|
|
|
|
ผลของดอปเปอร์และโซนิกบูม เชื่อว่าเกือบทุกคนคงเคยได้ยินเสียงรถ บีบแตร และวิ่งผ่านตัวคุณไป ให้สังเกตว่าขณะที่รถพุ่งเข้าหาตัวคุณเสียงจะแหลมเสียดแก้วหู แต่พอผ่านตัวคุณไปแล้วเสียงจะทุ้มลง ผู้ที่สามารถอธิบายปรากฎการณ์นี้ได้เป็นคนแรก คือ คริสเตียน ดอปเปอร์ ในปี ค.ศ. 1842 และเรียกว่าปรากฎการณ์ดอปเปอร์ ความถี่ที่ผู้ฟังได้ยิน f' มีความสัมพันธ์กับความถี่เสียง fo ความเร็วของแหล่งกำเนิดเสียง vs ความเร็วของผู้สังเกต vo และความเร็วเสียง v ดังสมการต่อไปนี้
เครื่องหมาย + หรือ - ขึ้นอยู่กับว่า ถ้าแหล่งกำเนิดเสียง และผู้สังเกตเคลื่อนที่เข้าหากัน ความถี่ที่ผู้ฟังได้ยิน f' จะสูงกว่าความถี่จริง fo ในทางกลับกันถ้าแหล่งกำเนิดเสียงและผู้ฟังเคลื่อนที่ออกจากกัน ความถี่ที่ผู้ฟังได้ยิน f' จะน้อยว่าความถี่จริง fo ปรากฎการณ์นี้ยังอธิบายได้ กับคลื่นแสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทุกประเภท ถ้าเป็นเรื่องของคลื่นแสงมักจะอธิบายอยู่ในรูปของสีมากกว่าความถี่ เช่น เกิดการเลื่อนไปทางสีแดง (red shift) เมื่อแหล่งกำเนิดแสงและผู้ฟังเคลื่อนที่ออกจากกัน และจะเลื่อนไปทางสีน้ำเงิน (blue shift ) เมื่อแหล่งกำเนิดแสงและผู้ฟังเคลื่อนที่เข้าหากัน ด้วยหลักการนี้ ภายหลังนักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า จักรวาลกำลังขยายตัวออก เพราะเมื่อวัดความถี่คลื่นแสงจากอวกาศจากทุกทิศทุกทางไม่ว่าจะวัดบริเวณใดของโลก ล้วนแต่เลื่อนไปทางสีแดงทั้งสิ้น
| |||||||||||||||||||||||