต โพรโทซัวพวกหนึ่งที่มีซิเลียใช้ในการเคลื่อนที่ เช่น พารามีเซียม เป็นต้น  
 chymotrypsin  ไคโมทริปซิน เอนไซม์ชนิดหนึ่งจากตับอ่อนทำหน้าที่ย่อยเพปไทด์ในลำไส้ให้แตกตัวต่อไป  
 coenzyme  โคเอนไซม์ สารที่จับติดอยู่กับเอนไซม์ช่วยในการทำงานของเอนไซม์  
 chitin  ไคทิน สารประกอบอินทรีย์ชนิดหนึ่ง ที่มีองค์ประกอบคล้ายคาร์โบไฮเดรต แต่มีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบด้วย พบในเขาสัตว์ เปลือกหุ้มภายนอกของสัตว์จำพวกอาร์โทรพอดและผนังเซลล์ของเชื้อราบางชนิด  
 chorion  คอเรียน เยื่อหุ้มชั้นนอกของเอ็มบริโอในสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง  
 choroid  โครอยด์ ชั้นของเนื้อเยื่อลูกตา อยู่ถัดชั้นสเคลอราเข้าไป (ดู eye ball ประกอบ) เป็นชั้นที่มีหลอดเลือดมาเลี้ยง มีรงควัตถุกระจายอยู่มาก ช่วยป้องกันไม่ให้แสงทะลุผ่านชั้นจอตาไปยังด้านหลังของนัยน์ตาได้โดยตรง  
 chromosome  โครโมโซม องค์ประกอบหนึ่งของเซลล์มีลักษณะเป็นท่อนอยู่ในนิวเคลียส ประกอบด้วย DNA และโปรตีน มีความสำคัญในการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม  
 chromatid  โครมาทิด ส่วนของโครโมโซมที่เกิดจากการแบ่งตัวตามยาวออกเป็นสองส่วน แต่ยังไม่หลุดออกจากกัน เกิดในระยะโพรเฟสของการแบ่งเซลล์  
 calcitonin  แคลซิโทนิน ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมไทรอยด์ทำหน้าที่ลดระดับแคลเซียมในเลือด  
 cone  โคน อวัยวะห่อหุ้มเมล็ดของพืชจำพวกจิมโนสเปิร์มที่มีลักษณะคล้ายใบ แต่เป็นแผ่นแข็งซ้อนกัน มีสีน้ำตาล  
 carotenoid  แคโรทีนอยด์ สารประกอบอินทรีย์พวกหนึ่งที่มีสีเหลือง ส้ม หรือแดงทับทิม มีในพืช และเนื้อเยื่อบางชนิดของสัตว์ สารแคโรทีนอยด์ที่สำคัญได้แก่ แคโรทีน ไลโคปีน และอนุพันธ์อื่น ๆ ของสารทั้ง 2 นี้  
 carotene  แคโรทีน สารไฮโดรคาร์บอนชนิดไม่อิ่มตัวมีในพืชทั่วไป สูตรเคมีคือ C40H56 มีสีเหลือง ส้ม หรือแดงส้ม เมื่อกินเข้าไปจะถูกเปลี่ยนเป็นวิตามิน A ในตับ ถ้าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เกิดโรคเกี่ยวกับตา เช่น นัยน์ตามัว หรือตาบอดกลางคืน ถ้าเด็กขาดวิตามินชนิดนี้  
 cork cambium  คอร์กแคมเบียม กลุ่มเซลล์ในลำต้นพืชที่ มีการแบ่งเซลล์อยู่ตลอดเวลาเรียงตัวอยู่ 2 บริเวณ คือ อยู่ในชั้นของเปลือกไม้ ทำให้เปลือกไม้หนาขึ้น  
 cutin  คิวทิน สารประเภทขี้ผึ้ง พบมากในคิวทิเคิล ป้องกันการซึมผ่านของน้ำและแก๊ส  
 cuticle  คิวทิเคิล ส่วนที่เคลือบผิวนอกของชั้นเอพิเดอร์มิสของพืช เป็นสารพวกคิวทิน  
 carboxypeptidase  คาร์บอกซีเพปทิเดส เอนไซม์ที่ย่อยเพปไทด์ให้เป็นกรดอะมิโน  
 carbohydrate  คาร์โบไฮเดรต สารอาหารประเภทให้พลังงาน ประกอบด้วยธาตุคาร์บอน (C) ไฮโดรเจน (H) และออกซิเจน (O) มีสูตรทั่วไปคือ (CH2O)n พบทั่วไปในพืชและสัตว์ เช่น แป้ง น้ำตาล เซลลูโลส  
 cholesterol  คอเลสเทอรอล สารประกอบอินทรีย์ประเภทสเตอรอยด์  สูตรเคมีคือ C27H45OH พบในเลือด เนื้อเยื่อประสาท สมอง ตับ และต่อมหมวกไต  
 corpus luteum  คอร์ปัสลูเทียม กลุ่มเนื้อเยื่อภายในรังไข่ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ซึ่งเปลี่ยนแปลงมาจากกราเฟียนฟอลลิเคิลที่ปล่อยไข่ออกไปจากรังไข่แล้ว ถ้าไข่ได้รับการผสม คอร์ปัสลูเทียมก็จะผลิตฮอร์โมนโพรเจสเทอโรนเพื่อควบคุมการตั้งครรภ์ จนหมดหน้าที่ก็จะสลายไป ถ้าไข่ไม่ได้รับการผสมคอร์ปัสลูเทียมก็จะเปลี่ยนเป็นคอร์ปัสแอลบิแคนส์  
 cortisol  คอร์ติซอล ฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไตมีหน้าที่ควบคุมเมแทบอลิซึมของคาร์โบไฮเดรต  
 cortex  คอร์เทกซ์ เนื้อเยื่อชั้นหนึ่งของเปลือกพืชหรือเนื้อเยื่อชั้นนอกของอวัยวะภายในของสัตว์ เช่น คอร์เทกซ์ของลำต้นหรือรากจะอยู่ระหว่างเนื้อเยื่อชั้นเอพิเดอร์มิสกับวาสคิวลาร์บันเดิล หรือคอร์เทกซ์ของไต คือเนื้อเยื่อชั้นนอกของไต  
 companion cell  คอมพาเนียนเซลล์ เซลล์พวกหนึ่งของเนื้อเยื่อโฟลเอ็ม มีขนาดค่อนข้างเล็กอยู่ชิดด้านข้างของซีฟทิวบ์  
 contractile vacuole  คอนแทร็กไทล์แวคิวโอล โครงสร้างภายในเซลล์ของโพรทิสต์บางชนิด มีลักษณะเป็นถุงลม  ทำหน้าที่กำจัดน้ำออกจากเซลล์ จะขยายขนาดโตขึ้นเมื่อได้รับน้ำที่อยู่รอบ ๆ และจะหดตัวแฟบลงอย่างรวดเร็วเมื่อถ่ายน้ำหรือพ่นน้ำออกไปนอกเซลล์แล้ว  
 cochlea  คอเคลีย ส่วนของหูตอนใน มีลักษณะเป็นท่อขดคล้ายก้นหอย เป็นอวัยวะส่วนหนึ่งที่ทำหน้าที่ในการรับคลื่นเสียง  
 coccus  ค็อกคัส แบคทีเรียที่เซลล์มีรูปร่างกลมหรือค่อนข้างกลม  
 continuous variation  ความแปรผันต่อเนื่อง ความแตกต่างของลักษณะใดลักษณะหนึ่งของสมาชิกในกลุ่มประชากรที่ต่างกันไปตามลำดับ เช่น ความแตกต่างในด้านความสูงของคนกลุ่มหนึ่ง  
 cleavage  คลีเวจ ระยะที่ไซโกตมีการแบ่งเซลล์ เพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อย ๆ โดยที่ขนาดของไซโกตไม่เปลี่ยนแปลง  
 class  คลาส ลำดับหนึ่งในการจัดหมวดหมู่ของ สิ่งมีชีวิต (ดู kingdom ประกอบ)  
 club moss  คลับมอส ดู lycopodium  
 chlorophyll  คลอโรฟิลล์ สารสีเขียวพบในพืชและโพรทิสต์บางชนิด มีสมบัติในการดูดพลังงานแสง ซึ่งใช้ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช  
 chloroplast  คลอโรพลาสต์ ออร์แกเนลล์ที่มีรูปร่างเป็นเม็ดค่อนข้างกลม ภายในมีองค์ประกอบที่สำคัญ 2 ส่วน คือ สโตรมาและกรานา พบในไซโทพลาซึมของเซลล์พืช และโพรทิสต์บางชนิด คลอโรพลาสต์เป็นแหล่งสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช  
 crustose lichen  ครัสโตสไลเคน ไลเคนที่สามารถดำรงชีวิตอยู่บนก้อนหินหรือในที่แห้งแล้งได้  
 crustacean  ครัสเตเชียน สัตว์ในคลาสครัสเตเชีย มีส่วนหัวและส่วนอกรวมกันเช่น กุ้งปู เป็นต้น  
 chemical signal  การสื่อด้วยสารเคมี พฤติกรรมทางสังคมของสัตว์โดยใช้ฟีโรโมนเป็นสื่อให้สัตว์ตัวอื่นเข้าใจความหมายที่ตนต้องการ  
 chemical digestion  การย่อยทางเคมี กระบวนการย่อยอาหารโดยเอนไซม์ จากสารอาหารโมเลกุลใหญ่ให้เป็นโมเลกุลเล็กลงจนผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ได้  
 conditioning  การมีเงื่อนไข พฤติกรรมของสัตว์ที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้า 2 ชนิดอย่างมีเงื่อนไข คือเมื่อมีสิ่งเร้าแท้จริงและสิ่งเร้าไม่แท้จริง เร้าติดต่อกันเป็นเวลานาน จนกระทั่งแม้จะไม่มีสิ่งเร้าแท้จริงอยู่ด้วย สิ่งเร้าไม่แท้จริงก็สามารถกระตุ้นให้สัตว์นั้น ๆ ตอบสนองได้  
 cell differentiation  การเปลี่ยนสภาพของเซลล์ การเปลี่ยนรูปร่าง ตำแหน่ง หรือส่วนประกอบภายในเซลล์อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งหมด เพื่อให้เซลล์ทำหน้าที่เฉพาะอย่าง  
 cross - fertilization  การปฏิสนธิข้าม การผสมของเซลล์สืบพันธุ์จากต่างต้น หรือต่างตัวกัน  
 cell division  การแบ่งเซลล์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงที่ทำให้จำนวนเซลล์เพิ่มขึ้นจากเซลล์เดิม  
 cyclic electron transfer  การถ่ายทอดอิเล็กตรอน แบบเป็นวัฏจักร การถ่ายทอดอิเล็กตรอนจากโมเลกุลของคลอโรฟิลล์โดยมีตัวรับส่งเป็นทอด ๆ แล้วอิเล็กตรอนจะกลับมาสู่โมเลกุลของคลอโรฟีลล์ตามเดิม ระหว่างการถ่ายทอดอิเล็กตรอนนั้นจะมีการนำพลังงานไปสร้างสารประกอบ ATP  
 climax community  กลุ่มสิ่งมีชีวิตขั้นสุด กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่อยู่รวมกันในระบบนิเวศอย่างสมดุลไม่ถูกแทนที่อย่างรวดเร็วโดยกลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ  
 community  กลุ่มสิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิตตั้งแต่ 2 ชนิด (สปีชีส์) ขึ้นไปอาศัยอยู่ร่วมกัน และมีความสัมพันธ์กัน เช่น ปลากับพืชในน้ำ  
 circular muscle  กล้ามเนื้อวง กล้ามเนื้อที่เรียงเป็นวงรอบลำตัวของสัตว์บางชนิด เช่น ไส้เดือนดิน เมื่อทำงานร่วมกับกล้ามเนื้อตามยาวแล้วจะทำให้เคลื่อนที่ได้  
 cardiac muscle  กล้ามเนื้อหัวใจ เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อที่ประกอบด้วยเซลล์รูปทรงกระบอก มีลายตอนปลายของเซลล์  มีการแตกแขนงและเชื่อมโยงติดต่อกันกับเซลล์ข้างเคียง  ทำงานนอกอำนาจจิตใจ  
 ciliary muscle  กล้ามเนื้อยึดเลนส์ตา กล้าม เนื้อเกาะยึดรอบเลนส์ตาทำหน้าที่บังคับเลนส์ตาให้มีความยาวโฟกัสมากหรือน้อยได้เพื่อให้มองเห็นภาพชัด  
 compound light microscope  กล้องจุลทรรศน์ใช้แสงแบบธรรมดา กล้องจุลทรรศน์ที่มีเลนส์หลาย ๆ อันมาประกอบกันอยู่ภายในลำกล้องเพื่อให้มีกำลังขยายมากขึ้น  
 cornea  กระจกตา ส่วนหน้าของสเคลอรา มีลักษณะโปร่งใสเพื่อให้แสงผ่านเข้าลูกตาได้ (ดู eye ball ประกอบ)  

d

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 decimal point  ทศนิยม ดู decimal numeral

 

 dipole  ไดโพล ดู ขั้วของพันธะ

 

 dilute solution  สารละลายเจือจาง สารละลายที่มีตัวละลาย ละลายอยู่น้อย

 

 double bond  พันธะคู่ พันธะระหว่างอะตอมคู่หนึ่งในสารโคเวเลนต์ ซึ่งคู่อะตอมนั้นใช้อิเล็กตรอนร่วมกัน 2 คู่

 

 dwarfism  คนเตี้ยแคระ สภาวะร่างกายที่ไม่เจริญเติบโตตามปกติ เนื่องจากในวัยเด็กขาดฮอร์โมนโซมาโตโทรฟินจึงทำให้ร่างกายเตี้ยแคระ 
 differentially permeable membrane  เยื่อเลือกผ่าน เยื่อบาง ๆ ที่มีสมบัติยอมให้โมเลกุลหรือไอออนของสารบางชนิดผ่านเข้าออกได้ เช่น เยื่อหุ้มเซลล์ เยื่อหุ้มนิวเคลียส 
 degree  องศา  
 dynamics  พลศาสตร์ กลศาสตร์ แขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของวัตถุและแรงที่กระทำต่อวัตถุ  
 Doppler effect  ปรากฏการณ์ดอปเพลอร์ การเปลี่ยนความถี่ของเสียงหรือระดับเสียงที่ผู้รับฟังได้ยิน เนื่องจากการเคลื่อนที่สัมพัทธ์ระหว่างแหล่งกำเนิดเสียงกับผู้รับฟัง เช่น เมื่อรถพยาบาลเล่นเข้ามาใกล้ เราจะได้ยินเสียงไซเรนมีความถี่สูงกว่าเมื่อแล่นห่างออกไป  
 diode  ไดโอด อุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งมีขั้วไฟฟ้า 2 ขั้วยอมให้กระแสไหลผ่านได้ทางเดียวใช้ในเครื่องแปลงไฟฟ้ากระแสสลับให้เป็นไฟฟ้า กระแสตรง ไดโอดมีหลายชนิด แต่ที่นิยมอยู่ทั่วไปเป็นชนิดสารกึ่งตัวนำ  
 dynamo  ไดนาโม เครื่องกำเนิดไฟฟ้าชนิดหนึ่ง ซึ่งอาศัยหลักการเหนี่ยวนำทางแม่เหล็กไฟฟ้า โดยการทำให้ขดลวดเคลื่อนที่ในสนามแม่เหล็ก เป็นการเปลี่ยนพลังงานกลให้เป็นพลังงานไฟฟ้า  
 decibel  เดซิเบล หน่วยของระดับความเข้มเสียงใช้สัญลักษณ์ dB (ดู sound intensity level ประกอบ)  
 dB  เดซิเบล สัญลักษณ์ของหน่วยระดับความเข้มเสียง ดู decibel  
 DC  ดีซี ดู direct current  
 dry cell  เซลล์แห้ง เซลล์ไฟฟ้าปฐมภูมิ โดยทั่วไปใช้สังกะสีรูปทรงกระบอกเป็นขั้วลบ ภายในบรรจุของผสมของกลีเซอรีน แอมโมเนียมคลอไรด์ และผงถ่าน มีแท่งคาร์บอนสอดอยู่ ตรงกลางเป็นขั้วบวก มีแรงเคลื่อนไฟฟ้าประมาณ 1.5 โวลต์  เช่น เซลล์ถ่านไฟฉาย เป็นต้น  
 diesel engine  เครื่องยนต์ดีเซล เครื่องยนต์สันดาปภายในชนิดหนึ่ง ซึ่งทำงานได้โดยการอัดอากาศในกระบอกสูบให้เกิดความร้อนสูง เมื่อฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง (น้ำมันดีเซล) เข้าไปถูกอากาศร้อน ในกระบอกสูบ จะเกิดสันดาปได้พลังงานไปดันลูกสูบให้เคลื่อนที่  
 decay constant  ค่าคงตัวการสลาย ความน่าจะเป็นหรือโอกาสที่นิวเคลียสกัมมันตรังสีจะสลายได้ใน 1หน่วยเวลา เป็นค่าคงตัวสำหรับธาตุกัมมันตรังสีหนึ่ง ๆ ใช้สัญลักษณ์  
 drift velocity  ความเร็วลอยเลื่อน ความเร็วเฉลี่ยซึ่งอิเล็กตรอนอิสระเคลื่อนที่ในตัวนำ เป็น ความเร็วต่ำมาก  
 decay  การสลาย กระบวนการที่นิวเคลียสกัมมันตรังสีสลายไปเป็นนิวเคลียสอื่นซึ่งอาจเป็นนิวเคลียสกัมมันตรังสีหรือไม่เป็นก็ได้ พร้อมกับให้อนุภาคหรือรังสีออกมา  
 diffraction  การเลี้ยวเบน การเลี้ยวอ้อมสิ่งกีดขวางของคลื่นในขณะคลื่นที่ผ่านช่องหรือขอบของสิ่งกีดขวาง เช่น เมื่อคลื่นน้ำหรือคลื่นแสงเคลื่อนที่ผ่านสิ่งกีดขวางไปทางด้านหลังได้  
 dispersion  การกระจาย การแยกแสงที่ประกอบด้วยแสงซึ่งมีความยาวคลื่นต่าง ๆ ออกเป็นแสงที่มีความยาวคลื่นเฉพาะ โดยวิธีการหักเห เช่นเมื่อแสงสีขาวผ่านปริซึมจะเกิดการกระจายแสงสีขาวออกเป็นแสงสีต่าง ๆ  
 displacement  การกระจัด การเปลี่ยนตำแหน่งของวัตถุ เป็นปริมาณเวกเตอร์มีชนาดเท่ากับระยะในแนวตรงจากตำแหน่งเดิมถึงตำแหน่งใหม่  และมีทิศจากตำแหน่งเดิมไปยังตำแหน่งใหม่  
 direct current (DC)  กระแสตรง (ดีซี) กระแสไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้าที่มีทิศเดียวตลอดเวลา ใช้อักษรย่อ DC

 

 digestive enzyme  เอนไซม์ย่อยอาหาร เอนไซม์ที่ใช้ในการย่อยอาหาร มีหลายชนิดซึ่งจะย่อยอาหารเฉพาะอย่าง เช่นลิเพสย่อยอาหารพวกไขมัน โปรตีนเอสย่อยอาหารพวกโปรตีน  มอลเทศย่อยอาหารพวกแห้ง เป็นต้น  
 distillate  สิ่งที่กลั่นได้ ของเหลวที่ได้จากการกลั่นตัวของไอในกระบวนการกลั่น  
 dynamic equilibrium  สมดุลไดนามิก ภาวะสมดุลซึ่งยังคงมีทั้งการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้าและการเปลี่ยนแปลงย้อนกลับเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา  
 diatomic molecule  โมเลกุลอะตอมคู่ โมเลกุลที่ประกอบด้วย 2 อะตอม เช่น Cl2  
 detergent  ผงซักฟอก, สารซักฟอก สารสังเคราะห์ชนิดหนึ่งใช้สำหรับการซักล้างสามารถกำจัดสิ่งสกปรกและชำระล้างไขมันได้ดีทั้งในน้ำอ่อนและน้ำกระด้าง  
 displacement reaction  ปฏิกิริยาแทนที่ ดู substitution reaction  
 diesel oil  น้ำมันดีเซล สารประกอบไฮโดรคาร์บอนหลายชนิดรวมกัน ได้จากการกลั่นลำดับส่วนปิโตรเลียม ในแต่ละโมเลกุลจะมีคาร์บอน 13 หรือ 14 อะตอม มีจุดเดือด 250 - 350oC ใช้เป็นเชื้อเพลิงในเครื่องยนต์ดีเซล  
 dichloro - diphenyl - trichloroethane (DDT)  ไดคลอโรไดฟีนิลไตรคลอโรอีเทน (ดีดีที) สารเคมีชนิดเหนึ่ง มีจุดหลอมเหลว 108.5oC ละลายได้ดีในเอทานอล เป็นพิษต่อคนและสัตว์เลี้ยง ใช้เป็นสารฆ่าแมลง  
 deoxycorticosterone  ดีออกซีคอร์ติโคสเตอโรน ฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไต ทำหน้าที่ควบคุมความสมดุลของโซเดียมในเลือด  
 dieldrin  ดีลดริน สารเคมีชนิดหนึ่งซึ่งมีคลอรีนเป็นตัวประกอบที่สำคัญ ใช้เป็นยาฆ่าแมลงพวกที่กัดกินใบไม้ เช่น ตั๊กแตน หนอนกระทู้ผัก เป็นพิษต่อคนและสัตว์เลี้ยง  
 DDT  ดีดีที ดู dichloro - diphenyl – trichloroethane  
 deuterium [heavy hydrogen]  ดิวเทอเรียม ไอโซโทปหนึ่งของธาตุไฮโดรเจน มีเลขอะตอม 1 เลขมวล 2 มีอยู่ในธรรมชาติประมาณร้อยละ 0.02 ของธาตุไฮโดรเจนทั้งหมด เรียกอีกชื่อหนึ่งว่าไฮโดรเจนหนัก  D 
 dipole  ขั้วของพันธะ, ไดโพล ขั้วของพันธะโคเวเลนต์ที่แสดงอำนาจไฟฟ้าเป็น 2 ขั้ว คือ ขั้วหนึ่งแสดงอำนาจไฟฟ้าบวกและอีกขั้วหนึ่งแสดงอำนาจไฟฟ้าลบ

 

 

 

 decompose  การสลายตัว กระบวนการที่ทำให้โมเลกุลของสารแตกตัวออกเป็นโมเลกุลเล็ก ๆ หรืออะตอม เช่น การแยกสลายโมเลกุลของน้ำจะได้โมเลกุลของแก๊สไฮโดรเจนกับออกซิเจน  
 dissolution  การละลาย กระบวนการเกิดสารละลาย  
 distillation  การกลั่น กระบวนการแยกสาร ละลายหรือของผสมที่เป็นของเหลว โดยทำให้ของเหลวนั้นกลายเป็นไอ แล้วทำให้ไอกลั่นตัวเป็นของเหลวอีกครั้งหนึ่ง เป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้ของเหลวบริสุทธิ์ขึ้น  
 deoxyribonucleic acid(DNA)  กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก(ดีเอ็นเอ) กรดนิวคลีอิกชนิดหนึ่ง มีลักษณะโครงสร้างโมเลกุลเป็นเกลียวคู่คล้ายบันไดเวียน เป็นสารพันธุกรรมมีอยู่ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต  
 derivative of a function  อนุพันธ์ของฟังก์ชัน อนุพันธ์ของฟังก์ชัน f ที่ x หมายถึงอัตราการเปลี่ยนแปลงของ f(x) เมื่อเทียบกับ x ในขณะใด ๆ

 

 divergent series  อนุกรมไดเวอร์เจนต์ (อนุกรม ลู่ออก) อนุกรมอนันต์ที่ไม่มีผลบวก เช่น 1 + 3 + 5 + 7 + ......

 

 disjoint events  เหตุการณ์ที่ไม่เกิดร่วมกัน ถ้า E1 และ E2 เป็นเหตุการณ์สองเหตุการณ์ และ E1 E2 = แล้ว เรียกเหตุการณ์ E1 และ E2 ว่า เหตุการณ์ที่ไม่เกิดร่วมกัน

 

 diameter  เส้นผ่านศูนย์กลาง, เส้นผ่าศูนย์กลาง เส้นผ่านศูนย์กลางของวงกลม หมายถึงเส้นที่ลากผ่านจุดศูนย์กลางของวงกลมและแบ่งวงกลมออกเป็นส่วนโค้ง 2 ส่วนที่เท่ากัน  
 differential equation  สมการเชิงอนุพันธ์ สมการที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างฟังก์ชันและอนุพันธ์ของฟังก์ชัน เช่น   

 

 decimal numeral  เลขทศนิยม ตัวเลขเขียนแทนจำนวนโดยเขียนจำนวนเต็ม หรือศูนย์อยู่ทางด้านซ้ายของจุดทศนิยม และเศษส่วนในระบบฐานสิบไว้ทางขวาจุดทศนิยม เช่น 27.425

 

 decreasing function  ฟังก์ชันลด
 
 

ฟังก์ชัน y = f(x) จะเป็นฟังก์ชันลด เมื่อค่าของฟังก์ชันหรือ  f(x) ลดลงขณะที่ค่าของ x เพิ่มขึ้น เช่น f(x) = 1/x

 

 diagram  แผนภาพ ภาพที่มีความหมายแทนข้อมูลชุดหนึ่ง เขียนขึ้นเพื่อช่วยให้เข้าใจข้อสรุปเกี่ยวกับข้อมูลชุดนั้นได้ดีขึ้น  
 difference of sets A and B  ผลต่างระหว่างเซต A และเซต B เซตที่ประกอบด้วยสมาชิก ของเซต A ซึ่งไม่อยู่ในเซต B  เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ A - B

 

 directrix  ไดเรกตริกซ์ (เส้นบังคับ) ดูในเรื่อง parabola  
 domain (of relation)  โดเมน (ของความสัมพันธ์) เซตของสมาชิกตัวหน้าของคู่อันดับของความสัมพันธ์

 

 decile  เดไซล์
ค่าของข้อมูลแต่ละค่า ณ จุด 9 ซึ่งแบ่งข้อมูลที่เรียงจากน้อยไปหามากออกเป็น 10 ส่วน โดยที่แต่ละส่วนมีจำนวนข้อมูลเท่า ๆ กันค่าดังกล่าวนี้เรียกตามลำดับจากน้อยไปหามากว่า เดไซล์ที่หนึ่ง (D1) เดไซล์ที่สอง (D2) ... เดไซล์ที่เก้า (D9)  
 decile  เดไซล์  
 determinant  ดีเทอร์มิแนนต์  
ดีเทอร์มินันต์ของเมตริกช์ใดหมายถึงจำนวนจริงที่มีค่าขึ้นอยู่กับเมตริกช์นั้น เช่น
 

ดีเทอร์มินันต์ของเมตริกช์ A เขียนแทนด้วย det(A) คือ a1a4 - a2a3
 

det(B) = a1b2c3 + a2b3c1 + a3b1c2- a3b2c1 - a2b1c3 - a1b3c2  
 degree (of a polynomial)  ดีกรี  
กำลังของตัวแปร
 
ดีกรีของพจน์ที่มีตัวแปรตัวเดียวหมายถึง กำลังของตัวแปรนั้น เช่น ดีกรีของ 3x4 คือ 4
 
ดีกรีของพจน์ที่มีหลายตัวแปรหมายถึงผลบวกของกำลังของตัวแปรทั้งหมด เช่น ดีกรีของ 7x2yz3 คือ 6
 
และดีกรีสูงสุดของพจน์ในพหุนามเป็นดีกรีของพหุนาม เช่น
 
ดีกรีของ -10x3 + 5x2 คือ 3 ดีกรีของ 5xy5 + 8x2y คือ 6

 

 direct variation  การแปรผันโดยตรง
เมื่อ x และ y แทนปริมาณใด ๆ y แปรผันโดยตรงเป็น x เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ หมายถึง เมื่อ k เป็นค่าคงตัวและ k # 0  
 digestive enzyme  เอนไซม์ย่อยอาหาร เอนไซม์ที่ใช้ในการย่อยอาหาร มีหลายชนิดซึ่งจะย่อยอาหารเฉพาะอย่าง เช่น ลิเพสย่อยอาหารพวกไขมัน โปรติเอสย่อยอาหารพวกโปรตีน มอลเทสย่อยอาหารพวกแป้ง เป็นต้น  
 death rate  อัตราการตาย จำนวนประชากรที่ตายต่อประชากรทั้งหมดต่อ 1 หน่วยเวลา  
 dwarfism  คนเตี้ยแคระ สภาวะร่างกายที่ไม่เจริญเติบโตตามปกติ เนื่องจากในวัยเด็กขาดฮอร์โมนโซมาโตโทรฟินจึงทำให้ร่างกายเตี้ยแคระ  
 dormancy  สภาพพักตัว สภาพที่เอ็มบริโอของพืชชะงักการเจริญระยะหนึ่ง แต่ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อภาวะแวดล้อมเหมาะสมก็จะเจริญต่อไปได้อีก  
 dominant  ลักษณะเด่น ลักษณะทางพันธุกรรมที่แสดงออกมาได้แม้ยีนที่ควบคุมลักษณะนั้นจะเป็นยีนเฮเทอโรไซกัส  
 diabetes mellitus  โรคเบาหวาน โรคที่เกิดจากร่างกายขาดอินซูลิน อาการของโรคคือ ปัสสาวะบ่อย มีน้ำตาลในปัสสาวะ ร่างกายอ่อนแอ มีความต้านทานโรคต่ำ เมื่อเป็นแผลจะรักษาหายยาก  
 dorsal root (of spinal nerve)  รากบน (ของเส้นประสาทไขสันหลัง) ส่วนที่ทำหน้าที่รับกระแสประสาทจากหน่วยรับความรู้สึกต่าง ๆ เข้าสู่ไขสันหลังที่ดอร์ซัลฮอร์น  
 differentially permeable membrane, semipermeable membrane  เยื่อเลือกผ่าน เยื่อบาง ๆ ที่มีสมบัติยอมให้โมเลกุลหรือไอออนของสารบางชนิดผ่านเข้าออกได้ เช่น เยื่อหุ้มเซลล์ เยื่อหุ้มนิวเคลียส  
 dicotyledon [dicot]  พืชใบเลี้ยงคู่ พืชที่มีใบเลี้ยง 2 ใบในระยะเอ็มบริโอ เป็นพืชที่มีลำต้นไม่เป็นปล้อง เส้นใบเป็นร่างแห กลุ่มท่อลำเลียงเป็นระเบียบ มีระบบรากแก้ว เช่น ถั่ว มะขาม มะม่วง เป็นต้น  
 decomposer  ผู้ย่อยสลายอินทรียสาร กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่ดำรงชีพโดยได้พลังงานจากการย่อยสลายซากของสิ่งมีชีวิต ได้แก่ เห็ดราและแบคทีเรียบางชนิด  
 disaccharide  ไดแซ็กคาไรด์ สารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 2 โมเลกุลมารวมตัวกัน เช่น ซูโครส ประกอบด้วยกลูโคส 1 โมเลกุลรวมกับฟรักโทส 1 โมเลกุล  
 dichotomous key  ไดโคโตมัสคีย์ คู่มือที่ใช้เป็นแนวทางสำหรับจำแนกสิ่งมีชีวิตออกเป็นหมวดหมู่ โดยใช้ลักษณะที่ต่างกันของสิ่งมีชีวิตมาพิจารณา  
 dendrite  เดนไดรต์, แขนงเซลล์ประสาท ใยประสาทชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่นำกระแสประสาทหรือคำสั่งเข้าสู่ตัวเซลล์ประสาท  
 duodenum  ดูโอดินัม ส่วนของลำไส้เล็กตอนต้นที่ต่อกับกระเพาะอาหาร มีลักษณะเป็นท่อ ยาวประมาณ 25 - 30 เซนติเมตร  
 DNA  ดีเอ็นเอ ดู deoxyribonucleic acid  
 deoxyribose  ดีออกซีไรโบส น้ำตาลชนิดหนึ่งที่มีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ 5 อะตอม พบเป็นส่วนประกอบย่อยของ DNA  
 dorsal horn (of spinal cord)  ดอร์ซัลฮอร์น (ของไขสันหลัง) ส่วนของไขสันหลังที่ต่อกับรากบนของเส้นประสาทไขสันหลัง

 

 diploid cell  เซลล์ดิพลอยด์ เซลล์ที่มีจำนวนโครโมโซม 2 ชุด ได้แก่ เซลล์ร่ายกายของสิ่งมีชีวิต เช่น เซลล์ร่างกายคนมีโครโมโซม 2 ชุด ชุดละ 23 โครโมโซม  
 discontinuous variation  ความแปรผันไม่ต่อเนื่อง ความแตกต่างของลักษณะใดลักษณะหนึ่งของสมาชิกในกลุ่มประชากรที่ต่างกันอย่างชัดเจน เช่น ลักษณะตาชั้นเดียวกับตา 2 ชั้นของคน  
 diastolic pressure  ความดันระยะหัวใจคลายตัว ความดันเลือดในขณะที่หัวใจคลายตัว หลังจากที่หัวใจบีบตัวเพื่อสูบฉีดโลหิตออกไปเลี้ยงร่างกายแล้ว ความดันเลือดขณะหัวใจคลายตัวมีค่าน้อยกว่าความดันเลือดระยะหัวใจบีบตัว  
 decompose  เน่าเปื่อย การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างโมเลกุลของสารอินทรีย์จากโมเลกุลใหญ่เป็นโมเลกุลเล้กหลาย ๆ โมเลกุลโดยเห็ดราและแบคทีเรียบางชนิด

 

 digestion  การย่อยอาหาร การแปรสภาพสารอาหารโดยใช้เอนไซม์เข้าทำปฏิกิริยาทำให้สารอาหารโมเลกุลใหญ่มีโมเลกุลเล็กลง จนกระทั่ง สามารถซึมผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ได้  
 dihybrid cross  การผสมพันธุ์โดยพิจารณาสองลักษณะ การผสมระหว่างพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์โดยพิจารณาลักษณะที่ต้องการผสม 2 ลักษณะ ควบคู่กัน เพื่อศึกษาการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม เช่น ผสมหนูขนเกรียนสีดำกับหนูขนฟูสีขาว เป็นต้น  
 double fertilization  การปฏิสนธิซ้อน การปฏิสนธิที่พบในพืชดอกโดยที่สเปิร์มนิวเคลียสหนึ่งเข้าผสมกับเซลล์ไข่ ส่วนอีกสเปิร์มนิวเคลียสหนึ่งเข้าผสมกับโพลาร์นิวเคลียสภายในออวุลเดียวกัน  
 development  การเจริญเติบโต การเปลี่ยนแปลงที่ค่อยเป็นค่อยไปอย่างมีระเบียบในสิ่งมีชีวิต เป็นผลให้เนื้อเยื่อมีความซับซ้อนมากขึ้น หรือสมบูรณ์ขึ้นทั้งในด้านโครงสร้างและหน้าที่  
 deoxyribonucleic acid (DNA)  กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก (ดีเอ็นเอ) กรดนิวคลีอิกชนิดหนึ่ง มีลักษณะโครงสร้างโมเลกุลเป็นเกลียวคู่คล้ายบันไดเวียน เป็นสารพันธุกรรมมีอยู่ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต  

e

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 electric charge(charge)  ประจุไฟฟ้า(ประจุ) สมบัติอย่างหนึ่งของอนุภาคมูลฐาน ประจุไฟฟ้ามี 2 ชนิด คือประจุบวกและประจุลบ มีหน่วยเป็นคูลอมบ์ เช่นอิเล็กตรอนมีประจุลบ

 

 external combustion engine  เครื่องยนต์สันดาปภายนอก เครื่องยนต์ที่มีการเผาไหม้ ของเชื้อเพลิงอยู่ภายนอกเครื่องได้แก่เครื่องจักรไอน้ำ

 

 echinodermata  เอคไคโนเดอมาตา ไฟลัมหนึ่งของสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลัง เป็นสัตว์ทะเลทั้งหมดลักษณะลำตัวไม่มีส่วนหัวและส่วนท้าย ผิวขรุขระหรือเป็นหนาม เช่น ดาวทะเล เม่นทะเล ปลิงทะเล เป็นต้น 
 esophagus  หลอดอาหาร หลอดซึ่งเป็นทาง ผ่านของอาหารอยู่ระหว่างคอหอยกับกระเพาะอาหาร หลอดอาหารของคนยาวประมาณ 24 เซนติเมตร 
 ecosystem  ระบบนิเวศ ระบบที่กลุ่มสิ่งมีชีวิตอาศัยในแหล่งที่อยู่เดียวกัน มีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน และมีความสัมพันธ์กับแหล่งที่อยู่นั้นด้วย 
 e.m.f.  ร.ค.พ. ดู electromotive force  
 electroscope  อิเล็กโทรสโคป อุปกรณ์ตรวจประจุไฟฟ้า มีหลายแบบ เช่น แบบลูกพิทแบบแผ่นโลหะ เป็นต้น  
 electron  อิเล็กตรอน อนุภาคมูลฐานชนิดหนึ่งซึ่งเป็นองค์ประกอบพื้นฐานของอะตอมและโคจรอยู่รอบนิวเคลียส มีประจุไฟฟ้าลบ มีมวล 1/1840 เท่าของมวลอะตอมของไฮโดรเจน  
 elementary particle  อนุภาคมูลฐาน อนุภาคที่เป็นองค์ประกอบของสารทุกชนิดในจักรวาล เช่น อิเล็กตรอน โปรตอน นิวตรอน  เป็นต้น  
 echo  เสียงสะท้อนกลับ เสียงที่สะท้อนกลับมา ยังผู้พูดหรือแหล่งกำเนิดเสียงให้ได้ยินอีกครั้งหนึ่ง หลังจากที่เปล่งเสียงออกไปเป็นระยะเวลาหนึ่ง ประมาณเกินกว่า 1/10 วินาที ซึ่งนานพอที่หูจะแยกฟังเสียงเดิมและเสียงสะท้อนได้  
 equipotential line  เส้นสมศักย์ เส้นที่ต่อจุดต่าง ๆ ที่มีศักย์ไฟฟ้าเท่ากันในสนามไฟฟ้าเส้นสมศักย์ตั้งฉากกับเส้นแรงไฟฟ้าเสมอ  
 equilibrium  สมดุล สภาพที่วัตถุอยู่นิ่ง หรือเคลื่อนที่ด้วยความเร็วคงตัว เนื่องจากแรงลัพธ์ที่มากระทำเป็นศูนย์  
 elasticity  สภาพยืดหยุ่น สมบัติของวัตถุที่เมื่อถูกแรงกระทำให้รูปร่างเปลี่ยนไปแล้ว เมื่อแรงหยุดกระทำ วัตถุจะคืนรูปร่างสู่สภาพเดิมได้  
 electromagnetic spectrum  สเปกตรัมคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า แถบแสดงความถี่หรือความ ยาวคลื่นของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าแต่ละช่วงมีชื่อต่าง ๆ เช่น คลื่นวิทยุ รังสีอินฟราเรด แสง รังสีอัลตราไวโอเลต รังสีเอกซ์ เป็นต้น  
 electric field  สนามไฟฟ้า บริเวณซึ่งประจุไฟฟ้าได้รับแรงกระทำจากประจุไฟฟ้าอื่น ๆ  
 excited state  สถานะถูกกระตุ้น สถานะของระบบ เช่น อะตอม หรือโมเลกุลที่มีระดับพลังงานสูงกว่าระดับพลังงานในสถานะพื้น  
 electric potential  ศักย์ไฟฟ้า ศักย์ไฟฟ้า ณ จุดใด หมายถึงงานที่ใช้ในการเคลื่อนประจุไฟฟ้าบวก 1 หน่วย ผ่านสนามไฟฟ้าจากระยะอนันต์หรือจุดที่มีศักย์ไฟฟ้าเป็นศูนย์มายังจุดนั้น ศักย์ไฟฟ้ามีหน่วยเป็นโวลต์  
 electric circuit  วงจรไฟฟ้า ตัวนำไฟฟ้าหรือระบบของตัวนำไฟฟ้า ซึ่งนำมาต่อกันเพื่อให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้  
 electromagnetic lens  เลนส์แม่เหล็กไฟฟ้า สนามแม่เหล็กไฟฟ้าที่ใช้สำหรับโฟกัสลำของอิเล็กตรอน บางครั้งเรียกสั้น ๆ ว่า เลนส์แม่เหล็ก  
 eyepiece  เลนส์ใกล้ตา เลนส์ที่เป็นส่วนประกอบของกล้องจุลทรรศน์ หรือกล้องโทรทรรศน์เลนส์นี้จะอยู่ใกล้ตาเมื่อใช้กล้องมองดูวัตถุ  
 expansion valve  ลิ้นขยาย ลิ้นที่ควบคุมการไหลของของเหลว เมื่อลิ้นนี้เปิดของเหลวที่มีความดันสูงจากท่อเล็กจะไหลไปสู่ท่อใหญ่ ของเหลวจึงมีความดันลดลง และปริมาตรเพิ่มขึ้น ทำให้เปลี่ยนสถานะเป็นแก๊สและมีอุณหภูมิลดลง เช่น ลิ้นที่ใช้ควบคุมการไหลของน้ำยาเครื่องทำ ความเย็น  
 external force  แรงภายนอก แรงจากนอกระบบที่ทำให้ระบบเปลี่ยนสภาพการเคลื่อนที่ เช่น ในการเปลี่ยนความเร็วหรือเปลี่ยนทิศทางของวัตถุ ที่กำลังเคลื่อนที่หรืออยู่นิ่งจะต้องมีแรงภายนอกมากระทำ  
 energy level  ระดับพลังงาน ค่าพลังงานเฉพาะของอิเล็กตรอนในอะตอมของธาตุซึ่งมีอยู่หลายระดับ ระดับต่ำสุด เรียกว่า ระดับพลังงานพื้น ส่วนระดับอื่น ๆ เรียกว่า ระดับพลังงานถูกกระตุ้น  
 electromagnet  แม่เหล็กไฟฟ้า แม่เหล็กที่เกิดขึ้นจากการพันขดลวดไฟฟ้ารอบแกนเหล็กอ่อน เมื่อผ่านกระแสไฟฟ้าเข้าไปในขดลวดจะทำให้เกิดสนามแม่เหล็ก ซึ่งสามารถเหนี่ยวนำแกนเหล็กอ่อนภายในขดลวดให้เป็นแม่เหล็กได้  
 electric motor [motor]  มอเตอร์ไฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้าสำหรับเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานกล  
 electricity  ไฟฟ้า วิชาฟิสิกส์แขนงหนึ่งที่ศึกษาปรากฏการณ์และกฎเกณฑ์ต่าง ๆ เกี่ยวกับประจุไฟฟ้าเมื่ออยู่นิ่งหรือเคลื่อนที่  
 elastic potential energy  พลังงานศักย์ยืดหยุ่น พลังงานศักย์อันเนื่องมาจากความยืดหยุ่นของวัตถุ เช่น สปริง เป็นต้น      
 Electrical energy  พลังงานไฟฟ้า พลังงานรูปหนึ่งที่สัมพันธ์กับตำแหน่งของประจุไฟฟ้าที่อยู่ในสนามไฟฟ้า มีหน่วยเป็นจูล วัตถุที่มีประจุไฟฟ้า Q วางอยู่ ณ จุดหนึ่ง มีศักย์ไฟฟ้า V จะมีพลังงานไฟฟ้า QV  
 energy  พลังงาน ความสามารถในการทำ งานของระบบ มีหน่วยเป็นจูล พลังงานมีหลายรูป เช่น พลังงานกล พลังงานไฟฟ้า พลังงานนิวเคลียร์  เป็นต้น  
 efficiency  ประสิทธิภาพ อัตราส่วนระหว่างงานที่ได้กับงานที่ให้ นิยมคิดเป็นร้อยละ ใช้คำนวณหาประสิทธิภาพเครื่องกล  
 electric conductor  ตัวนำไฟฟ้า สารที่มีสมบัติยอมให้ประจุไฟฟ้าผ่าน หรือสารที่ถ่ายโอนประจุไฟฟ้าได้ดี เช่น โลหะต่าง ๆ เป็นต้น  
 engine  เครื่องยนต์ เครื่องกลใด ๆ ที่ต้องใช้พลังงานจากภายนอกมาทำให้เครื่องกลนั้นทำงานได้ ซึ่งหมายถึงเครื่องกลที่ใช้พลังงานจากไอน้ำ น้ำมัน และแก๊ส เช่น เครื่องจักรไอน้ำ เครื่องยนต์ ดีเซล เป็นต้น  
 electric potential difference  ความต่างศักย์ไฟฟ้า ความแตกต่างของศักย์ไฟฟ้าระหว่างจุด 2 จุดในสนามไฟฟ้าหรือในวงจรไฟฟ้า เป็นงานที่ทำในการเคลื่อนประจุบวก 1 หน่วยจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง

 

 electromagnetic wave  คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า คลื่นซึ่งเกิดจากการสั่นของประจุไฟฟ้าหรือเกิดจากประจุไฟฟ้าที่มีความเร่ง คลื่นนี้ประกอบด้วยสนามแม่เหล็กและสนามไฟฟ้าที่เปลี่ยนค่าตลอดเวลา และตั้งฉากซึ่งกันและกัน แผ่กระจายออกจากแหล่งกำเนิดคลื่นด้วยความเร็วเท่ากับความ เร็วแสง  
 electrode  ขั้วไฟฟ้า ตัวนำไฟฟ้าที่จุ่มอยู่ในอิเล็กโทรไลต์ ซึ่งจะเป็นส่วนที่เกิดปฏิกิริยาเคมีในเซลล์ไฟฟ้าเคมีหรือเซลล์อิเล็กโทรไลต์  
 electromagnetic induction  การเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า การทำให้เกิดแรงเคลื่อนไฟฟ้าในตัวนำเมื่อตัวนำเคลื่อนที่ตัดสนามแม่เหล็ก หรือเมื่อสนามแม่เหล็กเกิดการเปลี่ยนแปลง  
 electrostatic induction  การเหนี่ยวนำไฟฟ้าสถิต การทำให้เกิดประจุไฟฟ้าบนผิวของตัวนำโดยการนำวัตถุที่มีประจุไฟฟ้าเข้ามาใกล้  
 evaporation  การระเหย การเปลี่ยนสถานะของสารจากสถานะของเหลวเป็นไอที่อุณหภูมิต่ำกว่าจุดเดือดของของเหลวนั้น การระเหยเกิดขึ้นที่ผิวหน้าของของเหลว  
 elastic collision  การชนแบบยืดหยุ่น การชนกันของวัตถุซึ่งพลังงานจลน์ของวัตถุก่อนชนเท่ากับพลังงานจลน์ของวัตถุหลังชน(ดู  collision ประกอบ)  
 electron microscope  กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน กล้องจุลทรรศชนิดที่ใช้อิเล็กตรอนแทนลำแสงส่องดูวัตถุมีกำลังขยายสูงกว่ากล้องจุลทรรศน์ ธรรมดามาก  
 eddy current  กระแสวน กระแสไฟฟ้าที่ถูกเหนี่ยวนำให้เกิดขึ้นในตัวนำซึ่งอยู่ในสนามแม่เหล็กไฟฟ้าที่เปลี่ยนแปลง กระแสวนจะเกิดขึ้นในแกนเหล็กของหม้อแปลงหรือในเครื่องกลไฟฟ้าอื่น ๆ เป็นเหตุให้เกิดความร้อน ซึ่งเป็นการสูญเสียพลังงานไฟฟ้า  
 electric current  กระแสไฟฟ้า ปริมาณประจุไฟฟ้าที่ผ่านตัวนำไฟฟ้าใน 1 หน่วยเวลาใช้สัญญลักษณ์ I มีหน่วยเป็นแอมแปร์  
 estrogen  เอสโทรเจน ฮอร์โมนเพศหญิงส่วนใหญ่ สร้างจากฟอลลิเคิลในรังไข่ฮอร์โมนนี้มีหน้าที่สำคัญในการควบคุมลักษณะเพศหญิง

 

 ester  เอสเทอร์ สารประกอบที่เกิดจากแอลกอฮอล์ทำปฏิกิริยากับกรดอินทรีย์ สูตรโครงสร้างทั่วไป

 คือ  เช่นไขมันเป็นเอสเทอร์ชนิดหนึ่ง

 

 esterification  เอสเทอริฟิเคชัน การทำให้เกิดสารประกอบเอสเทอร์จากปฏิกิริยาระหว่างกรดอินทรีย์กับแอลกอฮอล์

 

 

 enzyme  เอนไซม์ สารอินทรีย์จำพวกโปรตีนที่ทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในปฏิกิริยาขีวเคมี เฉพาะอย่างให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีอันจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของเซลล์ เช่นในปฏิกิริยาย่อยแป้งไปเป็นน้ำตาลมอลโทส  จะต้องมีเอนไซม์ชื่ออะไมเลส

 

 ethylene  เอทิลีน แก๊สชนิดหนึ่งไม่มีสี ติดไฟง่าย สูตรเคมีคือ C2H4

 

 ethyl alcohol  เอทิลแอลกอฮอล์ ดู  ethanol  
 ethanol [ethyl alcohol]  เอทานอล แอลกอฮอล์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C2H5OH เป็นของเหลวไม่มีสี มีจุดหลอมเหลว -144oC  จุดเดือด 78.4oC ละลายได้ในน้ำและตัวทำละลายบางชนิดใช้เป็นเชื้อเพลิง ตัวทำละลาย

 

 ethyne  อีไทน์ ดู acetylene  
 ether  อีเทอร์ สารอินทรีย์ซึ่งมีสูตรโครงสร้างทั่วไป คือ  เช่น ไอเอทิลอีเธอร์(C2H5 - O - C2H5) เป็นของเหลวไม่มีสี ใช้เป็นยาสลบและตัวทำละลาย  
 electrolyte  อิเล็กโทรไลต์ สารละลายหรือของเหลวที่แตกตัวเป็นไออนได้บางส่วนหรือทั้งหมดและยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้  
 electrolysis  อิเล็กโทรลิซิส กระบวนการแยกสลายสารที่อยู่ในสถานะของเหลวด้วยกระแสไฟฟ้า  เช่น การแยก สลายน้ำด้วยกระแสไฟฟ้าได้แก๊สออกซิเจนกับแก๊สไฮโดรเจน  
 electronegativity  อิเล็กโทรเนกาติวิตี ความสามารถในการดึงดูดอิเล็กตรอนของธาตุต่าง ๆ ในโมเลกุลของสารประกอบที่ยยึดกันด้วยพันธะโคเวเลนต์  
 electron affinity  อิเล็กตรอนอัฟฟินิตี พลังงานที่ปล่อยออกมาหรือรับเข้าไปเนื่องจากอะตอมที่อยู่ในสถานะแก๊สรับอิเล็กตรอนเข้าไปแล้วเกิดเป็นไอออน  
 emulsion  อิมัลชัน คอลลอยด์ชนิดหนึ่ง ซึ่งอนุภาคที่กระจายและตัวกลางของการกระจายเป็นของเหลว เช่น น้ำนม เป็นต้น

 

 empirical formula  สูตรเอมพิริคัล สูตรที่แสดงอัตราส่วนอย่างต่ำของจำนวนอะตอมของธาตุที่รวมกันเป็นสารประกอบ เช่น CH2O เป็นสูตรอย่างง่ายของ C6H12O6  
 electron dot formula  สูตรแบบจุด สูตรที่เขียนแทนโมเลกุลของสาร โดยใช้จุดแสดงจำนวนเวเลนซ์อิเล็กตรอนของอะตอมที่เข้ารวมเป็นโมเลกุลเช่น                เป็นสูตรแบบจุดของโมเลกุลของน้ำ

 

 

 electrode potential  ศักย์ขั้วไฟฟ้า ดู  half-cell  potential  
 equilibrium state  ภาวะสมดุล ภาวะที่เกิดขึ้นกับการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้ เมื่ออัตราการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้ากับอัตราการเปลี่ยนแปลงย้อนกลับมีค่าเท่ากัน  
 electrochemical reaction  ปฏิกิริยาไฟฟ้าเคมี ปฏิกิริยารีดอกซ์ซึ่งมีการให้และรับอิเล็กตรอนโดยผ่านตัวนำ ปฏิกิริยานี้จะทำให้เกิดพลังงานไฟฟ้า  
 endothermic reaction  ปฏิกิริยาดูดความร้อน ปฏิกิริยาที่ผลิตภัณฑ์มีพลังงานต่ำกว่าสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีพลังงานเท่าเดิมจึงต้องดูดพลังงานความร้อนจากสิ่งแวดล้อมเข้าไป  
 exothermic reaction  ปฏิกิริยาคายความร้อน ปฏิกิริยาที่ผลิตภัณฑ์มีพลังงานสูงกว่าสิ่งแวดล้อม เพื่อให้มีพลังงานเท่าเดิมระบบจึงคายพลังงานความร้อนส่วนเกินออกสู่สิ่งแวดล้อม

 

 

 

 element  ธาตุ สารบริสุทธิ์ที่ประกอบด้วยอะตอมชนิดเดียวกัน หรืออะตอมที่มีเลขอะตอมเท่ากันและไม่สามารถแยกสลายเป็นสารอื่นได้อีกโดยวิธีการทางเคมี  
 electrolytic cell  เซลล์อิเล็กโทรไลต์ อุปกรณ์ที่ประกอบด้วยขั้วไฟฟ้า 2 ขั้วจุ่มอยู่ในสารละลายอิเล็กโทรไลต์ จะเกิดปฏิกิริยาเคมีได้ก็ต่อเมื่อได้รับพลังงานไฟฟ้าจากภายนอกเท่านั้น หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งก็คืออุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการอิเล็กโทรลิซิสนั่นเอง   
 electrochemical cell [cell]  เซลล์ไฟฟ้าเคมี ระบบที่ประกอบด้วยขั้วไฟฟ้า 2 ขั้วจุ่มอยู่ในอิเล็กโทรไลต์ ซึ่งเมื่อเกิดปฏิกิริยารีดอกซ์จะให้พลังงานไฟฟ้าออกมา เซลล์ไฟฟ้าเคมีแบ่งเป็น 2 ชนิด คือ เซลล์ไฟฟ้าปฐมภูมิและเซลล์ไฟฟ้า ทุติยภูมิ  
 end point  จุดยุติ ภาวะที่อินดิเคเตอร์เริ่มเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมจนสังเกตเห็นได้ในกระบวนการไทเทรต  
 equilibrium constant  ค่าคงที่สมดุล ค่าที่ได้จากความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์กับสารตั้งต้น ณ ภาวะสมดุล ใช้สัญลักษณ์ K ค่านี้จะบอกให้ทราบว่า การเปลี่ยนแปลงนั้น ดำเนินไปข้างหน้าได้มากน้อยเพียงใด  
 electrode  ขั้วไฟฟ้า ตัวนำไฟฟ้าที่จุ่มอยู่ใน อิเล็กโทรไลต์ ซึ่งจะเป็นส่วนที่เกิดปฏิกิริยาเคมีในเซลล์ไฟฟ้าเคมีหรือเซลล์อิเล็กโทรไลต์  
 extraction  การสกัด การแยกสารที่ต้องการซึ่งเป็นองค์ประกอบในของผสม โดยใช้ตัวทำละลายที่เหมาะสมละลายออกมา

 

 

 endothermic change  การเปลี่ยนแปลงประเภทดูดความร้อน การเปลี่ยนแปลงของระบบที่มีพลังงานต่ำกว่าสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ระบบมีพลังงานเท่าเดิม จึงต้องดูดพลังงานความร้อนจากสิ่งแวดล้อมเข้าไป  
 exothermic change  การเปลี่ยนแปลงประเภทคายความร้อน การเปลี่ยนแปลงของระบบที่มีพลังงานสูงกว่าสิ่งแวดล้อม เพื่อให้พลังงานเท่าเดิมระบบจึงคายพลังงานส่วนเกินออกสู่สิ่งแวดล้อม  
 electroplating  การชุบโลหะด้วยไฟฟ้า กระบวนการอิเล็กโทรลิซิสซึ่งทำให้โลหะที่ต้อง การไปฉาบติดพื้นผิวนอกของโลหะที่จะชุบ โดยให้โลหะที่ใช้ฉาบเป็นแอโนด โลหะที่จะชุบเป็นแคโทด และมีสารละลายซึ่งมีไอออนของโลหะที่ใช้ฉาบเป็นอิเล็กโทรไลต์  
 electron cloud  กลุ่มหมอกอิเล็กตรอน แบบ จำลองอะตอมแบบหนึ่ง ซึ่งถือว่าการกระจายของ อิเล็กตรอนในอะตอมมีลักษณะเป็นแบบกลุ่มหมอกที่มีประจุ โดยมีโอกาสที่จะพบอิเล็กตรอนหนาแน่นอยู่ในขอบเขตและรูปร่างที่จำกัด  
 essential amino acid  กรดอะมิโนจำเป็น กรดอะมิโนที่ร่างกายคนสังเคราะห์ไม่ได้ ต้องได้รับจากอาหาร กรดอะมิโนที่จำเป็นมีหลายชนิด เช่น วาลีน ไลซีน อาร์จินีน เป็นต้น  
 event  เหตุการณ์ สับเซตของแซมเปิลสเปซ

 

 equilateral triangle  สามเหลี่ยมด้านเท่า รูปสามเหลี่ยมที่มีด้านทั้งสามยาวเท่ากัน  
 element (of a set)  สมาชิก (ของเซต) สิ่งที่อยู่ในเซต (ดู set ประกอบ)

 

 equivalent equations  สมการสมมูล สมการที่มีคำตอบชุดเดียวกัน เช่น x2 = 1   และ   x4 = 2x2 - 1

 

 exponential equation  สมการเอกซ์โพเนนเชียล (สมการเลขชี้กำลัง) สมการที่มีตัวแปรเป็นเลขชี้กำลัง เช่น 2x + 5y = 3

 

 equation  สมการ ประโยคสัญลักษณ์ที่มีเครื่องหมายเท่ากั

 

 ellipse  วงรี  

เซตของจุดทุกจุดในระนาบซึ่งผลบวกของระยะทาง จากจุดใด ๆ ในเซตนี้ไปยังจุดคงที่สองจุด มีค่าคงตัว จุดคงที่ทั้งสองนี้เรียกว่า โฟกัสดูรูปประกอบ

 

F1, F2 คือโฟกัสของวงรี
 

 

 exponent  เลขชี้กำลัง ตัวเลขที่เขียนไว้ด้านบนขวาของจำนวนใด ๆ และใช้แสดงกำลังของจำนวนนั้น เช่น จำนวน 53 มี 3 เป็นเลขชี้กำลัง และ 5 เป็นฐาน

 

 exterior angle (formed by two lines and a transversal)  มุมภายนอก (ของเส้นตัด) ดูในเรื่อง interior angle(formed by two lines and a transversal)

 

 exponential function  ฟังก์ชันเอกซ์โพเนนเชียล (ฟังก์ชันเลขชี้กำลัง)
ฟังก์ชันที่สามารถเขียนได้ในรูป{ (x, y) R x R | y = ax, a > 0 และ a # 1 } เช่น y = 2x  
 empty set [null set]  เซตว่าง เซตที่ไม่มีสมาชิก ใช้สัญลักษณ์ หรือ { }

 

 equal sets [identical sets]  เซตที่เท่ากัน เซตสองเซตที่มีสมาชิกเหมือนกันทุกตัว  
 even number  จำนวนคู่
จำนวนเต็มที่หารด้วย 2 แล้วได้ผลลัพธ์เป็นจำนวนเต็ม นั่นคือ จำนวนที่อยู่ในเซต  
 equivalent statements  ข้อความสมมูล ข้อความสองข้อความที่มีค่าความจริงเหมือนกันทุกรณี กรณีต่อกรณี  
 epicotyl  เอพิคอทิล ส่วนของเอ็มบริโอของพืชช่วงที่อยู่เหนือใบเลี้ยงขึ้นไป  
 epidermis  เอพิเดอร์มิส ชั้นของเซลล์ที่อยู่นอกสุดของลำต้น ราก และใบพืช  
 endosperm  เอนโดสเปิร์ม ส่วนหนึ่งของโครงสร้างภายในเมล็ดพืช ประกอบด้วยสารจำพวกแป้ง เป็นอาหารที่สะสมไว้สำหรับเลี้ยงต้นอ่อนของพืช  
 endodermis  เอนโดเดอร์มิส ชั้นของเซลล์ที่อยู่ถัดจากชั้นคอร์เทกซ์เข้าไป ประกอบด้วยเซลล์เพียงแถวเดียว เซลล์ชั้นนี้มักจะพบในรากมากกว่าในลำต้น  
 endoplasmic reticulum  เอนโดพลาสมิกเรติคูลัม, ร่างแหเอนโดพลาซึม ออร์แกเนลล์ที่อยู่ในไซโทพลาซึม มีลักษณะเป็นเยื่อบาง ๆ  2 ชั้น พับซ้อนกันไปมาคล้ายร่างแห มีหน้าที่ช่วยในการสร้างโปรตีนและเป็นทางลำเลียงสารภายในเซลล์  
 enzyme  เอนไซม์ สารอินทรีย์จำพวกโปรตีนที่ทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในปฏิกิริยาชีวเคมี เฉพาะอย่างให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีอันจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของเซลล์ เช่น ในปฏิกิริยาย่อยแป้งไปเป็นน้ำตาลมอลโทส จะต้องมีเอนไซม์ชื่ออะไมเลส  
 embryo  เอ็มบริโอ ตัวอ่อนหรือต้นอ่อนของสิ่งมีชีวิตในระยะนับต่อจากไซโกตไปจนคลอด หรือออกจากไข่ หรือระยะงอกออกจากเมล็ดพืช  
 epinephrin  เอพิเนฟริน ดู adrenalin  
 estrogen  อีสโทรเจน ฮอร์โมนเพศหญิงส่วนใหญ่สร้างจากฟอลลิเคิลในรังไข่ ฮอร์โมนนี้มีหน้าที่สำคัญในการควบคุมลักษณะเพศหญิง  
 equisetum  หญ้าถอดปล้อง พืชพวกหนึ่งในไฟลัมเทอโรไฟตา เรียกทั่วไปว่า หญ้าถอดปล้อง หรือ หญ้าหางม้า  
 emigratione  การอพยพออก จำนวนประชากรที่อพยพออกต่อประชากรทั้งหมด  
 ear  หู อวัยวะรับเสียงของสัตว์ชั้นสูง มีโครงสร้างดังรูป

 

 esophagus  หลอดอาหาร  
 epididymis  หลอดเก็บอสุจิ หลอดขนาดเล็กยาวขดไปขดมา เชื่อมระหว่างหลอดสร้างตัวอสุจิกับหลอดนำอสุจิ  
 effector  หน่วยปฏิบัติงาน กล้ามเนื้อและต่อมต่าง ๆ ที่แสดงปฏิกิริยาต่อกระแสประสาทที่ส่งมาจากระบบประสาทส่วนกลาง  
 environment  สิ่งแวดล้อม, ภาวะแวดล้อม สิ่งต่าง ๆ ที่อยู่ล้อมรอบตัวของสิ่งมีชีวิต รวมทั้งภาวะการณต่าง ๆ ที่มีอิทธิพลต่อการเจริญเติบโต และการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตนั้น  
 eye ball  นัยน์ตา อวัยวะสำหรับดูสิ่งต่าง ๆ มีโครงสร้าง

 

 emphysema  โรคถุงลมโป่งพอง โรคที่เกิดจากปอดเสียสมบัติในการยืดหยุ่นตัว และผนังอัลวีโอลัสในปอดถูกทำลายขาดทะลุถึงกัน ทำให้ระบบการหายใจผิดปกติ  
 endometrium  เอนโดมีเทรียม เยื่อที่บุผนังชั้นในของมดลูก เป็นที่ฝังตัวของไข่ที่ได้รับการผสม ถ้าไข่ไม่ได้รับการผสมเยื่อนี้จะหลุดออกและถูกขับออกมาทางช่องคลอดพร้อมกับเลือด ซึ่งเรียกว่าระดู หรือประจำเดือน  
 erythrocyte [red blood cell]  เซลล์เม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดที่มีฮีโมโกลบินเป็นส่วนประกอบ พบในสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง ช่วยในการลำเลียงออกซิเจนไปให้แก่เซลล์ต่าง ๆ ของร่างกาย  สำหรับเม็ดเลือดแดงในคนมีรูปร่างกลมแบน ตรงกลางเว้าทั้งสองด้าน ไม่มีนิวเคลียส ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 7.5 - 8.5 ไมครอน  
 epiglottis  ฝาปิดกล่องเสียง อวัยวะที่มีลักษณะเป็นฝาทำหน้าที่ปิดกั้นไม่ให้อาหารตกลงไปในหลอดลมในขณะกลืนอาหาร  
 embryo sac  ถุงเอ็มบริโอ ส่วนที่มีลักษณะคล้ายถุงอยู่ภายในออวุลของพืช เปลี่ยนแปลงมาจากเมกะสปอร์ ภายในถุงเอ็มบริโอมีเซลล์ไข่และโพลานิวเคลียส  
 endocrine gland  ต่อมไร้ท่อ กลุ่มเซลล์ที่ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมน ฮอร์โมนนี้จะถูกลำเลียงไปสู่ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายโดยกระแสโลหิต  
 egg cell  เซลล์ไข่ (ช.) เซลล์สืบพันธุ์เพศเมียของสิ่งมีชีวิต มีขนาดต่าง ๆ กัน เช่น เซลล์ไข่ของนกและสัตว์เลื้อยคลานมีขนาดใหญ่ เนื่องจากมีไข่แดง ส่วนเซลล์ไข่ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมและพืชมีขนาดเล็กมาก  
 excretion  การขับถ่าย, การกำจัดของเสีย การกำจัดสารพิษหรือของเสียที่เกิดจากขบวนการเมแทบอลิซึมออกจากเซลล์หรือร่างกายของสิ่งมีชีวิต  
 extensor muscle  กล้ามเนื้อเอกซ์เทนเซอร์ กล้ามเนื้อที่ทำให้ส่วนของร่างกายเหยียดออก เช่น  การเหยียดแขนหรือเหยียดขาออกไป เป็นผลมาจากการทำงานของกล้ามเนื้อเอกซ์เทนเซอร์  
 essential amino acid  กรดอะมิโนที่จำเป็น กรดอะมิโนที่ร่างกายคนสังเคราะห์ไม่ได้ ต้องได้รับจากอาหาร กรดอะมิโนที่จำเป็นมีหลายชนิด เช่น วาลีน ไลซีน อาร์จินีน เป็นต้น  

f

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 facultative bacteria    
 fertilizer  ปุ๋ย สารซึ่งประกอบด้วยแร่ธาตุที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืช  
 fungi , fungus  ฟังไจ สิ่งมีชีวิตที่มีทั้งเซลล์เดียวและหลายเซลล์ มักมีโครงสร้างเป็นเส้นใยที่เรียกไฮฟา ไม่มีคลอโรฟิลล์ ดำรงชีวิตได้โดยได้รับอาหารจากการย่อยสลายสารอินทรีย์ 
 FM  เอฟเอ็ม ดู frequency modulation  
 free electron  อิเล็กตรอนอิสระ อิเล็กตรอนที่ไม่ถูกยึดไว้กับอะตอมใดอะตอมหนึ่งโดยเฉพาะ จึงเคลื่อนที่ไปมาอย่างอิสระ เมื่อได้รับแรงกระทำจากสนามไฟฟ้าหรือสนามแม่เหล็กจากภายนอก ก็จะเคลื่อนที่ได้อย่างมีทิศทางแน่นอน  
 fluorescent lamp  หลอดวาวแสง, หลอดฟลูออเรสเซนต์ หลอดไฟฟ้าที่ให้แสงสว่างออกมาโดยการวาวแสงของสารซึ่งฉาบอยู่ที่ผิวด้านในของหลอด หลอดวาวแสงมีประสิทธิภาพดีกว่าหลอดไฟชนิดใช้หลอดเปล่งแสงสว่าง  
 flash bulb  หลอดไฟวาบ หลอดไฟที่ให้แสงสว่างวาบช่วยในการถ่ายรูป  
 filament  ไส้หลอด ตัวนำไฟฟ้าซึ่งเป็นส่วนประกอบของหลอดวิทยุ หลอดโทรทัศน์ หรือหลอดไฟฟ้า เมื่อผ่านกระแสไฟฟ้าเข้าไปไส้หลอดจะร้อนให้แสงสว่างหรือปล่อยอิเล็กตรอนได้  
 flywheel  ล้อตุนกำลัง แผ่นโลหะกลมที่ยึดติดอยู่กับเพลาของเครื่องกล ช่วยทำให้การหมุนของเครื่องกลเป็นไปอย่างสม่ำเสมอไม่กระตุก  
 frictional force [friction]  แรงเสียดทาน แรงที่เกิดขึ้นระหว่างผิวสัมผัสของวัตถุสองชิ้น เป็นแรงซึ่งผิววัตถุหนึ่งต้านการเคลื่อนที่ของผิววัตถุอีกผิวหนึ่ง  
 force  แรง อัตราการเปลี่ยนโมเมนตัม แรงเป็นปริมาณเวกเตอร์ มีหน่วยเป็นนิวตัน  
 focus  โฟกัส จุดคงที่ของพาราโบลา วงรีหรือไฮเพอร์โบลา  
 fuse  ฟิวส์ อุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดหนึ่งทำด้วยโลหะที่มีจุดหลอมเหลวต่ำ ที่ใช้ทั่วไปเป็นโลหะผสมของดีบุกกับตะกั่ว มีหลายขนาดตามปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ต้องการควบคุม เมื่อกระแสไฟฟ้าผ่านมากเกินกำหนดจึงทำให้ฟิวส์หลอมละลายและตัดวงจรไฟฟ้า ป้องกันอันตราย  
 farad  ฟารัด หน่วยของความจุไฟฟ้า ใช้สัญลักษณ์ F โดยกำหนดว่าความจุไฟฟ้า 1 ฟารัด คือค่าความจุไฟฟ้าของตัวเก็บประจุ ซึ่งถ้ามีการถ่ายโอนประจุระหว่างแผ่นตัวนำทั้งสองในตัวเก็บประจุปริมาณ 1 คูลอมบ์ จะทำให้เกิดความต่างศักย์ไฟฟ้า 1 โวลต์  
 F  ฟารัด สัญลักษณ์ของหน่วยความจุไฟฟ้า ดู farad  
 fusion reaction  ปฏิกิริยาฟิวชัน ปฏิกิริยานิวเคลียร์ที่เกิดจากการรวมตัวเข้าด้วยกันของนิวเคลียสของธาตุเบา แล้วทำให้เกิดนิวเคลียสใหม่ของธาตุใหม่ที่หนักกว่า พร้อมกับปลดปล่อยพลังงานออกมาจำนวนหนึ่ง  
 fission reaction  ปฏิกิริยาฟิชชัน ปฏิกิริยานิวเคลียร์ที่เกิดขึ้นจากนิวตรอนวิ่งไปชนนิวเคลียสของธาตุหนัก เช่น ยูเรเนียม 235 พลูโตเนียม 239 เป็นต้น แล้วทำให้นิวเคลียสแตกตัวเป็นธาตุใหม่ที่เบากว่าเดิม และเกิดนิวตรอนใหม่ 2-3 ตัวพร้อมกับพลังงานจำนวนหนึ่งนิวตรอนใหม่นี้จะทำให้เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่  
 filter  แผ่นกรองแสง วัสดุหรืออุปกรณ์ที่มีรูพรุนใช้ในการกรอง เพื่อแยกของแข็งออกจากของเหลวหรือแก๊ส  
 freezing point  จุดเยือกแข็ง อุณหภูมิที่ของเหลวเปลี่ยนสถานะเป็นของแข็ง เช่น ที่ความดันปกติ น้ำบริสุทธิ์มีจุดเยือกแข็ง 0  ํ C เป็นจุดเดียวกับจุดหลอมเหลวของน้ำแข็ง  
 far point  จุดไกล ตำแหน่งวัตถุไกลที่สุดที่ตาจะมองเห็นได้ชัด สำหรับตาคนปกติจะมองเห็นวัตถุไกลที่สุดได้ชัดในระยะอนันต์  
 friction  ความเสียดทาน ดู frictional force  
 focal length  ความยาวโฟกัส ระยะทางจากศูนย์กลางของเลนส์หรือกระจกโค้งถึงโฟกัส  
 frequency  ความถี่ จำนวนครั้งที่เกิดขึ้นของเหตุการณ์ที่กำหนดให้ หรือจำนวนค่าจากการสังเกตของข้อมูลที่ตกอยู่ในอันตรภาคชั้นที่กล่าวถึง

 

 fluorescence  การวาวแสง การเกิดแสงของสารบางชนิดโดยไม่อาศัยความร้อน แต่อาศัยพลังงานรูปอื่น เช่นรังสีเอกซ์ รังสีอัลตราไวโอเลต เป็นต้น สารจะหยุดการเปล่งแสงทันทีเมื่อหยุดการให้พลังงาน  
 free fall  การตกแบบเสรี การตกของวัตถุในแนวดิ่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วงของโลกโดยไม่มีแรงอื่นมากระทำ  
 frequency modulation  การกล้ำทางความถี่ การผสมคลื่นชนิดที่ทำให้ความถี่ของคลื่นพาหะแปรเปลี่ยนไปตามคลื่นสัญญาณ ใช้ในระบบการส่งคลื่นวิทยุกระจายเสียง  
 frame of reference  กรอบอ้างอิง โคออร์ดิเนตที่ใช้เป็นหลักเทียบในการบอกตำแหน่งหรือการย้างตำแหน่งของวัตถุเมื่อเวลาใดเวลาหนึ่ง  
 fibre  เส้นใย วัสดุที่มีลักษณะเป็นเส้นยาวและอ่อนตัว มีอยู่ในธรรมชาติ เช่น ในพืช หรืออาจสังเคราะห์ขึ้น เช่น เรยอง เป็นต้น

 

 food additives  สารปรุงแต่งอาหาร สารที่ใส่ในอาหารเพื่อการถนอมอาหาร น่ารับประทาน สารเหล่านี้บางชนิดไม่มีประโยชน์และอาจจะเป็นอันตรายต่อร่างกายได้ สารปรุงแต่งที่นิยมใส่ เช่น ผงชูรส เกลือแกง  น้ำส้มสายชู สารกันบูด  สี และกิล่นต่าง ๆ ที่ใช้ผสมอาหาร เป็นต้น  
 foam  โฟม ผลิตภัณฑ์พลาสติกชนิดหนึ่ง ภายในเนื้อมีรูพรุนของฟองอากาศอยู่มาก มีน้ำหนักเบา  
 formica  ฟอร์ไมกา พลาสติกเทอร์โมเซตชนิดแผ่นที่เสริมด้วยวัสดุเสริมกำลัง เช่น ใยหิน เส้นใยแก้ว เส้นลวด เพื่อให้แข็งแรงและทนทานขึ้น  
 freon  ฟรีออน สารประกอบอินทรีย์พวกคลอโรฟลูออโรคาร์บอนสลายตัวยาก ไม่มีสี และไม่ติดไฟ ทำให้เป็นของเหลวหรือเป็นไอได้ง่าย ใช้เป็นสารทำให้เกิดแรงดันในกระป๋องสเปรย์ต่าง ๆ  
 fructose  ฟรักโทส น้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวชนิดหนึ่ง สูตรเคมีเหมือนน้ำตาลกลูโคสคือ C6H12O6 แต่สูตรโครงสร้างแตกต่างกัน น้ำตาลชนิดนี้พบในน้ำผลไม้ และน้ำผึ้งเป็นต้น  
 forward reaction  ปฏิกิริยาไปข้างหน้า ปฏิกิริยาที่สารตั้งต้นเปลี่ยนไปเป็นผลิตภัณฑ์หรือสารใหม่  
 fuel oil  น้ำมันเตา ของเหลวที่ได้จากการกลั่นลำดับส่วนของปิโตรเลียม แต่ละโมเลกุลมีคาร์บอน 15 - 17 อะตอม มีจุดเดือด 250 - 350oC ใช้เป็นเชื้อเพลิงในโรงไฟฟ้าและอุตสาหกรรม  
 filter  ตัวกรอง วัสดุหรืออุปกรณ์ที่มีรูพรุนใช้ในการกรอง เพื่อแยกของแข็งออกจากของเหลวหรือแก๊ส  
 fuel cell  เซลล์เชื้อเพลิง อุปกรณ์ที่ใช้เปลี่ยนพลังงานเคมีให้เป็นพลังงานไฟฟ้า โดยใส่สารเคมีเข้าไปทำปฏิกิริยากันแล้วได้กระแสไฟฟ้าออกมา เซลล์เชื้อเพลิงแบบง่ายได้จากปฏิกิริยาเคมีระหว่าง แก๊สไฮโดรเจนกับออกซิเจนโดยมีแผ่นนิกเกิลเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาเคมี และมีสารละลายโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ เป็นอิเล็กโทรไลต์  
 fuel  เชื้อเพลิง สารที่เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงแล้วให้พลังงานความร้อนสูง เช่น ถ่านหิน น้ำมัน เป็นต้น  
 fermentation  การหมัก กระบวนการที่สาร อินทรีย์เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี โดยอาศัยการทำงานของจุลินทรีย์ (เช่น ยีสต์ แบคทีเรีย เป็นต้น) หรือเอนไซม์ เช่น การหมักแป้ง น้ำตาลโดยใช้ยีสต์จะได้เอทานอล  
 fractional distillation  การกลั่นลำดับส่วน กระบวนการแยกของผสมที่เป็นของเหลวหลายชนิดออกจากกัน โดยอาศัยความแตกต่างของจุดเดือดของสาร เมื่อทำให้ของผสมมีอุณหภูมิสูงขึ้น ของเหลวที่มีจุดเดือดต่ำจะระเหยออกมาก่อน ส่วนของเหลวที่มีจุดเดือดสูงกว่าก็จะระเหยออกมาตามลำดับ  
 filtration  การกรอง กระบวนการแยกของแข็งออกจากของเหลวหรือแก๊สโดยให้เคลื่อนที่ผ่านตัวกรอง  
 filter paper  กระดาษกรอง กระดาษซึ่งมีรูพรุน ใช้เป็นตัวกรอง  
 fatty acid  กรดไขมัน กรดอินทรีย์ชนิดหนึ่งซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในอาหารพวกน้ำมันหรือ ไขมัน ถ้มีพันธะระหว่างอะตอมของคาร์บอนในโมเลกุลเป็นพันธะเดี่ยวทั้งหมดจะเรียกว่า กรดไขมันอิ่มตัว ถ้ามีพันธะคู่หรือพันธะสามระหว่างอะตอมของคาร์บอนจะเรียกว่า กรดไขมันไม่อิ่มตัว  
 finite series  อนุกรมจำกัด อนุกรมที่มีจำนวนพจน์จำกัดเช่น 2 + 4 + 6 + 8 + ... + 20

 

 footnote  หมายเหตุล่าง คำอธิบายข้อความหรือตัวเลขในตารางสถิติให้ชัดเจนขึ้น ซึ่งจะอยู่ตอนล่างของตารางนั้น ๆ  
 frequency curve  เส้นโค้งความถี่ เส้นโค้งที่ได้จากการปรับด้านของรูปหลายเหลี่ยมของความถี่ให้เรียบขึ้น โดยพื้นที่ภายใต้เส้นโค้งที่ปรับใหม่มีขนาดใกล้เคียงกับพื้นที่ของรูปหลายเหลี่ยมของความถี่มากที่สุด

 

 fractional polynomials  เศษส่วนของพหุนาม เศษส่วนที่มีเศษและส่วนเป็นพหุนาม เขียนได้ในรูป      เมื่อ p(x) และ q(x) เป็นพหุนาม  และ q(x) # 0 เช่น      เมื่อ 3x - 1 ไม่เท่ากับ 0

 

 fraction  เศษส่วน จำนวนที่เขียนอยู่ในรูป a/b โดยที่ a และ b เป็นจำนวนเต็ม และ b # 0

 

 finite sequence  ลำดับจำกัด (คณ.) ลำดับที่มีจำนวนพจน์จำกัด เช่น ลำดับ 2, 4, 6, 8, ...., 20

 

 frequency polygon  รูปหลายเหลี่ยมของความถี่ รูปหลายเหลี่ยมที่เกิดจาก การลากเส้นตรงโยงระหว่างจุดกึ่งกลางบนแท่งสี่เหลี่ยมมุมฉากที่อยู่ติดกัน ของฮิสโตแกรมของข้อมูลชุดนั้น

 

 factorial n [n factorial]  แฟกทอเรียล n
ผลคูณของจำนวนเต็มตั้งแต่ 1 ถึง n เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ n!  
 function from A onto B  ฟังก์ชันจาก A ไปทั่วถึง B ฟังก์ชันที่มีโดเมนเป็นเซต A และเรนจ์เป็นเซต B

 

 function from A into B  ฟังก์ชันจาก A ไป B ฟังก์ชันซึ่งมีโดเมนเป็นเซต A และเรนจ์เป็นสับเซตของเซต B

 

 function  ฟังก์ชัน ความสัมพันธ์หรือเซตของคู่อันดับซึ่งในสองคู่อันดับใด ๆ ถ้ามีสมาชิกตัวหน้าเหมือนกันแล้วสมาชิกตัวหลังต้องเหมือนกันด้วย

 

 frequency table  ตารางความถี่ ตารางทางสถิติที่สร้างขึ้นเพื่อเปรียบเทียบความถี่ของค่าจากการสังเกตทั้งหมดที่ตกอยู่ในแต่ละค่าที่เป็นไปได้หรือในแต่ละอัตรภาคชั้น

 

 factor  ตัวประกอบ ตัวประกอบของจำนวนเต็มใด ๆ หมายถึงจำนวนเต็มที่หารจำนวนนั้นได้ลงตัว เช่น 5 และ   3 เป็นตัวประกอบของ 15  
 finite set  เซตจำกัด เซตที่มีจำนวนสมาชิกเป็นจำนวนเต็มบวกหรือศูนย์

 

 frequency  ความถี่  
 frequency distribution  การแจกแจงความถี่ รูปแบบการกระจายของความถี่ของค่าจากการสังเกตทั้งหมด  
 follicle stimulating hormone (FSH)  ฟอลลิเคิลสติมิวเลติงฮอร์โมน (FSH) ฮอร์โมนโกนาโดโทรฟินชนิดหนึ่ง สร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหน้าในเพศหญิง ทำหน้าที่กระตุ้นไข่ในรังไข่ให้เติบโตจนถึงขั้นก่อนตกไข่ สำหรับเพศชาย ฮอร์โมนนี้จะช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของอัณฑะและการสร้างอสุจิ  
 fungi , fungus  ฟังไจ  
 food chain  โซ่อาหาร ความสัมพันธ์ของกลุ่มสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศหนึ่ง ๆ ที่มีการถ่ายทอดพลังงานจากผู้ผลิตถึงผู้บริโภคระดับต่าง ๆ โดยการกินต่อกันเป็นทอด ๆ ดังแผนภาพ ข้าว แมลง  นก  คน  
 flatworm  หนอนตัวแบน สัตว์ในไฟลัมแพลทีเฮลมินทิส มีลักษณะลำตัวแบนยาว เช่น พลานาเรีย พยาธิใบไม้  
 food web  สายใยอาหาร (ช.) ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศหนึ่ง ๆ ที่มีการถ่ายทอดพลังงานที่ประกอบด้วยหลายห่วงโซ่อาหาร ดังแผนภาพ  
 fibrin  ไฟบริน สารที่มีลักษณะเป็นเส้นใยเหนียวพบในเลือด ช่วยในการแข็งตัวของเลือดเมื่อเกิดบาดแผล โดยไฟบรินจะประสานกันเป็นร่างแหอุดรอยฉีกขาดของเส้นเลือดตรงบริเวณปากแผล  
 fovea  โฟเวีย แอ่งเล็ก ๆ อยู่ตรงกลางของจุดดวงเหลือง ซึ่งมีเซลล์ประสาทตาที่มีความไวต่อแสงอยู่รวมกันเป็นจำนวนมาก  
 flagellum  แฟลเจลลัม อวัยวะที่เป็นเส้นยาวยื่นออกไปจากเซลล์ มักจะมี 1 - 2 เส้น ใช้ในการเคลื่อนที่ของโพรโทซัวหรือเซลล์บางชนิด  
 family  วงศ์ ลำดับหนึ่งในการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต (ดู kingdom ประกอบ)  
 flame cell  เฟลมเซลล์ เซลล์ที่ทำหน้าที่ขับถ่ายของเสียออกจากเนื้อเยื่อโดยอาศัยการโบกของซิเลีย เช่น เฟลมเซลล์ของพลานาเรีย เป็นต้น  
 fetus  ฟีตัส เอ็มบริโอของคนและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ระยะที่อวัยวะต่าง ๆ ครบถ้วนแล้ว แต่ยังอยู่ในท้องแม่  
 follicle  ฟอลลิเคิล กลุ่มเซลล์ที่เรียงตัวกันมีลักษณะคล้ายถุง (ดู graafian follicle ประกอบ)
 
 follicular cell  เซลล์ฟอลลิเคิล เซลล์ที่รวมตัวกันเป็นฟอลลิเคิล  
 fossil  ซากดึกดำบรรพ์ รูปรอยหรือซากของสิ่งมีชีวิตที่ถูกทับถมมาเป็นเวลาอันยาวนานมักจะพบในหินตะกอน  
 fat  ไขมัน เอสเทอร์ชนิดหนึ่งที่เกิดจากกรดไขมันกับกลีเซอรอล มีสถานะเป็นของแข็งที่อุณหภูมิห้อง เป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อสิ่งมีชีวิตจำพวกสัตว์  
 fermentation  การหมัก กระบวนการที่สารอินทรีย์เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี โดยอาศัยการทำงานของจุลินทรีย์ (เช่น ยีสต์ แบคทีเรีย เป็นต้น) หรือเอนไซม์ เช่น การหมักแป้ง น้ำตาลโดยใช้ยีสต์จะได้เอทานอล  
 fertilization  การปฏิสนธิ กระบวนการที่เซลล์สืบพันธุ์เพศผู้และเซลล์สืบพันธุ์เพศเมียผสมกัน เกิดเป็นไซโกต  
 flexor muscle  กล้ามเนื้อเฟลกเซอร์ กล้ามเนื้อที่ทำให้ส่วนของร่างกายงอเข้ามาได้ เช่น การงอพับข้อศอก เป็นผลมาจากการทำงานของกล้ามเนื้อเฟลกเซอร์  
 folic acid  กรดโฟลิก วิตามินชนิดหนึ่งในกลุ่มของวิตามินบีรวม สูตรเคมีคือ C19H19N7O6 เป็นผลึกสีเหลือง ละลายในน้ำได้เล็กน้อย ถ้าขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เซลล์เม็ดเลือดแดงไม่เจริญเต็มที่ เป็นโรคโลหิตจางชนิดหนึ่ง  

g

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 G.M.  จีเอม ดู  geometric mean

 

 gill slit  ช่องเหงือก ช่องเปิดบริเวณคอหอยของสัตว์จำพวกคอร์เคต สัตว์มีกระดูกสันหลังชั้นสูงจะมีช่องเหงือกในระยะเอ็มบริโอเท่านั้น 
 gravitational force  แรงโน้มถ่วง แรงดึงดูด เนื่องจากมวล เช่น แรงดึงดูดระหว่างโลกกับวัตถุ แรงดึงดูดระหว่างโลกกับวัตถุขึ้นอยู่กับมวลทั้งสองและระยะทางระหว่างมวล  
 gamma rays [X - rays]  รังสีแกมมา รังสีชนิดหนึ่งที่แผ่ออกมาจากธาตุกัมมันตรังสี เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า มีความยาวคลื่นสั้นมากมีอำนาจในการผ่านทะลุสูงกว่ารังสีแอลฟาและรังสีบีตา  
 gravitational potential energy  พลังงานศักย์โน้มถ่วง พลังงานศักย์ของวัตถุเนื่องจากแรงโน้มถ่วงของโลก  
 gasoline engine  เครื่องยนต์แก๊สโซลีน เครื่องยนต์สันดาปภายในชนิดหนึ่งซึ่งทำงานได้โดยใช้ประกายไฟฟ้าจากหัวเทียนจุดระเบิดเชื้อเพลิงในกระบอกสูบ ซึ่งจะดันลูกสูบให้เคลื่อนที่  
 generator  เครื่องกำเนิดไฟฟ้า เครื่องกลที่ใช้เปลี่ยนพลังงานกลให้เป็นพลังงานไฟฟ้า ในโรงไฟฟ้าใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้า  ผลิตไฟฟ้ากระแสสลับ  
 gas constant  ค่าคงตัวแก๊ส ค่าคงตัวสำหรับแก๊สทุกชนิด ใช้สัญลักษณ์ R โดย R = 8.314 JK-1mol–1  
 Gravitational acceelnation  ความเร่งโน้มถ่วง  
 gravitation  ความโน้มถ่วง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับแรงโน้มถ่วงของโลก ที่กระทำต่อวัตถุ และวัตถุนั้นอยู่ในสนามโน้มถ่วงของโลก  
 ground wave  คลื่นดิน คลื่นวิทยุที่ได้รับโดยตรงจากสถานีส่งโดยไม่ต้องอาศักคลื่นที่สะท้อนจากบรรยากาศ  
 geiger counter  ไกเกอร์เคาเตอร์ อุปกรณืสำหรับตรวจสอบและวัดปริมาณกัมมันตรังสีจากวัตถุหรือในบริเวณต่าง ๆ  
 gas  แก๊ส สถานะหนึ่งของ สสาร มีสมบัติฟุ้งกระจายไปจนเต็มภาชนะที่บรรจุอยู่  
 galvanometer  แกลแวนอมิเตอร์ อุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดหนึ่ง ใช้วัดกระแสไฟฟ้าที่มีปริมาณน้อย  
 grating  เกรตติง อุปกรณ์ที่ใช้แยกแสงให้เป็น สเปกตรัมโดยวิธีการเลี้ยวเบนและการแทรกสอดของแสง เกรตติงเป็นแผ่นกระจกหรือพลาสติกบาง และมีเส้นขนานกันและระยะห่างเท่า ๆ กัน จำนวนมากบนเกรตติงเหมือนเป็นช่องเล็ก ๆ ขนานกัน เช่นเกรตติงชนิดพลาสติก อาจมี 5300 เส้นต่อความยาว 1 เซนติเมตร  
 gas law  กฎของแก๊ส กฎที่ว่าด้วยสมบัติของแก๊สคือ ความดันและปริมาตรของแก๊สเป็นปฏิภาคโดยตรงกับอุณหภูมิสัมบูรณ์ เป็นกฎที่ได้จากกฎของบอยล์และกฎของชาร์ลรวมกัน  
 graphic formula  สูตรแบบเส้น สูตรที่เขียนแทนโมเลกุลของสารโดยใช้เส้นแสดงพันธะของอะตอมคู่หนึ่ง ๆ ในโมเลกุล เช่น H – C1,   N º N,   
 gasoline [petrol]  น้ำมันเบนซิน ของเหลวที่ได้จากการกลั่นลำดับส่วนปิโตรเลียม แต่ละโมเลกุลมีคาร์บอน 7 - 9 อะตอม มีจุดเดือด 40oC - 180oC ใช้เป็นเชื้อเพลิงในเครื่องยนต์แก๊สโซลีน  
 gel  เจล คอลลอยด์ชนิดหนึ่ง มีอนุภาคของของแข็งกระจายเป็นโครงตาข่ายอยู่ทั่ว ๆ ไปในตัวกลางที่เป็นของเหลว เช่น วุ้น เป็นต้น  
 glycine  ไกลซีน กรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกายชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C2H5NO2  
 galactose  กาแลกโทส  
 glyceride  กลีเซอไรด์ เอสเทอร์ชนิดหนึ่ง เกิดจากปฏิกิริยาระหว่างกลีเซอรอลกับกรดอินทรีย์  
 glycerin  กลีเซอริน ดู glycerol  
 glycerol  กลีเซอรอล สารประกอบอินทรีย์พวกแอลกอฮอล์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C3H8O3 เป็นของเหลวข้น ไม่มีสี มีจุดเดือด 290oC  ละลายน้ำได้ เป็นองค์ประกอบสำคัญของไขมันหรือน้ำมัน เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า กลีเซอริน ใช้ในอุตสาหกรรมทำยา เครื่องสำอาง สบู่ เป็นต้น  
 geometric series  อนุกรมเรขาคณิต อนุกรมที่ได้จากลำดับเรขาคณิต

 

 G.C.D.  ห.ร.ม.
ดู greatest common divisor  
 geometric sequence [geometric progression]  ลำดับเรขาคณิต ลำดับที่อัตราส่วนร่วมระหว่างพจน์ที่ n + 1 กับพจน์ที่ n มีค่าคงตัว อัตราส่วนนี้แทนด้วยสัญลักษณ์ r เช่น ลำดับ 1, 2, 4, 8, ...., 2n-1,... (ลำดับนี้ r = 2)

 

 greatest common divisor (G.C.D.)  ตัวหารร่วมมาก (ห.ร.ม.) ตัวหารร่วมมากของจำนวนใด ๆ หมายถึง ตัวประกอบร่วมที่มีค่ามากที่สุดของจำนวนเหล่านั้น ใช้ตัวย่อว่า ห.ร.ม. เช่น ห.ร.ม. ของ 4,  8,  12  คือ 4  
 geometric mean (G.M.)  ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต (มัชฌิมเรขาคณิต)  
ค่ากลางของข้อมูลชุดหนึ่งใช้อักษรย่อ G.M. หาได้จากสูตร

เมื่อ Xi เป็นข้อมูลตัวที่ i เมื่อ i = 1, 2, 3,... , N และ N เป็นจำนวนข้อมูลทั้งหมด  
 grouped data  ข้อมูลที่ได้แจกแจงความถี่แล้ว (ข้อมูลแบ่งกลุ่ม) ข้อมูลที่แจกแจงความถี่ตามค่าที่เป็นไปได้

 

 group  กลุ่ม
เซต G และ โอเปอเรชันอย่างหนึ่ง พร้อมทั้งคุณสมบัติต่อไปนี้ ให้ * เป็นโอเปอเรชัน
 
1. คุณสมบัติปิด
2. คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มได้
3. เอกลักษณ์มี ซึ่งทำให้ สำหรับ
4. อินเวอร์ส สำหรับสมาชิก แต่ละตัวจะมี ซึ่ง

 

 graph (of a relation)  กราฟ (ของความสัมพันธ์) เซตของจุดในระนาบซึ่งแต่ละจุดแทนคู่อันดับในความสัมพันธ์นั้น  
 gill  เหงือก อวัยวะที่ใช้สำหรับหายใจของสัตว์บางชนิดที่อาศัยอยู่ในน้ำ เช่น ปลา กุ้ง ปู เป็นต้น  
 growth curve  เส้นโค้งของการเติบโต กราฟแสดงอัตราการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตโดยทั่ว ๆ ไป ตั้งแต่แรกเกิดจนกระทั่งเติบโตเต็มที่ ซึ่งมักจะมีลักษณะเป็นเส้นโค้งรูปตัว S ดังรูป

 

 

 gigantism  คนที่มีรูปร่างใหญ่มากกว่าปกติ สภาวะที่ร่างกายเติบโตสูงใหญ่กว่าปกติโดยที่อวัยวะต่าง ๆ เจริญได้สัดส่วนกัน สภาวะดังกล่าวเกิดจากร่างกายสร้างฮอร์โมนโซมาโตโทรฟินมากเกินไปในวัยเด็ก  
 gene  ยีน สารประกอบพวก DNA ที่ควบคุมการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต  
 grey matter  เนื้อสีเทา บริเวณสีเทาของสมองและไขสันหลังที่มีตัวเซลล์ประสาทอยู่เป็นจำนวนมาก  
 gall bladder  ถุงน้ำดี อวัยวะที่มีลักษณะเป็นถุงอยู่ในตับ ทำหน้าที่เก็บน้ำดี มีท่อลำเลียงน้ำดีไปยังลำไส้เล็ก  
 gamete  เซลล์สืบพันธุ์ เซลล์ที่มีจำนวนโครโมโซม 1 ชุดทำหน้าที่สืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตที่สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ  
 guard cell  เซลล์คุม เซลล์ที่ทำหน้าที่ควบคุม การปิดเปิดของปากใบ โดยทั่วไปพบมากในชั้น เอพิเดอร์มิสของใบพืช มีรูปร่างคล้ายเมล็ดถั่วอยู่กันเป็นคู่ ๆ ระหว่างเซลล์คุมแต่ละคู่มีช่องเปิดเล็ก ๆ เป็นปากใบ  
 generic name  ชื่อสกุล ชื่อสิ่งมีชีวิตที่เรียกตามชื่อของจีนัส เช่น Plasmodium sp., Lycopodium sp. เป็นต้น  
 gill slit  ช่องเหงือก ช่องเปิดบริเวณคอหอยของสัตว์จำพวกคอร์เคต สัตว์มีกระดูกสันหลังชั้นสูงจะมีช่องเหงือกในระยะเอ็มบริโอเท่านั้น  
 GH  จีเอช ดู growth hormone  
 genotype  จีโนไทป์ แบบของยีนหรือชุดของ คู่ยีน ซึ่งควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตแต่ละหน่วย  
 genus  จีนัส, สกุล ลำดับหนึ่งในการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต (ดู kingdom ประกอบ)  
 gymnosperm  พืชเมล็ดเปลือย พืชจำพวกหนึ่ง ไม่มีดอกแต่มีเมล็ดอยู่ในอวัยวะที่เรียกว่าโคน (cone) เช่น สน ปรง เป็นต้น  
 glycoprotein  ไกลโคโปรตีน โปรตีนชนิดหนึ่งซึ่งโมเลกุลประกอบด้วยกรดอะมิโนกับคาร์โบไฮเดรต พบในน้ำลาย ไข่ขาว เยื่อหุ้มเซลล์สัตว์  
 glycogen  ไกลโคเจน คาร์โบไฮเดรตที่เกิดจากการรวมตัวของน้ำตาลกลูโคสหลายโมเลกุลที่ร่างกายของสัตว์สะสมไว้ที่ตับและกล้ามเนื้อ จะถูกนำออกมาใช้เมื่อร่างกายต้องการ  
 glomerulus  โกลเมอรูลัส กลุ่มหลอดเลือดฝอยอยู่ในโพรงของโบว์แมนส์แคปซูล ทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด  
 globulin  โกลบูลิน โปรตีนชนิดหนึ่งไม่ละลายน้ำแต่ละลายในสารละลายของเกลือที่เจือจาง โปรตีนชนิดนี้เป็นองค์ประกอบที่สำคัญของน้ำเลือดและไข่แดง  
 growth hormone (GH)  โกรทฮอร์โมน (จีเอช) ดู somatotrophic hormone  
 gonadotrophin / gonadotrophic hormone  โกนาโดโทรฟินฮอร์โมน ฮอร์โมนกลุ่มหนึ่งที่สร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า ประกอบด้วยฮอร์โมนที่สำคัญ 2 ชนิด คือ ฟอลลิเคิลสติมิวเลติงฮอร์โมน (FSH) ลูทิไนซิงฮอร์โมน (LH)  
 gametophyte  แกมีโทไฟต์ ชื่อที่ใช้เรียกพืชซึ่งมีวัฏจักรชีวิตแบบสลับในช่วงที่มีจำนวนโครโมโซม 1 ชุด (n) พืชระยะนี้สืบพันธุ์โดยการสร้างเซลล์สืบพันธุ์มาผสมกัน  
 galactose  กาแลกโทส น้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว สูตรเคมีเหมือนน้ำตาลกลูโคส คือ C6H12O6 แต่สูตรโครงสร้างของโมเลกุลต่างกัน น้ำตาลชนิดนี้ได้จากการสลายตัวด้วยน้ำของวุ้นอะการ์หรือน้ำตาลแลกโทส  
 growth  การเติบโต การเพิ่มปริมาณของโพรโทพลาซึม รวมทั้งการเพิ่มขนาดและจำนวนของเซลล์  
 germination  การงอก กระบวนการเจริญเติบโตของต้นอ่อน เมื่อเริ่มโผล่ออกมาจากเมล็ด  
 guttation  กัตเตชัน การคายน้ำของพืชจากใบ ซึ่งน้ำจะออกมาทางไฮดาโทดรวมเป็นหยดน้ำอยู่ตามขอบใบและปลายใบ  
 golgi body [golgi complex]  กอลจิบอดี ออร์แกเนลล์ที่มีลักษณะเป็นเยื่อบาง ๆ เรียงซ้อนกันเป็นชั้น ๆ ในไซโทพลาซึมของเซลล์ ทำหน้าที่รับโปรตีนจากร่างแหเอนโดพลาซึมแล้วลำเลียงออกนอกเซลล์  
 guanine  กวานีน เบสที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ สูตรเคมีคือ C5H5N5O มีอยู่ใน DNA และ RNA  
 glucose  กลูโคส น้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว สูตร เคมีคือ C6H12O6 พบในผลไม้ น้ำผึ้ง และเลือด  
 glucocorticoid  กลูโคคอร์ติคอยด์ กลุ่มฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไต มีหน้าที่สำคัญในการควบคุมเมแทบอลิซึมของคาร์โบไฮเดรต  
 glucagon  กลูคากอน ฮอร์โมนที่สร้างจากเซลล์อัลฟาของไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์ มีหน้าที่กระตุ้นไกลโคเจนในตับให้สลายตัวเป็นกลูโคส  
 graafian follicle  กราเฟียนฟอลลิเคิล  

 

 grana  กรานา กลุ่มของลาเมลลาที่ซ้อนกันอยู่เป็นชั้น ๆ ภายในคลอโรพลาสต์  

h

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 half-open interval  ช่วงครึ่งเปิด  
ช่วงครึ่งเปิดของจำนวนจริง a, b เมื่อ a < b ใช้สัญลักษณ์ [ a, b) หรือ (a, b] โดยที่
 
      [a, b)   หมายถึง   { x | a x < b}
 
      (a, b]   หมายถึง   { x | a < x b}
เช่น [2,  5) หมายถึงจำนวนจริงที่อยู่ระหว่าง 2 ถึง 5 โดยนับรวม 2 แต่ไม่รวม 5  
 heat of reaction  ความร้อนของปฏิกิริยา ปริมาณความร้อนที่ระบบคายออกหรือดูดเข้าเมื่อเกิดปฏิกิริยาเคมี

 

 heat of solution  ความร้อนของการเกิดสารละลาย ปริมาณความร้อนที่ระบบคายออกหรือดูดเข้าเมื่อเกิดปฏิกิริยาเคมี

 

 half-reaction  ครึ่งปฏิกิริยา ส่วนหนึ่งของปฏิกิริยารีดอกซ์ ซึ่งได้แก่ปฏิกิริยาที่มีการให้หรือรับ

 

 half-cell  ครึ่งเซลล์ ส่วนหนึ่งของเซลล์ไฟฟ้าเคมี ซึ่งประกอบด้วยขั้วไฟฟ้าขั้วหนึ่งจุ่มในอิเล็กโทรไลต์ ตัวอย่างเช่น โลหะทองแดงจุ่มอยู่ในสารละลาย CuSO4

 

 heredity  พันธุกรรม ดู กรรมพันธุ์

 

 habitat  แหล่งที่อยู่ สถานที่ที่มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ตามธรรมชาติ เช่น ใต้ขอนไม้ เป็นแหล่งที่อยู่ของมด กิ้งกือ เห็ด ฯลฯ สระน้ำเป็นแหล่งที่อยู่ของปลา จอก แหน เป็นต้น 
 Hz  เฮิร์ตซ์ หน่วยของความถี่ ดู Hertz  
 hertz  เฮิร์ตซ์ หน่วยวัดความถี่ของคลื่น ใช้สัญลักษณ์   1Hz คือความถี่ของปรากฏการณ์แบบพริออดิกที่เกิดขึ้นครบ 1 รอบในเวลา 1 วินาที  
 hydro power plant  โรงไฟฟ้าระบบพลังน้ำ สถานีผลิตไฟฟ้าโดยใช้พลังน้ำ เช่น ใช้พลังน้ำจากเขื่อนไปหมุนเครื่องกำเนิดไฟฟ้า  
 hydro energy  พลังน้ำ พลังงานที่สะสมอยู่ในน้ำในรูปของพลังงานศักย์โน้มถ่วง เช่น พลังน้ำในเขื่อนกักเก็บน้ำ เมื่อน้ำไหลจากที่สูงลงสู่ที่ต่ำ พลังงานศักย์จะเปลี่ยนเป็นพลังงานจลน์ ซึ่งจะใช้ให้เกิดประโยชน์ได้ เช่น หมุนเครื่องกำเนิดไฟฟ้า หรือมีโทษ  
 heat conductor  ตัวนำความร้อน สารที่มีสภาพนำความร้อนสูง ตัวนำความร้อนที่ดีส่วนมากเป็นโลหะ เช่น เหล็ก ทองแดง เป็นต้น  
 heat  ความร้อน พลังงานรูปหนึ่งซึ่งเกิดจากกระบวนการถ่ายโอนพลังงานจากวัตถุหนึ่งไปยังอีกวัตถุหนึ่ง หรือจากระบบหนึ่งไปยังอีกระบบหนึ่ง อันเนื่องมาจากความแตกต่างของอุณหภูมิ พลังงานในวัตถุหรือระบบก่อนถ่ายโอนหรือภาย หลังการถ่ายโอน เรียกว่า พลังงานความร้อน  
 heat capacity  ความจุความร้อน อัตราส่วนของพลังงานความร้อนที่ให้แก่สารต่ออุณหภูมิที่เพิ่มขึ้น ความจุความร้อนมีหน่วยเป็น J K-1  
 half - life  ครึ่งชีวิต ช่วงเวลาที่ธาตุกัมมันตรังสีสลายเหลือเพียงครึ่งหนึ่งของปริมาณเดิม  
 horsepower (H.P.)  กำลังม้า หน่วยของกำลัง ใช้อักษรย่อ H.P.  1  กำลังม้า เท่ากับ 746 วัตต์  
 H.P.  กำลังม้า สัญลักษณ์หน่วยของกำลัง ดู horsepower  
 heat convection  การพาความร้อน การถ่ายโอนความร้อนผ่านของไหล โดยโมเลกุลของ ของไหลเมื่อรับความร้อนจะขยายตัวและเคลื่อนที่สูงขึ้นเนื่องจากแรงลอยตัวพร้อมทั้งพาความร้อนไปด้วย  
 heat radiation  การแผ่รังสีความร้อน การถ่ายโอนความร้อนจากวัตถุในรูปของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า การแผ่รังสีความร้อนนี้ไม่ต้องอาศัยวัตถุ และสามารถผ่านไปในอวกาศ  
 heat conduction  การนำความร้อน การถ่ายโอนความร้อนผ่านตัวกลางโดยที่ตัวกลางไม่เคลื่อนที่  
 heat transfer  การถ่ายโอนความร้อน การส่งผ่านความร้อนจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งโดยการนำ การพา หรือการแผ่รังสีความร้อน  
 hormone  ฮอร์โมน สารเคมีซึ่งร่างกายของ สิ่งมีชีวิตสร้างขึ้น เพื่อกระตุ้นหรือควบคุมการทำงานของอวัยวะส่วนต่าง ๆ ให้เป็นไปโดยปกติ เช่น ฮอร์โมนไทรอกซินช่วยควบคุมเมแทบอลิซึม  
 haemoglobin (hemoglobin, Hb)  ฮีโมโกลบิน, เฮโมโกลบิน สารสีแดงในเม็ดเลือดเป็นโปรตีนที่มีธาตุเหล้กเป็นองค์ประกอบ  ทำหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย  
 helium  ฮีเลียม ธาตุในหมู่ VIII ของตารางธาตุ มีเลขอะตอม 2 สัญลักษณ์  He เป็นแก๊สเฉื่อยไม่มีสีและกลิ่น ไม่ติดไฟ มีความหนาแน่นน้อย จุดเดือด -268.94oC ใช้บรรจุในลูกบัลลูน และผสมกับออกซิเจนในเครื่องช่วยหายใจของนักประดาน้ำ เป็นต้น  
 heptane  เฮปเทน สารไฮโดรคาร์บอนพวกแอลเคน สูตรเคมี C7H16 เป็นของเหลวได้จากการกลั่นลำดับส่วนปิโตรเลียมไฮโซเมอร์ปกติมีจุดเดือด 98.4oC และความถ่วงจำเพาะ 0.68  
 halogen  แฮโลเจน ธาตุในหมู่ VII ในตารางธาตุได้แก่  ฟลูออรีน คลอรีน  โบรมีน  ไอโอดีน และแอสตาดีน  
 hydroxide  ไฮดรอกไซด์  
 hydroxide ion  ไฮดรอกไซด์ไอออน ไออนที่เกิดจากการแตกตัวของน้ำหรือสารที่มีสมบัติเป็นเบส มีประจุไฟฟ้าลบ และเป็นส่วนที่ทำให้สารละลายมีสมบัติเป็นเบส ดังตัวอย่าง

H2O(l) + H2O(l)  H3O+(aq) + OH+(aq)

CaO(s) + H2O(l) Ca2+(aq) + 2OH–(aq)

 

 

 hydrate  ไฮเดรต สารประกอบที่มีโมเลกุลของน้ำจำนวนแน่นอนรวมอยูด้วย เช่น CuSO4×5H2O ประกอบด้วยโมเลกุลของน้ำ 5 โมเลกุล   
 hydrated ion  ไฮเดรตไอออน ไอออนที่มีโมเลกุลของน้ำล้อมรอบ  
 hydrogen  ไฮโดรเจน ธาตุชนิดหนึ่ง เลขอะตอม 1 สัญลักษณ์คือ H เป็นแก๊สที่มีความหนาแน่นน้อยที่สุดติดไฟได้ดี จุดหลอมเหลว -259.14oC จุดเดือด -252.7oC  ไฮโดรจนมี 3 ไอโซโทป คือ โพรเทียม ดิวเทอเรียมและทริเทียม  
 heavy hydrogen  ไฮโดรเจนหนัก ดู Deuterium  
 hydronium ion  ไฮโดรเนียมไอออน ไอออนที่เกิดจากการรวมกันระหว่างโปรตอนกับโมเลกุลของน้ำ  (H+   +  H2O  ® H3O+)  ไฮโดรเนียมไออนนี้มีประจุไฟฟ้าบวกและเป็นส่วนที่ทำให้สารละลายมีสมบัติเป็นกรด

 

 hypo  ไฮโป สารโซเดียมไทโอซัลเฟต(Na2S2O3) ใช้ทำน้ำยาล้างรูป ใช้ฟอกหนัง ใช้ผสมสีย้อม เป็นต้น  
 hydroxyl group  หมู่ไฮดรอกซิล หมู่อะตอมที่ประกอบด้วยอะตอมของออกซิเจนกับไฮโดรเจนอย่างละหนึ่งอะตอม เขียนแทนด้วย -OH  
 hydrocarbon compound  สารประกอบไฮโดรคาร์บอน สารอินทรีย์ที่ประกอบด้วยธาตุคาร์บอนและไฮโดรเจนเท่านั้น

 

 heterogeneous substance  สารเนื้อผสม สารซึ่งมีสารหลายชนิดปนกันและไม่ได้ผสมเป็นเนื้อเดียวกัน จึงมีสมบัติไม่สม่ำเสมอ เช่น เกลือผสมน้ำตาล น้ำโคลน เป็นต้น  
 homogeneous substance  สารเนื้อเดียว สารที่มีเนื้อสารและมีสมบัติเหมือนกันโดยตลอด ซึ่งอาจจะเป็นสารละลายหรือสารบริสุทธิ์

 

 

 half - cell potential [electrode potential]  ศักย์ไฟฟ้าครึ่งเซลล์ ความต่างศักย์ที่อ่านได้เมื่อนำครึ่งเซลล์หนึ่งต่อกับอีกครึ่งเซลล์หนึ่งที่ถือว่าศักย์ไฟฟ้าเท่ากับศูนย์  
 heterogeneous reaction  ปฏิกิริยาเนื้อผสม ปฏิกิริยาเคมีที่สารเข้าทำปฏิกิริยาและสารที่เป็นผลของปฏิกิริยามีวัฏภาคต่าง ๆ กัน อาจมี 2 หรือ         3 วัฎภาครวมกันอยู่ในระบบ เช่น 

C(s) + O2 à  CO2(g) 

 

 homogeneous reaciton  ปฏิกิริยาเนื้อเดียว ปฏิกิริยาเคมีที่สารเข้าทำปฏิกิริยาและสารที่เป็นผลของปฏิกิริยามีวัฏภาคเดียวกัน เช่น

HCl(aq) + NaOH(aq)  ®  NaCl(aq) + H2O(aq)

 

 

 half - cell reaction  ปฏิกิริยาครึ่งเซลล์ ปฏิกิริยาออกซิเดชันหรือปฏิกิริยารีดักชันที่เกิดขึ้นในแต่ละครึ่งเซลล์ เมื่อรวมปฏิกิริยาครึ่งเซลล์ทั้งสองนี้เข้าด้วยกันจะได้ปฏิกิริยาของเซลล์ไฟฟ้าเคมี  
 Haber process  กระบวนการฮาเบอร์ กระบวนการในอุตสาหกรรมการเตรียมแก๊สแอมโมเนีย จากปฏิกิริยารวมตัวระหว่างแก๊สไนโตรเจนกับแก๊สไฮโดรเจน โดยใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาและสภาวะที่เหมาะสม  
 hydrocyanic acid  กรดไฮโดรไซยานิก กรดอินทรีย์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ HCN เป็นพิษมาก พบในมันสำปะหลังดิบ  
 hyperbola  ไฮเพอร์โบลา เซตของจุดทุกจุดในระนาบ ซึ่งผลต่างของระยะทางจากจุดใด ๆ ในเซตไปยังจุดคงที่ 2 จุด มีค่าคงตัว เรียกจุดคงที่นี้ว่า โฟกัส ดูรูป

 

 

 histogram  ฮิสโทแกรม กราฟที่แสดงการแจกแจงความถี่มีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากเรียงติดต่อกันบนแกนนอน โดยที่แกนนอนแทนค่าของตัวแปร ความกว้างของรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากแทนความกว้างของแต่ละอันตรภาคชั้น และพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากแต่ละรูปแทนความถี่ของแต่ละอันตรภาคชั้น

 

 H.M.  เอชเอม ดู harmonic  mean

 

 horizontal line  เส้นระดับ เส้นที่ลากในแนวระดับ ตั้งได้ฉากกับแนวดิ่ง

 

 harmonic mean (H.M.)  ค่าเฉลี่ยฮาร์โมนิก (เอชเอม) ค่ากลางของข้อมูลชุดหนึ่งที่ได้จากการหารจำนวนข้อมูลทั้งหมดด้วยผลบวกของส่วนกลับของข้อมูลชุดนั้น ใช้อักษรย่อ H.M.  
 homozygous gene  ฮอมอไซกัสยีน ยีนคู่ใดคู่หนึ่งที่มียีนที่แสดงลักษณะเด่นอยู่ด้วยกัน หรือยีนที่แสดงลักษณะด้อยอยู่ด้วยกัน  
 homologous chromosome  ฮอมอโลกัสโครโมโซม โครโมโซมที่มีรูปร่างลักษณะเหมือนกันเป็นคู่ ๆ  
 hormone  ฮอร์โมน สารเคมีซึ่งร่างกายของ สิ่งมีชีวิตสร้างขึ้น เพื่อกระตุ้นหรือควบคุมการทำงานของอวัยวะส่วนต่าง ๆ ให้เป็นไปโดยปกติ เช่น ฮอร์โมนไทรอกซินช่วยควบคุมเมแทบอลิซึม  
 hemoglobin(Hb)  ฮีโมโกลบิน สารสีแดงในเม็ดเลือด เป็นโปรตีนที่มีธาตุเหล็กเป็นองค์ประกอบ ทำหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย  
 hemophilia  ฮีโมฟิเลีย โรคที่เลือดไหลไม่หยุดเมื่อมีบาดแผล เนื่องจากเลือดไม่แข็งตัว เป็นโรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม  
 heterozygous gene  เฮเทอโรไซกัสยีน ยีนคู่ใดคู่หนึ่งที่มียีนที่แสดงลักษณะเด่นกับยีนที่แสดงลักษณะด้อยอยู่ด้วยกัน  
 hypocotyl  ไฮโพคอทิล ส่วนของเอ็มบริโอของ พืชช่วงที่อยู่ใต้ใบเลี้ยงลงมาจนถึงแรดิเคิล  
 hypothalamus  ไฮโพทาลามัส ส่วนล่างของสมองส่วนหน้าที่ยื่นออกมาติดกับต่อมใต้สมอง เซลล์ประสาทของสมองบริเวณนี้ส่วนมากทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนประสาทหลายชนิด ซึ่งควบคุมการสังเคราะห์ฮอร์โมนภายในต่อมใต้สมอง  
 hypha  ไฮฟา เส้นใยของเห็ดรา  
 heart  หัวใจ อวัยวะที่ทำหน้าที่สูบฉีดโลหิตของสัตว์ที่มีระบบหมุนเวียนโลหิต  
 hypermetropia  สายตายาว ดู long – sightedness  
 hydathode  ไฮดาโทด รูเปิดเล็ก ๆ ที่ปลายใบหรือขอบใบ เป็นทางคายน้ำของพืชออกมารวมตัวเป็นหยดน้ำ  
 herbivore  ผู้บริโภคพืช สัตว์ที่ดำรงชีวิตโดยอาศัยพืชเป็นอาหารเท่านั้น เช่น วัว ควาย ช้าง ม้า กระต่าย เป็นต้น  
 host  ผู้ถูกอาศัย, ตัวถูกเบียน สิ่งมีชีวิตใด ๆ ที่มีปรสิตเข้าไปอาศัยอยู่ เช่น ต้นไม้ที่มีกาฝาก คนที่มีพยาธิ  
 haploid cell [monoploid cell]  เซลล์แฮพลอยด์ เซลล์ที่มีจำนวนโครโมโซม 1 ชุด (n) ได้แก่ เซลล์สืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต เช่น เซลล์สืบพันธุ์ของคนมีโครโมโซม 1 ชุด จำนวน 23 โครโมโซม  
 hypertension  ความดันเลือดสูง การที่ความดันของเลือดสูงกว่าปกติ อาจมีสาเหตุจากเส้น เลือดตีบ หรือมีความยืดหยุ่นน้อยลง เป็นต้น  
 hypotension  ความดันเลือดต่ำ การที่ความดันของเลือดต่ำกว่าปกติ อาจมีสาเหตุจากหัวใจทำงานผิดปกติ  
 habituation  แฮบบิชูเอชัน พฤติกรรมที่ไม่แสดงอาการตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่กระตุ้นซ้ำแล้วซ้ำอีก  
 heredity  กรรมพันธุ์ , พันธุกรรม การสืบทอด ลักษณะจากพ่อแม่ โดยมีจีนเป็นตัวควบคุม  
 heat transfer  การถ่ายโอนความร้อน  

i

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 interval(of real numbers)  ช่วง(ของจำนวนจริง) เมื่อ a และ b เป็นจำนวนจริง และ a < b
 
    ช่วงเปิด
(a, b) หมายถึง     {x | a < x < b}
    ช่วงปิด
[a, b] หมายถึง     { x | a x b}
    ช่วงครึ่งเปิด
(a, b) หมายถึง     { x | a x < b}
    ช่วงครึ่งเปิด
(a, b) หมายถึง     { x | a < x b}
    ช่วง
(a, ) หมายถึง     { x | x > a }
    ช่วง
(a, ) หมายถึง     { x | x a }
    ช่วง
(-, a) หมายถึง     { x | x < a }
    ช่วง
(-, a) หมายถึง     { x | x a }

 

 

 irrational number  จำนวนอตรรกยะ จำนวนจริงที่ไม่ใช่จำนวนตรรกยะ เขียนได้ในรูปทศนิยมไม่ซ้ำเช่น ¶  = 3.1415926535...,  sin 45o  = 0.70710678..., tan 140o = -0.8391...

 

 internaol combustion engine  เครื่องยนต์สันดาปภายใน เครื่องยนต์ที่มีการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงอยู่ภายในเครื่อง เช่น เครื่องยนต์ แก๊สโซลีน เครื่องยนต์ดีเซล เป็นต้น

 

 integer  จำนวนเต็ม จำนวนที่อยู่ในเซต {...,-2,  -1,  0,  1,  2,...}

 

 iodine  ไอโอดีน ธาตุในหมู่ VII ของตารางธาตุมีเลขอะตอม 53 สัญลักษณ์ I เป็นของแข็งสีม่วงดำ และระเหิดได้มีจุดหลอมเหลว 114oC จุดเดือด 184oC

 

 isomer  ไอโซเมอร์ สารที่มีสูตรโมเลกุลเหมือนกันแต่มีโครงสร้างและสมบัติแตกต่างกัน เช่น เอทิลแอลกอฮอล์(CH3CH2H) และเมธิลอีเธอร์(CH3OCH3) เป็นต้น

 

 IAA  ไอเอเอ ดู กรดอินโดลแอซีติก  
 itai itai  โรคอีไตอีไต โรคแพ้พิษของแคดเมียม มีอาการปวดอย่างรุนแรงทั่วร่างกาย และจะทำให้เสียชีวิตได้เมื่อร่างกายสะสมไว้สูงถึง 50 มิลลิกรัม คำนี้เป็นคำอุทานในภาษาญี่ปุ่น แสดงความเจ็บปวด (ตรงกับโอย โอย ในภาษาไทย) 
 insect  แมลง อาร์โทรพอดพวกหนึ่ง มีขา 3 คู่ ลำตัวแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนหัว อก และท้อง เช่น ยุง มด เป็นต้น 
 infrared  อินฟราเรด คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวคลื่นมากกว่าแสงสีแดงแต่น้อยกว่าความยาวคลื่นวิทยุ และเป็นรังสีที่ตามองไม่เห็น (ดู electromagnetic spectrum ประกอบ)  
 infrared  อินฟราเรด คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวคลื่นมากกว่าแสงสีแดงแต่น้อยกว่าความยาวคลื่นวิทยุ และเป็นรังสีที่ตามองไม่เห็น (ดู electromagnetic spectrum ประกอบ) 
 infrared  อินฟราเรด คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวคลื่นมากกว่าแสงสีแดงแต่น้อยกว่าความยาวคลื่นวิทยุ และเป็นรังสีที่ตามองไม่เห็น (ดู electromagnetic spectrum ประกอบ) 
 interaction  อันตรกิริยา ผลที่เกี่ยวข้องกับวัตถุ หรืออนุภาค หรือระบบอันเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ หรือการเปลี่ยนแปลงทางเคมี  ซึ่งเกิดขึ้นกับวัตถุ หรืออนุภาค หรือระบบนั้น ๆ  
 incandescent lamp  หลอดไฟฟ้า หลอดไฟฟ้าที่ให้แสงสว่างด้วยความร้อน ภายในหลอดบรรจุแก๊สเฉื่อย มีไส้หลอดเป็นเส้นใยเส้น ๆ ขดเป็นเกลียว ส่วนมากทำด้วยทังสเตน เมื่อผ่านกระแสไฟฟ้าเข้าไปจะทำให้ไส้หลอดร้อน และเปล่งแสงสว่างออกมา  
 impulsive force  แรงดล แรงที่กระทำต่อวัตถุในช่วงเวลาสั้น ๆ เช่น แรงตอกตะปู แรงรถชนกัน ขนาดของแรงดลวัดได้จากอัตราการเปลี่ยนโมเมนตัมของวัตถุ  
 image  ภาพ ปรากฏการณ์ที่เกิดจากการรวมกันหรือเสมือนรวมกันของรังสีของแสงที่สะท้อนมาจากกระจกหรือหักเหผ่านเลนส์  
 index of refraction  ดรรชนีหักเห ดู refractive index  
 insulator  ฉนวน สารที่เป็นตัวนำกระแสไฟฟ้า หรือเป็นตัวนำความร้อนที่ไม่ดี  
 instantaneous velocity  ความเร็วขณะหนึ่ง ความเร็วของวัตถุ ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง  
 inertia  ความเฉื่อย, อิเนอร์เชีย สมบัติของวัตถุที่ต้านการเปลี่ยนสภาพการเคลื่อนที่  
 infrasonic wave  คลื่นใต้เสียง คลื่นที่มีความถี่ต่ำกว่าช่วงความถี่ต่ำสุดของเคลื่นเสียงที่คนได้ยิน(ต่ำกว่า 20 เฮิรตซ์)  
 induction coil  ขดลวดเหนี่ยวนำ  
 ideal gas  แก๊สอุดมคติ แก๊สที่ถือว่ามีสมบัติเป็นไปตามกฎของแก๊สทุกประการ  
 irradiation  การอาบรังสี การนำวัสดุไปอาบรังสีบางชนิด เช่นรังสีเอกซ์ รังสีแกมมา เป็นต้น ตัวอย่างการนำอาหารไปอาบรังสีแกมมา เพื่อเก็บรักษาคุณภาถของอาหารให้อยู่ได้เป็นเวลานาน ๆ  
 induction  การเหนี่ยวนำ การเปลี่ยนสภาพของวัตถุโดยสนาม(ดู electrostatic induction และ electromagnetic induction ประกอบ)  
 interference  การแทรกสอด การซ้อนทับของคลื่นจากแหล่งกำเนิดคลื่นสองแหล่งหรือมากกว่า การซ้อนทับของคลื่นเกิดขึ้นเมื่อคลื่นจากแหล่งกำเนิดเหล่านั้นเคลื่อนที่มาพบกัน  
 impulse  การดล ผลคูณของแรงและเวลาที่แรงกระทำ การดลมีค่าเท่ากับการเปลี่ยนโมเมนตัมของวัตถุ การดลเป็นปริมาณเวกเตอร์มีทิศเดียวกับทิศของแรงที่มากระทำต่อวัตถุนั้น  
 inelastic collision  การชนแบบไม่ยืดหยุ่น การชนกันของวัตถุซึ่งพลังงานจลน์ของวัตถุก่อนชนไม่เท่ากับพลังงานจลน์ของวัตถุภายหลังการชน(ดู collision ประกอบ)  
 induced current  กระแสเหนี่ยวนำ กระแสไฟฟ้าที่เกิดขึ้นในตัวนำ เมื่อตัวนำเคลื่อนที่ตัดสนามแม่เหล็กเมื่อสนามแม่เหล็กที่ผ่านตัวนำเกิดการเปลี่ยนแปลง  
 inertial frame of reference  กรอบอ้างอิงเฉื่อย กรอบอ้างอิงซึ่งอยู่นิ่งหรือเคลื่อนที่ด้วยความเร็วคงตัวสัมพัทธ์กับโลก  
 isotope  ไอโซโทป ธาตุหนึ่งในกลุ่มของธาตุเดียวกันที่มีเลขอะตอมเท่ากัน แต่เลขมวลต่างกัน เช่นดิเทอเรียมเป็นไอโซโทปหนึ่งของธาตุไฮโดรเจน  
 isoprene  ไอโซปรีน สารประกอบไฮโดรคาร์บอนจำพวกแอลคีน สูตรเคมีคือ C5H8 เป็นของเหลวไม่มีสีจุดเดือด34.1oC ไม่ละลายในน้ำ แต่ละลายได้ในแอลกอฮอลล์และอีเทอร์ได้จาการกลั่นทำลายยางดิบ  
 isomerism  ไอโซเมอริซึม ปรากฎการณ์ที่สารเคมีมีสูตรโมเลกุลเหมือนกัน แต่มีโครงสร้างต่างกัน  
 isooctane  ไอโซออกเทน สารประกอบไฮโดรคาร์บอน สูตรเคมีคือ (CH3)3CCH2CH(CH3)2 มีจุดเดือด 99oC  เป็นเชื้อเพลิงที่เหมาะกับเครื่องยนต์ที่ใช้น้ำมันเบนซินเพราะช่วยให้เครื่องยนต์เดินเรียบไม่กระตุก

 

 ion  ไอออน อะตอมหรือกลุ่มอะตอมที่มีประจุไฟฟ้าบวกหรือลบเช่น H+,  OH- เป็นต้น

 

 insulin  อินซูลิน ฮอร์โมนที่สร้างจากกลุ่มบีตาเซลล์ที่บริเวณส่วนกล่างของไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์ ทำหน้าที่รักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับปกติ  
 indicator  อินดิเคเตอร์ สารที่บ่งชี้สมบัติบางอย่างในปฏิกิริยาเคมีโดยการเปลี่ยนสีหรือสมบัติบางอย่างที่มองเห็นได้ เช่น อินดิเคเตอร์ สำหรับปฏิกิริยากรด - เบส จะเปลี่ยนเป็นสีหนึ่งในกรดและเป็นอีกสีหนึ่งในเบสหรือบางชนิดเปลี่ยนเป็นสีต่าง ๆ ตามช่วง pH ของสารละลายนอกจากนี้ยังมีอินดิเคเตอร์สำหรับปฏิกิริยารีดอกซ์ ปฏิกิริยาการตกตะกอนและปฏิกิริยาอื่น ๆในการไทเทรต

 

 ionic compound  สารประกอบไอออนิก สารประกอบที่มีอะตอมยึดกันด้วยพันธะไอออนิก เช่น KCI, AgBr เป็นต้น  
 inorganic compound  สารประกอบอนินทรีย์ สารประกอบของธาตุทั้งหมด ยกเว้นสารประกอบอินทรีย์ สารประกอบบางพวกของคาร์บอน เช่น พวกคาร์บอเนต ไซยาไนด์ ออกไซด์ จัดเป็นสารประกอบอนินทรีย์ด้วย  
 initial substance  สารตั้งต้น ดู reactant  
 ionic bond  พันธะไอออนิก พันธะที่ยึดเหนี่ยว อะตอมของธาตุให้อยู่ร่วมกัน โดยที่อะตอมของธาตุหนึ่งให้อิเล็กตรอนและอะตอมของอีกธาตุหนึ่งรับอิเล็กตรอน แล้วเกิดเป็นสารประกอบไอออนิก  
 inhibitor  ตัวยับยั้ง สารเคมีที่เติมลงไปในปฏิกิริยาเคมีหนึ่งแล้วทำให้อัตราการเกิดปฏิกิริยาลดลง หรือหยุดนิ่ง เมื่อปฏิกิริยาเคมีสิ้นสุดแล้วก็ยังคงมีสารนั้นในระบบ  
 inorganic chemistry  เคมีอนินทรีย์ วิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับเรื่องปฏิกิริยาเคมี สมบัติและการเกิดเป็นสารประกอบของสารอนินทรีย์  
 inert gas  แก๊สเฉื่อย ธาตุที่อยู่ในหมู่ VIII ของตารางธาตุ มีสถานะเป็นแก๊ส ไม่มีความไวในการเข้าทำปฏิกิริยาเคมีกับธาตุอื่นเพราะการจัดตัวของอิเล็กตรอนของแก๊สเฉื่อยอยู่ในสภาพเสถียร  
 ion migration  การเคลื่อนที่ของไอออน การที่ไอออนในอิเล็กโทรไลต์เคลื่อนที่เข้าหาขั้วไฟฟ้าซึ่งมีประจุชนิดตรงกันข้ามกับไอออน   
 inorganic acid [mineral acid]  กรดอนินทรีย์ กรดซึ่งประกอบด้วยไฮโดรเจนกับธาตุอื่น หรืออาจมีออกซิเจนรวมอยู่ด้วย เช่น กรดซัลฟิวริก (H2SO4) กรดไฮโดรคลอริก (HCl) เป็นต้น  
 integration  อินทิเกรชัน โอเปอเรชันตรงข้ามกับการหาอนุพันธ์

 

 intersection of events  อินเตอร์เซกชันของเหตุการณ์ อินเตอร์เซกซันของเหตุการณ์ E1 และ E2 คือเหตุการณ์ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกที่อยู่ทั้งในเหตุการณ์ E1 และ E2 เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ E1 E2

 

 intersection (of two sets)  อินเตอร์เซกชัน (ของเซต 2 เซต) อินเตอร์เซกชันของเซต A และเซต B คือ เซตที่ประกอบด้วยสมาชิกของทั้งเซต A และเซต B เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ A B

 

 inequality  อสมการ ประโยคสัญลักษณ์ที่มีเครื่องหมาย < , > , #

 

 infinite series  อนุกรมอนันต์ อนุกรมที่ได้จากลำดับอนันต์ เช่น 2 + 4 + 6 + 8 + ........

 

 infinite  อนันต์ ไม่มีที่สิ้นสุด

 

 imaginary part (of a complex number)  ส่วนจินตภาพ (ของจำนวนเชิงซ้อน) จำนวนจริง b ของจำนวนเชิงซ้อน a + bi (ดู complex number ประกอบ)

 

 infinite sequence  ลำดับอนันต์ ลำดับที่มีจำนวนพจน์ไม่จำกัด เช่น ลำดับ 2, 4, 6, 8, .....

 

 isosceles triangle  รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว รูปสามเหลี่ยมที่มีด้าน 2 ด้าน ยาวเท่ากัน

 

 interior angle (formed by two lines and a transversal)  มุมภายใน (ของเส้นตัด)  
มุมที่เกิดขึ้นจากการที่มีเส้นตรงเส้นหนึ่ง ตัดเส้นตรงคู่หนึ่ง

 

จากรูป      เป็นมุมภายใน และ      เป็นมุมภายนอกที่เกิดจากเส้นตรง t ตัดเส้นตรง m และ n

 

 

 interior angle (of a polygon)  มุมภายใน (ของรูปหลายเหลี่ยม) (คณ.) มุมที่อยู่ภายในของรูปหลายเหลี่ยม และมีจุดยอดมุมเป็นจุดเดียวกับ จุดยอดของรูปหลายเหลี่ยมนั้น มีแขนของมุมทับกับด้านที่ประกอบกัน เป็นจุดยอดของรูปหลายเหลี่ยมนั้น

 

 inverse function  ฟังก์ชันอินเวอร์ส
ฟังก์ชันที่ได้จากการสลับที่สมาชิกตัวหน้าและตัวหลังในแต่ละคู่อันดับของความสัมพัน์ที่เป็นฟังก์ชัน  
 increasing function  ฟังก์ชันเพิ่ม ฟังก์ชัน y = f(x) จะเป็นฟังก์ชันเพิ่มเมื่อค่าของ x เพิ่มขึ้น ค่าของ y จะเพิ่มขึ้น เช่น y =  3x + 1

 

 initial side  ด้านเริ่มต้น ส่วนประกอบของ มุม(ดู terminal side ประกอบ)  
 infinite set  เซตอนันต์ เซตที่ไม่ใช่เซตจำกัด เช่น เซตของจำนวนนับ เซตของจำนวนเต็ม เป็นต้น

 

 imaginary number  จำนวนจินตภาพ จำนวนเชิงซ้อน a + bi เมื่อ b # 0

 

 imaginary axis  แกนจินตภาพ แกนตั้งของระนาบเชิงซ้อน

 

 inverse variation  การแปรผกผัน
เมื่อ x และ y แทนปริมาณใด ๆ y แปรผกผันกับ x เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ หมายถึง เมื่อ k เป็นค่าคงตัวและ k # 0  
 Islet of Langerhans  ไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์ กลุ่มเซลล์กลุ่มเล็ก ๆ จำนวนหลายแสนกลุ่ม กระจายแทรกอยู่ภายในเนื้อเยื่อของตับอ่อน ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนที่สำคัญ 2 ชนิด คือ อินซูลิน และกลูคากอน  
 inferior vena cava  อินฟีเรียเวนาคาวา หลอดเลือดใหญ่ที่นำเลือดจากส่วนล่างของลำตัวตั้งแต่ส่วนอกลงไปเข้าสู่หัวใจทางห้องเอเตรียมขวา  
 insulin  อินซูลิน ฮอร์โมนที่สร้างจากกลุ่ม เบตาเซลล์ที่บริเวณส่วนกลางของไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์ ทำหน้าที่รักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับปกติ  
 interphase  อินเตอร์เฟส ระยะหนึ่งของการแบ่งเซลล์ถัดจากระยะเทโลเฟส เป็นระยะที่เซลล์อยู่ในสภาพพร้อมที่จะแบ่งเซลล์  
 imigration  การอพยพเข้า จำนวนประชากรที่อพยพเข้าต่อประชากรทั้งหมด  
 insecticide  ยาฆ่าแมลง สารเคมีที่ใช้ฆ่าหรือทำลายแมลง เช่น ดีดีที ดีลดริน เป็นต้น  
 insect  แมลง  
 iris  ม่านตา เยื่อบาง ๆ ที่อยู่ด้านหน้าของเลนส์ตา เป็นส่วนที่เป็นสีของนัยน์ตา เช่น สีดำ สีน้ำตาล หรือสีฟ้า ม่านตามีช่องกลมอยู่ตรงกลางเรียกว่า พิวพิล ทำหน้าที่ควบคุมปริมาณของแสงที่จะเข้าสู่เลนส์ตาให้มีปริมาณพอเหมาะ  
 immunity  ภูมิคุ้มกัน ภาวะของร่างกายซึ่งมีแอนติบอดีที่สามารถป้องกันไม่ให้เกิดโรคบางชนิดได้ ภูมิคุ้มกันมี 2 ชนิด คือ ภูมิคุ้มกันก่อเอง และภูมิคุ้มกันรับมา  
 inherited behavior  พฤติกรรมที่มีมาแต่กำเนิด พฤติกรรมของสิ่งมีชีวิตที่แสดงออกมาได้เองโดยไม่ต้องเรียนรู้หรือฝึกฝนมาก่อน เป็นพฤติกรรมที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม พบทั้งในพืชและในสัตว์  
 imperfect flower  ดอกไม่สมบูรณ์เพศ ดอกที่มีแต่เกสรเพศผู้หรือเกสรเพศเมียแต่เพียงอย่างเดียว เช่น ดอกข้าวโพด ดอกตำลึง ดอกฟักทอง เป็นต้น  
 immunization  การสร้างภูมิคุ้มกันโรค กระบวนการที่ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันชนิดหนึ่งต่อโรคอย่างหนึ่ง  
 imprinting  การฝังใจ พฤติกรรมการเรียนรู้ที่เกิดจากประสบการณ์ครั้งแรกในชีวิต โดยเฉพาะในระยะเยาว์วัย  
 indole acetic acid (IAA)  กรดอินโดลแอซีติก(ไอเอเอ) ออกซินชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ  C10H9O2N เป็นสารประกอบอินทรีย์ที่มีอิทธิพลต่อการเจริญเติบโตของพืช  

j

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 jet engine  เครื่องยนต์ไอพ่น กลจักรที่ได้พลังงานจากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงทำให้เกิดแก๊ซร้อนผ่านกังหันหลายชุดเกิดแรงดันสูงพ่อนออกมาทำให้เครื่องเคลื่อนที่ไปข้างหน้าดังเช่นที่ใชในเครื่องบินไอพ่น

 

 jack  แม่แรง เครื่องผ่อนแรงใช้สำหรับยกวัตถุ ที่มีน้ำหนักมาก ๆ ขึ้น ใช้หลักการทำงานด้วยคานเกลียวหรือแรงดันจากน้ำหรือน้ำมัน  
 joule  จูล หน่วยของงานหรือพลังงาน ใช้สัญลักษณ์  J  1 จูล คือ งานที่ได้จากการใช้แรง 1 นิวตันกระทำต่อวัตถุ ทำให้วัตถุเคลื่อนที่ไปตามทิศของแรงเป็นระยะทาง 1 เมตร  
 J  จูล สัญลักษณ์หน่วยวัดงานหรือพลังงาน ดู joule  
 joint variation  การแปรผันเกี่ยวเนื่อง
เมื่อ x, y และ z แทนปริมาณใด ๆ x แปรผันเกี่ยวเนื่องกับ y และ z แทนด้วยสัญลักษณ์ หมายถึง เมื่อ k เป็นค่าคงตัวและ k # 0  

k

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 kinetic energy  พลังงานจลน์ พลังงานของวัตถุหรืออนุภาคซึ่งกำลังเคลื่อนที่ ขึ้นอยู่กับมวล และความเร็วของวัตถุหรืออนุภาคนั้น  
 krypton  คริปทอน ธาตุในหมู่ VIII ของตารางธาตุ ใช้สัญลักษณ์ Kr  เลขอะตอม 36 เป็นแก๊สเฉื่อยไม่มีสี มีจุดหลอมเหลว  156.7oC  จุดเดือด 153.3oC  มีอยู่ในบรรยากาศจำนวนน้อยมาก ใช้บรรจุในหลอดไฟฟ้า

 

 kinetic friction  แรงเสียดทานจลน์ แรงเสียดทานที่เกิดขึ้นในขณะที่วัตถุหนึ่งเคลื่อนที่ไปบนผิวของอีกวัตถุหนึ่ง  
 kilowatt - hour meter  มาตรไฟฟ้า มาตรวัดพลังงานไฟฟ้าในหน่วยกิโลวัตต์ – ชั่วโมง  
 kinematics  จลนศาสตร์ กลศาสตร์แขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของวัตถุ ซึ่งได้แก่ความสัมพันธ์ระหว่างระยะทาง เวลา ความเร็ว ความเร่ง โดยไม่พิจารณาถึงแรงที่มากระทำต่อวัตถุ  
 kilowatt - hour  กิโลวัตต์ - ชั่วโมง หน่วยวัดความสิ้นเปลืองพลังงานไฟฟ้า เรียกโดยทั่วไปว่าหน่วย(unit) ใช้สัญลักษณ์  kW-hr  1  kW-hr คือกำลังไฟฟ้า 1 กิโลวัตต์ที่ใช้ในเวลา 1 ชั่วโมง เช่น เตารีดไฟฟ้า ขนาด 2 กิโลวัตต์ใช้เวลา 3 ชั่วโมง จะสิ้นเปลืองพลังงานไฟฟ้า 6 กิโลวัตต์ - ชั่วโมง  
 kerosene  น้ำมันก๊าด สารประกอบไฮโดร-คาร์บอนหลายชนิดรวมกัน ได้จากการกลั่นลำดับส่วนน้ำมันปิโตรเลียม มีจุดเดือด 150 - 300oC ในแต่ละโมเลกุลจะมีคาร์บอน 11 - 12 อะตอม มีประโยชน์หลายอย่าง เช่น ใช้เป็นเชื้อเพลิงของเครื่องยนต์ไอพ่น ใช้จุดตะเกียง เป็นต้น  
 kerogen  เคโรเจน สารอินทรีย์ที่อยู่ในหินน้ำมันเมื่ออบหินน้ำมันให้ร้อนพอเคโรเจนจะสลายตัวให้น้ำมันดิบ  
 kingdom protista  อาณาจักรโพรทิสตา หมวดหมู่ที่รวมโพรทิสต์ทั้งหมดไว้ด้วยกัน  
 Kingdom Animalia  อาณาจักรสัตว์ หมวดหมู่ที่รวมสัตว์ทั้งหมดไว้ด้วยกัน  
 kingdom  อาณาจักร หมวดหมู่ใหญ่ที่สุดของสิ่งมีชีวิต เช่น อาณาจักรพืช อาณาจักรสัตว์ อาณาจักรโพรทิสตา เป็นต้น แต่อาณาจักรจัดแบ่งเป็นหมวดหมู่ย่อยตามลำดับดังนี้คือ

ไฟลัม(ในกรณีที่เป็นสัตว์) หรือ ดิวิชัน(ในกรณีที่เป็นพืช)

คลาส

ออร์เดอร์

แฟมิลี

จีนัส

สปีชีส์

 

 Kingdom Plantae  อาณาจักรพืช หมวดหมู่ที่รวมพืชทุกชนิดเข้าไว้ด้วยกัน  
 kidney  ไต อวัยวะของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังอยู่ภายในช่องท้องใกล้กับกระดูกสันหลัง ทำหน้าที่กรองของเสียจากขบวนการเมแทบอลิซึมเพื่อขจัดออกนอกร่างกาย  
 kinetosome [basal body]  ไคนีโทโซม เซนทริโอลส่วนที่อยู่ใต้ซิเลีย หรือแฟลเจลลัม มีหน้าที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของซิเลียหรือแฟลเจลลัม  
 kinesis  ไคนีซิส พฤติกรรมการเคลื่อนที่ที่ไม่มีทิศทางแน่นอนของสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำเพื่อตอบสนอง ต่อสิ่งเร้าภายนอก เช่น ตัวกุ้งเต้น ปกติอาศัยอยู่ในที่ชื้น ถ้ามาอยู่ในที่แห้งจะกระโดดไปมาอย่างไม่มีทิศทางแน่นอน  
 kinetochore [centromere]  ไคนี โทคอร์ จุดหรือบริเวณที่โครมาติดสองเส้นยึดติดกัน  

L

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 law of conservation of mass  กฎทรงมวล กฎเกี่ยวกับมวลของสารซึ่งกล่าวว่า ผลรวมของมวลสารทั้งหมดภายในระบบปิดมีค่าคงตัวหมายความว่า มวลสารจะไม่สูญหายไปหรือเกิดขึ้นใหม่ ในปฏิกิริยาเคมี มวลของสารก่อนเกิดปฏิกิริยาจะเท่ากับมวลของสารหลังเกิดปฏิกิริยา

 

 lead Poison    
 lichen  ไลเคน สิ่งมีชีวิตสองชนิด ประกอบ ด้วยสาหร่ายและราอยู่ร่วมกันและมีความสัมพันธ์แบบภาวะที่ต้องพึ่งพา  
 lactose  แลกโทส น้ำตาลโมเลกุลคู่ชนิดหนึ่ง สูตรโมเลกุลคือ C12H22O11เกิดจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 2 โมเลกุลคือ กาแลกโทสและกลูโคสมาเรียงต่อกัน น้ำตาลชนิดนี้พบในน้ำนม 
 leaf electroscope  อิเล็กโทรสโคปแผ่นโลหะ อุปกรณ์ตรวจประจุไฟฟ้า ประกอบด้วยแผ่นโลหะบาง ๆ 2 แผ่น เช่น แผ่นทองคำเปลว หรือแผ่นดีบุก เมื่อนำวัตถุที่มีประจุไฟฟ้าเข้ามาใกล้ แผ่นโลหะบางจะกางออก ซึ่งจะกางออกมากน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับว่าวัตถุนั้นจะมีประจุมากหรือน้อย  
 lead accumulator  หม้อสะสมไฟฟ้าแบบตะกั่ว หม้อสะสมไฟฟ้าซึ่งประกอบด้วยเซลล์สะสมไฟฟ้าแบบตะกั่วหลายเซลล์ต่อรวมกันแบบอนุกรม ใช้เป็นแบตเตอรี่รถยนต์  
 light  แสง พลังงานรูปหนึ่งซึ่งเป็นคลื่นแม่เหล็ก ไฟฟ้ามีความยาวคลื่นอยู่ในช่วง 4´10-7 – 7´10–7  เมตร ซึ่งเป็นช่วงที่มองเห็นได้  
 lens  เลนส์ แก้วโปร่งใสหรือพลาสติกโปร่งใส มีผิวโค้งหนึ่งผิวหรือสองผิว และขัดเรียบ ใช้สำหรับหักเหแสง เลนส์มี 2 ชนิดคือ เลนส์นูน และเลนส์เว้า  
 laser  เลเซอร์ แสงที่เกิดจากการกระตุ้นอะตอมหรือโมเลกุลของสารประกอบหรือสารละลายบางชนิด เช่น ทับทิม แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์และแก๊สผสมฮีเลียมนีออน เป็นต้น เลเซอร์ซึ่งเกิดจากต้นกำเนิดชนิดหนึ่ง ๆ จะประกอบด้วยแสงซึ่งมีความถี่เดียวกันและเฟสตรงกัน  
 loudspeaker [speaker]  ลำโพงเสียง อุปกรณ์สำหรับเปลี่ยนสัญญาณไฟฟ้าเป็นเสียง  
 lifting force  แรงยก แรงซึ่งทำให้เครื่องบิน บินขึ้นหรือบินอยู่ในอากาศได้เนื่องจากอากาศด้านบนของปีกเครื่องบินมีแรงดันน้อยกว่าอากาศด้านล่าง  
 lead storage cell  เซลล์สะสมไฟฟ้าแบบตะกั่ว เซลล์ไฟฟ้าทุติยภูมิชนิดหนึ่ง ใช้แผ่นตะกั่วไดออกไซด์เป็นขั้วบวก แผ่นตะกั่วเป็นขั้วลบ และสารละลายกรดซัลฟิวริกเป็นอิเล็กโทรไลต์ เมื่อประกอบเข้าเป็นเซลล์ไฟฟ้าแล้ว ต้องนำไปประจุไฟฟ้าก่อนจึงจะมีพลังงานไฟฟ้าจ่ายออกมาจากเซลล์ไฟฟ้า  
 lever  คาน เครื่องกลอย่างง่ายประกอบด้วยแท่งวัตถุแข็งแกร่งที่ถูกทำให้หมุนรอบจุดหมุนหรือฟัลกรัม  
 latent heat of fusion  ความร้อนแฝงของการหลอมเหลว ความร้อนแฝงที่ใช้ในการเปลี่ยนสถานะของสารจากของแข็งเป็นของเหลว เช่น ความร้อนแฝงจำเพาะของการหลอมเหลวของน้ำแข็งมีค่าเท่ากับ 333 กิโลจูลต่อกิโลกรัมที่อุณภูมิ 0 C ความดันปกติ  
 latent heat of vapourisation  ความร้อนแฝงของการกลายเป็นไอ ความร้อนแฝงที่ใช้ในการเปลี่ยนสถานะของสารจากของเหลวเป็นแก๊สหรือไอ เช่น ความร้อนแฝงของการกลายเป็นไอของน้ำมีค่าเท่ากับ 2,256 กิโลจูลต่อกิโลกรัม ที่อุณหภูมิ 100 C ความดันปกติ  
 latent heat of condensation  ความร้อนแฝงของการกลั่นตัว ความร้อนแฝงที่ใช้ในการเปลี่ยนสถานะของสารจากแก๊สหรือไอเป็นของเหลว

 

 latent heat  ความร้อนแฝง ปริมาณความร้อนที่สารให้หรือรับไว้เพื่อใช้ในการเปลี่ยนสถานะ โดยที่สารนั้นมีอุณภูมิคงตัว ความร้อนแฝงที่ใช้ในการเปลี่ยนสถานะของสารหนึ่งหน่วยมวลเรียกว่า ความร้อนแฝงจำเพาะ  
 latent heat of solidification  ความร้อนแฝงของ การแข็งตัว  
 longitudinal wave  คลื่นตามยาว คลื่นซึ่งทิศการเคลื่อนที่ของอนุภาคหรือตัวกลางอยู่ในแนวเดียวกับทิศการเคลื่อนที่ของคลื่น  
 liquid  ของเหลว สถานะของสสารซึ่งอยู่ระหว่างของแข็งและแก๊สมีสมบัติที่จะเปลี่ยนรูปร่างไปตามภาชนะที่บรรจุอยุ่  
 luminescence  การเปล่งแสง การเกิดแสงของสารบางชนิดโดยไม่ใช้พลังงานความร้อนแต่ใช้พลังงานรูปอื่นได้แก่ การเรืองแสงเป็นต้น  
 law of inertia  กฎความเฉื่อย ดู Newton's  laws  of motion (กฎข้อ 1)  
 law of conservation of momentum  กฎการอนุรักษ์โมเมนตัม กฎเกี่ยวกับโมเมนตัมของวัตถุซึ่งกล่าวว่าเมื่อไม่มีแรงลัพธ์ใด ๆ มากระทำต่อระบบแล้ว ผลรวมของโมเมนตัมของระบบจะมีค่าคงตัว เช่นเมื่อวัตถุชนกัน ผลรวมของโมเมนตัมวัตพุก่อนการชนจะเท่ากับผลรวมของโมเมนตัมของวัตถุภายหลังการชน

 

 law of conservation of energy  กฎการอนุรักษ์ พลังงาน กฎเกี่ยวกับพลังงานซึ่งกล่าวว่าผลรวมของพลังงานทั้งหมดภายในระบบปิดมีค่าคงตัว หมายความว่า พลังงานจะไม่เกิดขึ้นใหม่หรือสูญหายไป แต่อาจจะเปลี่ยนจากพลังงานรูปหนึ่งเป็นพลังงานอีกรูปหนึ่งได้  
 lone pair of electron  อิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยว เวเลนซ์อิเล้กตรอนคู่ใดคู่หนึ่งของอะตอมซึ่งไม่ได้มีส่วนในการสร้างพันธะแต่มีความสำคัญในการทำให้อะตอมนั้น ๆ มีจำนวนอิเล็กตรอนครบตามกฏออกเทต  
 Le Chatelier's principle  หลักของเลอชาเตอลิเอ หลักการซึ่งกล่าวว่า เมื่อรบกวนระบบที่อยู่ในภาวะสมดุลระบบจะเปลี่ยนแปลงไปในทางที่จะลดผลของการรบกวนนั้นโดยการเข้าสู่ภาวะสมดุลใหม่ การรบกวนภาวะสมดุลได้แก่ การเปลี่ยนแปลงความเข้มข้นของสารอุณหภูมิหรือความดัน  
 lysine  ไลซีน กรดอะมิโนที่จำเป็นชนิดหนึ่งของร่างกาย สูตรโมเลกุลคือ C6H14N2O2  
 lactose  แลกโทส น้ำตาลโมเลกุลคู่ชนิดหนึ่งสูตรโมเลกุลคือ C12H22O11  เกิดจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 2 โมเลกุลคือกาแลกโทสและกลู  
 lactase  แลกเทส เอนไซม์ที่ลำไส้เล็กสร้างขึ้นสำหรับย่อยน้ำตาลแลกโทสให้เป็นกาแลกโทสและกลูโคส  
 leucine  ลิวซีน กรดอะมิโนชนิดหนึ่ง มีสูตรโมเลกุลเป็น C6H13O2N  
 lipid  ลิพิด สารประกอบอินทรีย์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิต ประกอบด้วยธาตุ C, H, O เป็นส่วนใหญ่ไม่ละลายน้ำแต่ละลายได้ในตัวทำละลายอินทรีย์ เช่น ขี้ผึ้ง  ไขมันสัตว์  น้ำมันที่สกัดจากพืช เป็นต้น  
 lignin  ลิกนิน สารพวกพอลิเมอร์ มีอยู่ในเนื้อไม้ มักเกิดรวมกับเซลลูโลส เป็นสารที่เคลื่อบผนังเซลล์ของพืชเพื่อเพิ่มความแข็งแรงให้แก่พืช  
 lubricating oil  น้ำมันหล่อลื่น สารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่ได้จากการกลั่นลำดับส่วนของปิโตรเลียม มีสถานะเป็นของเหลว มีจุดเดือดระหว่าง 305oC - 405oC ในแต่ละโมเลกุลจะมีจำนวนคาร์บอนตั้งแต่ 18 - 25 อะตอม เป็นน้ำมันที่ใช้ลดความเสียดทานระหว่างวัตถุต่าง ๆ  
 lattice  โครงผลึก, แลตทิซ การจัดเรียงตัวแบบ 3 มิติของอะตอมหรือไอออนในผลึก  
 law of constant proportion [law of definite proportion]  กฎสัดส่วนคงที่ กฎที่กล่าวว่าอัตราส่วนระหว่างมวลของธาตุที่รวมตัวกันเป็นสารประกอบจะมีค่าคงที่เสมอ  
 L.C.M.  แอลซีเอม ดู least common  multiple  
 line segment  ส่วนของเส้นตรง ส่วนที่ตัดออกมาจากเส้นตรง มีความยาวจำกัด ส่วนของเส้นตรง AB เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์

 

 logarithmic equation  สมการลอการิทึม สมการที่ตัวแปรอยู่ในรูปลอการิทึม ตัวอย่างเช่น   log x + 2 log 2x + 4 = 0

 

 linear equation  สมการเชิงเส้น สมการที่ตัวแปรมีกำลังเป็นหนึ่งเช่น x + 2 = 0, x + y + 5 = 0 เป็นต้น

 

 linear permutation  วิธีเรียงสับเปลี่ยนเชิงเส้น การจัดลำดับเป็นแถว

 

 limit of a sequence  ลิมิตของลำดับ  

จำนวนซึ่งพจน์ที่ n ของลำดับเข้าใกล้ เมื่อ n มีค่ามากขึ้น โดยไม่มีที่สิ้นสุด เช่น

 

    หรือ 0  เป็นลิมิตของลำดับ      
 limit of a sequence  ลิมิตของลำดับ  
 logarithmic function  ฟังก์ชันลอการิทึม
ฟังก์ชันที่เขียนในรูป y = logax เมื่อ x เป็นจำนวนจริงบวกและ a เป็นจำนวนจริงบวกที่ไม่เท่ากับ 1    logax อ่านว่า ลอการิทึมของเอกซ์ฐานเอ  
 linear function  ฟังก์ชันเชิงเส้น ฟังก์ชันที่อยู่ในรูป f(x) = ax + b เมื่อ a  และ b  เป็นจำนวนจริง เช่น f(x) = 2x + 3 เป็นต้น

 

 least common multiple (L.C.M.)  ตัวคูณร่วมน้อยที่สุด (ค.ร.น.) ตัวคูณร่วมน้อยที่สุดของจำนวนใด ๆ หมายถึงจำนวนที่มีค่าน้อยที่สุดมีจำนวนเหล่านั้นเป็นตัวประกอบ ใช้ตัวย่อว่า  ค.ร.น.  เช่น  ค.ร.น. ของ 4 และ 6  คือ 12

 

 lower boundary  ขอบล่าง ค่ากึ่งกลางระหว่างค่าที่มากที่สุดในอัตรภาคชั้นก่อนหน้านั้นหนึ่งชั้นกับค่าที่น้อยที่สุดของอัตรภาคชั้นนั้น  
 lower epidermis  เอพิเดอร์มิสด้านล่าง ชั้นของเซลล์ที่อยู่นอกสุดด้านล่างของใบพืช  
 LH  แอลเอช ดู luteinizing hormone (LH)  
 life span  อายุขัย ช่วงของชีวิตตั้งแต่เกิดจนถึงตาย เช่น สุนัขมีอายุขัยประมาณ 10 ปี  
 long-sightedness [hypermetropia]  สายตายาว อาการผิดปกติทางสายตา ซึ่งเกิดขึ้นกับคนที่มีกระบอกตาสั้น (ระยะจากเลนส์ตาถึงจอตาใกล้กว่าปกติ) หรือเลนส์ตาโค้งนูนน้อยกว่าปกติจึงทำให้มองดูวัตถุระยะใกล้ไม่ชัดเจนเพราะภาพของวัตถุไปตกหลังจอตา แต่มองดูวัตถุระยะไกลได้เหมือนคนปกติ(ตาคนปกติจะมองเห็นวัตถุได้ชัดเจนในระยะใกล้สุด 25 เซนติเมตร)   
 life cycle  วัฏจักรชีวิต ลำดับการเปลี่ยนแปลง ของสิ่งมีชีวิตในด้านการเจริญเติบโตตั้งแต่ไซโกตจนโตเต็มวัยและสืบพันธุ์ให้กำเนิดชีวิตรุ่นใหม่ได้  
 lysine  ไลซีน กรดอะมิโนที่จำเป็นชนิดหนึ่งของร่างกาย สูตรโมเลกุลคือ C6H14N2O2 มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของร่างกายมนุษย์  
 lysosome  ไลโซโซม ออร์แกเนลล์ในเซลล์ มีลักษณะเป็นถุงมีเยื่อหุ้ม ทำหน้าที่เกี่ยวกับการย่อยสารต่าง ๆ ภายในเซลล์ ได้แก่ โปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมัน  
 lycopodium  ไลโคโพเดียม พืชพวกหนึ่งในไพลัมไลโคไฟตา ชอบขึ้นในที่ชื้น มีร่มเงา มีชื่อเรียกทั่วไปว่า club moss (แต่ไม่ใช่พืชจำพวกมอส)  
 lactase  แลกเทส สิ่งมีชีวิตสองชนิด ประกอบ ด้วยสาหร่ายและราอยู่ร่วมกันและมีความสัมพันธ์แบบภาวะที่ต้องพึ่งพา  
 lens [crystalline lens]  เลนส์ตา เลนส์ลูกตาสัตว์มีลักษณะเป็นเลนส์นูน ยืดหยุ่นได้ ทำหน้าที่ปรับภาพให้ตกบนเรตินา  
 lenticel  เลนทิเซล รอยแตกหรือช่องเล็ก ๆ ที่ผิวของลำต้นหรือรากในอากาศ ซึ่งเป็นบริเวณที่มีการคายน้ำและแลกเปลี่ยนแก๊สระหว่างเนื้อเยื่อของพืชกับบรรยากาศ  
 luteinizing hormone (LH)  ลูทิไนซิงฮอร์โมน (แอลเอช) ฮอร์โมนโกนาโดโทรฟินชนิดหนึ่งสร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า ในเพศหญิงทำหน้าที่กระตุ้นให้มีการตกไข่ และสร้างคอร์ปัสลูเทยม ส่วนในเพศชายทำหน้าที่กระตุ้นให้ตัวอสุจิเติบโตเป็นเซลล์ที่สมบูรณ์ และกระตุ้นกลุ่มเซลล์อินเตอร์สติเซียลให้สร้างฮอร์โมนเพศชายด้วย  
 lipase  ลิเพส เอนไซม์ที่ลำไส้เล็กสร้างขึ้นสำหรับย่อยไขมันให้แตกตัวเป็นกรดไขมันและกลีเซอรอล  
 leucine  ลิวซีน กรดอะมิโนชนิดหนึ่ง มีสูตรโมเลกุลเป็น C6H13O2N  
 lipid  ลิพิด สารประกอบอินทรีย์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิต ประกอบด้วยธาตุ C, H, O เป็นส่วนใหญ่ไม่ละลายน้ำแต่ละลายได้ในตัวทำละลายอินทรีย์ เช่น ขี้ผึ้ง ไขมันสัตว์ น้ำมันที่สกัดจากพืช เป็นต้น  
 large intestine  ลำไส้ใหญ่ อวัยวะที่เป็นทางเดินอาหารต่อจากลำไส้เล็กไปยังทวารหนัก ทำหน้าที่รับกากอาหารจากลำไส้เล็กและดูดน้ำจากกากอาหาร ลำไส้ใหญ่ของคนมีความยาวประมาณ 1.5 เมตร  
 lamella  ลาเมลลา, ชั้นบาง โครงสร้างที่มีลักษณะเป็นแผ่นบางซ้อนเป็นชั้น อยู่เป็นกลุ่ม ๆ เรียกว่า กรานา อยู่ภายในคลอโรพลาสต์ ลาเมลลามีองค์ประกอบที่สำคัญคือ คลอโรฟิลล์ โปรตีน ไขมัน และแคโรทีนอยด์  
 linked gene  ลิงค์ยีน กลุ่มยีนที่อยู่ในโครโมโซมเดียวกัน  
 leukocyte [white blood cell]  เซลล์เม็ดเลือดขาว เม็ดเลือดที่ไม่มีสี ค่อนข้างใส รูปร่างค่อนข้างกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 10 - 25 ไมครอน มีนิวเคลียสขนาดใหญ่ เม็ดเลือดขาวมีหลายชนิด ทำหน้าที่ต่อต้านและทำลายเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมต่าง ๆ ที่เข้าไปในร่างกาย  
 leukemia  มะเร็งเซลล์เม็ดเลือดขาว มะเร็งที่เกิดขึ้นในเลือด โดยเม็ดเลือดขาวเพิ่มจำนวนอย่างมากมายโดยไม่มีการควบคุม  
 leaf blade  แผ่นใบ ส่วนของใบพืชที่เป็นแผ่น มักมีสีเขียว ทำหน้าที่สังเคราะห์ด้วยแสง  
 light reaction  ปฏิกิริยาแสง กระบวนการในการสังเคราะห์ด้วยแสงที่รับเอาพลังงานแสงมาสร้างสารประกอบ ATP และ NADPH2  
 lymph  น้ำเหลือง น้ำเลือดที่ซึมผ่านผนังของหลอดเลือดฝอยออกมาอาบอยู่รอบ ๆ เซลล์ของเนื้อเยื่อในร่างกาย ช่วยในการแลกเปลี่ยนสารต่าง ๆ ระหว่างเซลล์และหลอดเลือดฝอย  
 larva  ตัวอ่อน สัตว์ในระยะแรกที่ออกจากไข่ของสัตว์ซึ่งเจริญแบบมีเมทามอร์โฟซิส ตัวอ่อนจะมีรูปร่างลักษณะแตกต่างไปจากเมื่อโตเต็มวัย  
 liver  ตับ อวัยวะภายในช่องท้องของสัตว์มีกระดูกสันหลัง มีหน้าที่สำคัญหลายประการ เช่น ผลิตน้ำดี สะสมอาหาร ขจัดสารที่เป็นพิษ เป็นต้น  
 leaf sheath  กาบใบ ก้านใบที่มีลักษณะเป็นแผ่นหุ้มลำต้น มักจะพบในพืชใบเลี้ยงเดี่ยว เช่น กล้วย อ้อย ข้าวโพด เป็นต้น  
 longitudinal muscle  กล้ามเนื้อตามยาว กล้ามเนื้อที่เรียงตัวตามยาว ของสัตว์บางชนิด เช่น ไส้เดือนดิน ประสานกับกล้ามเนื้อวงจะทำให้เคลื่อนที่ได้  
 larynx  กล่องเสียง อวัยวะที่ทำให้เกิดเสียง อยู่ส่วนบนสุดของหลอดลม  
 law of inheritance of acquired characteristic  กฎแห่งการถ่ายทอดลักษณะที่เกิดขึ้นใหม่ กฎที่ลามาร์กตั้งขึ้นเพื่ออธิบายการถ่ายทอดลักษณะที่เกิดขึ้นใหม่ในรุ่นพ่อแม่ อันเนื่องจากอิทธิพลของสิ่งแวดล้อมไปยังรุ่นลูก  
 law of use and disuse  กฎแห่งการใช้และไม่ใช้ กฎที่ลามาร์กตั้งขึ้นเพื่ออธิบายวิวัฒนาการของอวัยวะของสิ่งมีชีวิต เนื่องจากการใช้และไม่ใช้อวัยวะนั้น คือ อวัยวะใดที่ไม่ใช้จะค่อย ๆ หดหายไป และอวัยวะใดที่ยังใช้อยู่ก็จะคงอยู่หรือวิวัฒนาการให้ดีขึ้น  
 law of combining volumes of gases  กฎการรวมปริมาตรของแก๊ส กฎที่กล่าวว่า เมื่อแก๊สต่างๆ ทำปฏิกิริยากันพอดี ปริมาตรของแก๊สเหล่านั้นกับปริมาตรของแก๊สที่เกิดจากปฏิกิริยา จะเป็นอัตราส่วนของเลขจำนวนเต็มอย่างง่าย บางครั้งเรียกกฎนี้ว่ากฎของเกย์ลุสแซก  

 

หน้าที่ 1  2

หน้าถัดไป

 

ศัพท์วิทยาศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตสถาน

A  B  D  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y 

                        ถ                                       อ   

นักวิทยาศาสตร    หน่วย      ศัพท์แผ่นดินไหวตัวอักษรจาก A-M   จาก N-Z

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

คำศัพท์คณิตศาสตร์ที่น่าสนใจ

หมวด :

| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

    ศัพท์เคมี    ศัพท์คณิตศาสตร์   ศัพท์ฟิสิกส์   

  บทความวิทยาศาสตร์      ศัพท์ชีววิทยา      สื่อการสอนฟิสิกส์      ศัพท์วิทยาศาสตร์

พจนานุกรมเสียง 1   แมว    วัว 1    วัว 2    วัว 3    เหมียว   แกะ     พจนานุกรมภาพการ์ตูน

พจนานุกรมภาพเคลื่อนไหว   ดนตรี  Bullets แบบ JEWEL  พจนานุกรมภาพต่างๆ  ภาพเคลื่อนไหวของสัตว์ต่างๆ  โลกและอวกาศ

อุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ

 

  หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ 

ฟิสิกส์ 1(ภาคกลศาสตร์) 

 ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)

ฟิสิกส์ 2 

กลศาสตร์เวกเตอร์

โลหะวิทยาฟิสิกส์

เอกสารคำสอนฟิสิกส์ 1

ฟิสิกส์  2 (บรรยาย)

แก้ปัญหาฟิสิกส์ด้วยภาษา c  

ฟิสิกส์พิศวง

สอนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

ทดสอบออนไลน์

วีดีโอการเรียนการสอน

หน้าแรกในอดีต

แผ่นใสการเรียนการสอน

เอกสารการสอน PDF

สุดยอดสิ่งประดิษฐ์

   การทดลองเสมือน 

บทความพิเศษ 

ตารางธาตุ(ไทย1)   2  (Eng)

พจนานุกรมฟิสิกส์ 

 ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์

ธรรมชาติมหัศจรรย์ 

 สูตรพื้นฐานฟิสิกส์

การทดลองมหัศจรรย์ 

ดาราศาสตร์ราชมงคล

  แบบฝึกหัดกลาง 

แบบฝึกหัดโลหะวิทยา  

 แบบทดสอบ

ความรู้รอบตัวทั่วไป 

 อะไรเอ่ย ?

ทดสอบ(เกมเศรษฐี) 

คดีปริศนา

ข้อสอบเอนทรานซ์

เฉลยกลศาสตร์เวกเตอร์

คำศัพท์ประจำสัปดาห์

 

  ความรู้รอบตัว

การประดิษฐ์แของโลก

ผู้ได้รับโนเบลสาขาฟิสิกส์

นักวิทยาศาสตร์เทศ

นักวิทยาศาสตร์ไทย

ดาราศาสตร์พิศวง 

การทำงานของอุปกรณ์ทางฟิสิกส์

การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ

 

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ 1  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

1. การวัด

2. เวกเตอร์

3.  การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ

4.  การเคลื่อนที่บนระนาบ

5.  กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน

6. การประยุกต์กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน

7.  งานและพลังงาน 

8.  การดลและโมเมนตัม

9.  การหมุน  

10.  สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง

11. การเคลื่อนที่แบบคาบ

12. ความยืดหยุ่น

13. กลศาสตร์ของไหล  

14. ปริมาณความร้อน และ กลไกการถ่ายโอนความร้อน

15. กฎข้อที่หนึ่งและสองของเทอร์โมไดนามิก 

16. คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร

17.  คลื่น

18.การสั่น และคลื่นเสียง

   การเรียนการสอนฟิสิกส์ 2  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต  

1. ไฟฟ้าสถิต

2.  สนามไฟฟ้า

3. ความกว้างของสายฟ้า 

4.  ตัวเก็บประจุและการต่อตัวต้านทาน 

5. ศักย์ไฟฟ้า

6. กระแสไฟฟ้า 

7. สนามแม่เหล็ก

 8.การเหนี่ยวนำ

9. ไฟฟ้ากระแสสลับ 

10. ทรานซิสเตอร์ 

11. สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและเสาอากาศ 

12. แสงและการมองเห็น

13. ทฤษฎีสัมพัทธภาพ

14. กลศาสตร์ควอนตัม

15. โครงสร้างของอะตอม

16. นิวเคลียร์ 

   การเรียนการสอนฟิสิกส์ทั่วไป  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

1. จลศาสตร์ ( kinematic)

   2. จลพลศาสตร์ (kinetics) 

3. งานและโมเมนตัม

4. ซิมเปิลฮาร์โมนิก คลื่น และเสียง

5.  ของไหลกับความร้อน

6.ไฟฟ้าสถิตกับกระแสไฟฟ้า 

7. แม่เหล็กไฟฟ้า 

8.    คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากับแสง

9.  ทฤษฎีสัมพัทธภาพ อะตอม และนิวเคลียร์ 

 

 

กลับเข้าหน้าแรก

กลับหน้าแรกโฮมเพจฟิสิกส์ราชมงคล

ครั้งที่

เซ็นสมุดเยี่ยม

ภาพประจำสัปดาห์