ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก
ยุคก่อนมีพระพุทธรูปในประเทศอินเดีย พ.ศ. ๓๐๐–๗๐๐
ถ่ายจากภาพปั้นที่จำลองขึ้นใหม่ เพื่อกิจการแห่งโรงมหรสพทางวิญญาณ ณ สวนโมกขพลาราม อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี
-
พุทธทาสภิกขุ รวบรวมและอธิบาย

ภาพที่ ๗ สัญลักษณ์การประสูติ

ภาพบัวบานที่ใจกลาง ล้อมด้วยเปลวไฟสามยอดทั้งสี่ด้าน เป็นภาพตรีรตนะขึ้นมา ๔ ภาพ มีจุดกลางอันเดียวกันอย่างน่าชมความคิด มีจำนวนเลขศักดิ์สิทธิ์ด้วย
(จากหินสลัก แบบภารหุต สมัยสุงคะ พ.ศ. ๓๐๐–๔๐๐)

คำอธิบายภาพที่ ๗

ภาพนี้ เป็นภาพสัญลักษณ์การประสูติ ที่ประดิษฐ์ให้เป็นภาพตรีรตนะ หรือที่เรียกกันทั่วไปในเวลานี้ว่า Tiratana Symbol หรือสัญลักษณ์ของพระรัตนตรัย. (รีบเปิดข้ามไปดูภาพเลขที่ ๕๓ เสียก่อน แล้วเปรียบกับภาพนี้.)

หลักเกณฑ์โดยส่วนใหญ่ก็คือ มีดอกบัวบานอยู่ในวงกลมแล้วมีเปลวพุ่งขึ้นไปจากวงกลมนั้น เป็น ๓ ยอด, นอกนั้นก็คือลวดลายที่ประดับหรือดัดแปลงเพื่อความงามตามแบบต่าง ๆ กันตามใจชอบ. วงกลมเป็นสัญลักษณ์ของความว่าง, ดอกบัวเป็นสัญลักษณ์ของพระพุทธองค์, อาการบานคือการเกิดขึ้นหรือการตรัสรู้ขึ้น, เปลวคือสัญลักษณ์ของรัศมี, แตกออกไปเป็น ๓ ยอด ซึ่งเล็งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ๓ อย่างในศาสนา คือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ หรืออะไรที่มีค่าเท่ากันกับสิ่งทั้งสามนั้นก็ได้.

ในภาพนี้ จงสังเกตดูให้ดี น่าชมความคิดที่เชื่อมตรีรตนะถึง ๔ อันไว้ด้วยกัน ด้วยใจกลางที่เป็นดอกบัวในวงกลมเพียงดอกเดียว, เหมือนกับพุ่งไปทั้ง ๔ ทิศ หรืออะไรทำนองนั้น. แล้วแซมด้วยดอกบัวตูมเล็ก ๆ ตามระหว่างถึง ๑๒ ดอก เพื่อให้งดงามขึ้น และมีความหมายยิ่งขึ้น. ที่ใจกลางดอกบัว มีขีด ๓ ขีดต่อ ๑ ชุด, รวม ๘ ชุด, ไขว้กันอยู่อย่างงดงาม ซึ่งผู้ทำได้เล็งถึงความหมายอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นแน่นอน.

สิ่งที่น่าสนใจอย่างยิ่งเกี่ยวกับเครื่องหมาย ตรีรตนะ นี้ก็คือการที่ได้ใช้เครื่องหมายนี้ติดที่ยอดคันธงประจำกองทัพ หรือประจำขบวนของพวกพุทธบริษัทมาแล้ว ตั้งแต่ก่อน พ.ศ.๓๐๐-๔๐๐ เป็นแน่นอน เพราะปรากฏอยู่ในสภาพสลักที่สาญจีนั่นเอง, จะตรวจดูเครื่องหมายยอดธงที่กล่าวนี้ได้จากภาพเลขที่ ๓๐ ริมบนสุดตรงกึ่งกลาง ที่มีคันธงแบบธงปฏากโผล่ขึ้นไป จนเสียบเข้าไปในลวดลายขอบของภาพ มีเครื่องหมายตรีรตนะ อยู่ที่นั่น, และในภาพเลขที่ ๕๐ ก. ริมบนซ้าย (ซ้ายมือของผู้ดู) ที่ตรงมุมสุด, และในภาพเลขที่ ๕๐ ข. ที่ริมบนขวาสุด, ซึ่งล้วนแต่มีเครื่องหมายตรีรตนะอยู่ที่ยอดคันธงปฏากด้วยกันทั้งสองภาพ. ข้อนี้เป็นการแสดงว่า วัฒนธรรมแห่งการใช้เครื่องหมายตรีรตนะ ที่ยอดคันธงของพวกพุทธบริษัทนั้น ได้มีมาก่อนการสลักภาพที่สาญจีเป็นแน่นอน มิฉะนั้นแล้วจะปรากฏอยู่ในภาพสลักนั้นได้อย่างไร ดังนั้นจึงกล่าวว่า มีมาแล้วตั้งแต่ก่อน พ.ศ.๓๐๐-๔๐๐ เป็นแน่.

สำหรับเครื่องหมายศักดิ์สิทธิ์ของฝ่ายฮินดู ที่เรียก ตรีศูละนั้นต้องลอกเลียนหรือยืมไปจากเครื่องหมายตรีรตนะของพวกพุทธบริษัทเป็นแน่, เช่นเดียวกับที่ได้บอกเอาแบบภาพหญิงนั่งเหนือดอกบัว (ดูภาพเลขที่ ๒๕) ของพุทธไปเป็นภาพพระศรีหรือลักษมีของตน. เหตุผลง่าย ๆ ก็คือว่า ไม่มีภาพตรีศูละในภาพหินสลักฝ่ายฮินดู ที่เก่าเท่าหรือเก่าก่อนหินสลักที่สาญจีเลย, และรูปเครื่องหมายตรีศูละนั้น เป็นเพียงรูป ๓ ยอดเกลี้ยง ๆ เฉย ๆ. ดังนั้นควรจะระวัง อย่าเอาตรีรตนะ ไปปนเป็นอันเดียวกันกับ ตรีศูละเลย.

การที่มีชื่อเรียกอะไรแปลกออกไป เช่นเรียกเปลว ๓ ยอดของตรีรตนะว่า นันทิ-ปท และอื่น ๆ อีกบางอย่างนั้น มีกลิ่นไอของฮินดูจัดเต็มที่ ย่อมเป็นการเรียกที่เกิดขึ้นในชั้นหลัง ในเมื่อฝ่ายฮินดูได้ลอกแบบสิ่งเหล่านี้เอาไปแล้ว และบัญญัติชื่อหรืออะไรเอาใหม่ตามความต้องการของตน หรือแม้ตามความรู้สึกของศิลปินที่เป็นฮินดูศาสนิกในขั้นต่อมา จนกระทั่งคำเหล่านั้นกลายเป็นภาษาฝ่ายศิลปะ ที่ใช้กับชาวบ้านทั่วไป, ดังนั้นขอให้ระวังคำบัญญัติประเภทนี้ไว้ให้จงหนัก.

@

ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก > ภาพที่ ๗


หัวข้อธรรมในคำกลอน (คัดมาเฉพาะที่เป็นลายมือของท่าน)

: คำนำ | คำประพันธ์ | ความทุกข์เกิด | สัพพัญญู | ส.ค.ศ. | การงาน | กิเลสคุย | จริงซี่! | ยาระงับสรรพทุกข์ | ปิด-ปิด-ปิด | เปิด-เปิด-เปิด | นั่งริมธาร | นั่งเหนือเมฆ | บ้า ดี | อะไรที่ไหน | บาปใหญ่-บาปลึก? | ตัวกู-ตัวสู | ของกู-ของสู | ตัวกู-ตัวสู | สุจิต-ทุจิต | มีอยู่แล้ว | รักสงบ | สหายเอ๋ย | ความแก่ | ต้นสนเฒ่า | ตายก่อนตาย | ปริญญาจากสวนโมกข์ | มันมีเท่านี้เอง | รสแห่งความเปลี่ยนแปลง | ดับสังขาร | ยามไหนก็ได้ | เป็นอยู่ด้วยจิตว่าง | ปากอย่างใจอย่าง | อะไรเผือก? | บุญเป็นอะไร | ชาวบ้าน-ชาววัด | เป็นมนุษย์หรือเป็นคน? | เราสร้างดวง อย่าให้ดวงสร้างเรา | อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ | การพึ่งผู้อื่น | มองแต่แง่ดีเถิด | ตาบอด-ตาดี | โลกนี้คืออะไรแน่? | โลกรอดเพราะกตัญญู | ความสุข | ความอยาก | อาจารย์ไก่ | สูบบุหรี่? | ถ้าสตรีดื่มเหล้า | มีมาร-ไม่มีมาร


พินัยกรรม

: บทนำ | ๑.อนุสาวรีย์ของเรามีแล้ว | ๒.พินัยกรรมทำไม? | ๓.พินัยกรรม | | | | | | | ๑๐ | ๑๑ | ๑๒.พอสักว่าได้ยิน | ๑๓.หาธรรมเพื่อชีวิตเถิด | ๑๔.เกษตรกรรม | ๑๕.มัชฌิมา ๓ | ๑๖.ดีที่สุดก็ไม่ดีเท่าว่าง(จากดี) | ๑๗.อย่าให้มันเข้าไปอยู่ในใจ | ๑๘.อภิธรรมแท้ | ๑๙.ปมาณ/มิติ ไม่มีสำหรับพระอรหันต์ | ๒๐.อนิจฺจํไปพลางก่อน | ๒๑.อภิธรรมหรือจ้ะ | ๒๒.พ้นตายได้นะจ้ะ | ๒๓.เราไม่มีปัญญาที่จะมีเงินถึงล้าน | ๒๔.สิ่งที่น่ารักและควรรักที่สุด | ๒๕.สุขจริงแท้–แท้จริง | ๒๖.ถ้ากินไข่ได้หมดฟอง | ๒๗.ความจริงที่พากันมองข้าม | ๒๘.พินัยกรรม ๓ ข้อ | ๒๙ | ๓๐.โลงมีหลาย


จิตประภัสสร


ภาพพุทธประวัติจากหินสลัก

 


ขอขอบคุณผู้ทรงคุณวุฒิที่นำผลงานของท่านมาลงเพื่อเป็นวิทยาทานมา ณ ที่นี้ด้วย

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ 1  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

1. การวัด 2. เวกเตอร์
3.  การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ 4.  การเคลื่อนที่บนระนาบ
5.  กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน 6. การประยุกต์กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน
7.  งานและพลังงาน  8.  การดลและโมเมนตัม
9.  การหมุน   10.  สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง
11. การเคลื่อนที่แบบคาบ 12. ความยืดหยุ่น
13. กลศาสตร์ของไหล   14. ปริมาณความร้อน และ กลไกการถ่ายโอนความร้อน
15. กฎข้อที่หนึ่งและสองของเทอร์โมไดนามิก  16. คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร
17.  คลื่น 18.การสั่น และคลื่นเสียง

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ 2  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต  

1. ไฟฟ้าสถิต 2.  สนามไฟฟ้า
3. ความกว้างของสายฟ้า  4.  ตัวเก็บประจุและการต่อตัวต้านทาน 
5. ศักย์ไฟฟ้า 6. กระแสไฟฟ้า 
7. สนามแม่เหล็ก  8.การเหนี่ยวนำ
9. ไฟฟ้ากระแสสลับ  10. ทรานซิสเตอร์ 
11. สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและเสาอากาศ 

12. แสงและการมองเห็น

13. ทฤษฎีสัมพัทธภาพ 14. กลศาสตร์ควอนตัม
15. โครงสร้างของอะตอม 16. นิวเคลียร์ 

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ทั่วไป  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

1. จลศาสตร์ ( kinematic)

   2. จลพลศาสตร์ (kinetics) 

3. งานและโมเมนตัม 4. ซิมเปิลฮาร์โมนิก คลื่น และเสียง
5.  ของไหลกับความร้อน 6.ไฟฟ้าสถิตกับกระแสไฟฟ้า 
7. แม่เหล็กไฟฟ้า  8.    คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากับแสง
9.  ทฤษฎีสัมพัทธภาพ อะตอม และนิวเคลียร์ 

 

ศัพท์วิทยาศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตสถาน

A  B  D  F  G  H  I  J  K  L  M  N 

O  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y 

                        ถ            

                          อ   

นักวิทยาศาสตร    หน่วย      ศัพท์แผ่นดินไหวตัวอักษรจาก A-M   จาก N-Z

 

 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

คำศัพท์คณิตศาสตร์ที่น่าสนใจ

หมวด : | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

    ศัพท์เคมี    ศัพท์คณิตศาสตร์   ศัพท์ฟิสิกส์   

  บทความวิทยาศาสตร์      ศัพท์ชีววิทยา      สื่อการสอนฟิสิกส์      ศัพท์วิทยาศาสตร์

พจนานุกรมเสียง 1   แมว    วัว 1    วัว 2    วัว 3    เหมียว   แกะ     พจนานุกรมภาพการ์ตูน

พจนานุกรมภาพเคลื่อนไหว   ดนตรี  Bullets แบบ JEWEL  พจนานุกรมภาพต่างๆ 

ภาพเคลื่อนไหวของสัตว์ต่างๆ  โลกและอวกาศ

อุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ

กลับหน้าสารบัญ

กลับหน้าแรกโฮมเพจฟิสิกส์ราชมงคล

ครั้งที่

เซ็นสมุดเยี่ยม

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์