งานทดลองของ Wu กับรางวัล Wolf
ผู้เขียน :ศ.ดร. สุทัศน์ ยกส้าน
เนื้อหาย่อ :ประวัติบางส่วนของ "มาดามวู" และข้อโต้แย้งเกี่ยวกับเครดิตในผลงานสำคัญของเธอ
อยู่ในส่วน : นักฟิสิกส์
วันที่ : 10/03/2004
 

 

มาดาม Wu กับ Chirality


สันตะปาปาอาจจะไม่รู้ แต่นักฟิสิกส์ได้รู้มานานแล้วร่วม 40 ปีแล้วว่า พระเจ้าถนัดซ้าย ตามธรรมดาเวลานักฟิสิกส์เอ่ยถึงเหตุการณ์ ซ้ายหรือขวา เช่นหมุนทวนเข็มนาฬิกา หรือตามเข็มนาฬิกา ความซ้ายหรือความขวาของเหตุการณ์คือ ความถนัดมือ (Handedness) หรือ Chirality

ในอดีตคนทั้งโลกเชื่อว่าสรรพเหตุการณ์ต่างๆ ในธรรมชาติมีโอกาสความเป็นซ้าย หรือความเป็นขวาเท่าๆกัน เช่นสกรูที่เราใช้มักจะเป็นสกรูหมุนขวา เพราะเวลาเราหมุนสกรูไปตามที่นิ้วมือขวาทั้งสี่ชี้ สกรูจะพุ่งไปตามทิศที่หัวแม่มือขวาชี้ และโดยหลักการแล้วเราอาจจะมีสกรูหมุนซ้ายได้เหมือนกัน แต่เราไม่นิยมใช้ เพราะคนที่ถนัดซ้ายมีน้อย โมเลกุล DNA ก็มีโครงสร้างที่มีลักษณะเป็ฯเกลียวขวา แต่อนุภาคมูลฐาน (Elementary particle) ถึงแม้จะไม่ได้เป็นเกลียว แต่มันทุกตัวก็จะหมุน นักฟิสิกส์เรียกลักษณะการหมุนของอนุภาคว่าสปิน (spin) และตามปกติสปินจะมีสองทิศทางคือ สปินซ้ายกับสปินขวา ขึ้นกับว่ามันหมุนทวนเข็มนาฬิกา หรือตามเข็มนาฬิกาขณะที่มันพุ่งเข้าหาเรา


 

ภาพของมาดามวู

ในปี พ.ศ. 2500 นักฟิสิกส์ได้ทดลองพบว่า เวลาธาตุกัมมันตรังสี 60Co (โคบอลต์ 60) สลายตัว จะมีอิเล็กตรอนหลุดออกมา เขาตรวจพบว่าอิเล็กตรอน 56 ตัวจะสปินซ้าย และ 44 ตัวจะสปินขวา ซึ่งประหลาดมาก เพราะใครๆทั้งโลกในสมัยนั้นคาดคิดว่า จำนวนอิเล็กตรอนสปินซ้ายและขวาควรจะเป็น 50-50 เท่าๆกัน

หนึ่งในนักฟิสิกส์ที่ได้ทดลองพบความจริงเกี่ยวกับธรรมชาติของการสลายตัวนี้คือ C.S Wu

C.S.Wu ถือกำเนิดที่เมือง Liuhe ที่อยู่ใกล้นครเซี่ยงไฮ้ของประเทศจีน เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ปี พ.ศ. 2455 ถึงแม้ว่าเด็กหญิงจีนในสมัยนั้นจะมิได้รับการสนับสนุนให้เรียนสูงก็ตาม แต่เธอก็ได้ศีกษาจนสำเร็จปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยนานกิง ภายใต้การสนับสนุนที่เข้มแข็งของบิดา จากนั้นเธอได้เดินทางไปศึกษาต่อจนสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกทางฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัย California ที่ Berkeley ในสหรัฐอเมริกา และได้ไปทำงานเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัย Columbia จนเกษียณอายุอีก 57 ปีต่อมา

เหตุการณ์สำคัญในชีวิตการทำงานของเธอเกิดเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2500 ในวันนั้นภาคฟิสิกส์ของมหาวิทยาลัย Columbia ได้ให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนเกี่ยวกับผลงานของเธอ ความสำคัญของการค้นพบครั้งนั้นทำให้หนังสือพิมพ์ The New York Times ได้ลงข่าวหน้าหนึ่งเกี่ยวกับผลงานของเธอที่ได้ล้มล้างความเชื่อของทุกคนในเรื่องถนัดซ้าย-ขวาของเหตุการณ์ในธรรมชาติว่า

“ C.S. WU แห่งมหาวิทยลาลัย Columbia กับ E. Amber, R.W. Hayward, D.D Hoppes และ R.R Hudson แห่ง National Bureau of Standard ได้ทดลองพบว่าธาตุกัมมันตรังสีเวลาสลายตัวจะมีอิเล็กตรอนที่สปินซ้ายมากกว่าอิเล็กตรวนที่สปินขวา ซึ่งก็ตรงกับคำทำนายของ T.D. Lee และ C.N. Yang ทุกประการ"

ความสำคัญของการทดลองนี้ได้มีส่วนทำให้ T.D. Lee และ C.N. Yang ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ประจำปี พ.ศ. 2500 และ C.S. Wu ก็ได้รับรางวัล Wolf ของอิสราเอลในปี พ.ศ. 2519 ซึ่งรางวัล Wolf นั้นถือเป็นรางวัลที่ให้แก่คนที่เกือบจะได้รางวัลโนเบลแต่ไม่ได้

ในวารสาร Nature ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2540 N.Kurti แห่งมหาวิทยาลัย Oxford ได้เขียนรายงานตามคำบอกเล่าของ R. Hudson ซึ่งเป็นผู้หนึ่งในคณะนักทดลองครั้งสำคัญนั้นว่า ที่จริงแล้วผลงานที่ทำเป็นผลงานร่วมของคนทุกคน นักวิจัยทุกคนมีบทบาทพอๆกัน และเมื่องานวิจัยได้รับการลงพิมพ์ การที่ทุกคนยอมให้ Wu ได้ชื่อปรากฏเป็นชื่อแรกนั้นก็เพราะเธอเป็นผู้หญิงคนเดียวในทีมวิจัย หาได้ให้เธอเป็นชื่อแรกเพราะเธอเป็นคนที่ทำมากที่สุดไม่

ดังนั้นการที่มูลนิธิ Wolf มอบรางวัลให้แก่เธอเพียงผู้เดียว และใครต่อใครอ้างถึงการทดลองครั้งนั้นว่าเป็นการทดลองของ Wu จึงเป็นเรื่องที่ไม่ยุติธรรมเลย

คำชี้แจงนี้ได้ปรากฏในวารสาร Nature ลงฉบับวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2540 ซึ่งออกวางตลาดหนึ่งวันหลังจากที่มาดาม Wu เสียชีวิตลง ขณะนี้เธอคงรู้ความขมขื่นของเพื่อนรวมงานครั้งนั้นแล้วครับ
 

 

หน้าก่อน  

หน้า  1  

นำมาจาก http://www.vcharkarn.com/

 

กลับเข้าหน้าแรก

กลับหน้าแรกโฮมเพจฟิสิกส์ราชมงคล

ครั้งที่

เซ็นสมุดเยี่ยม

บทความพิเศษ