|
รถเหาะตีลังกา
คนไม่หล่นได้อย่างไร

หกคะเมนตีลังกา
ผู้โดยสารสนุกกับการนั่งรถรางเหาะที่กำลังวิ่งควงสว่านด้วยความเร็วสูง
ที่ซีเวิลด์ ควีนสแลนด์
เมื่อเรานั่งรถรางเหาะตีลังกาในสวนสนุก
ตัวเรายึดติดกับที่นั่งไว้ได้โดยไม่กระเด็นออกไป
ในทำนองเดียวกันกับเมื่อเราจับถังที่มีน้ำอยู่เหวี่ยงไปรอบ ๆ
น้ำในถังก็ไม่กระฉอกออกใส่

ปรากฏการณ์แบบนี้คืออะไรกันแน่
และเกิดขึ้นได้อย่างไร
ขณะที่รถรางวิ่งไปด้วยความเร็วสูง
แรงเฉื่อยที่เกิดขึ้นอาจสูงกว่าแรงถ่วงได้ ฉะนั้นถึงรถจะวิ่งกลับหัวลง
เราก็ไม่มีทางหล่นลงมา
ใครที่ใจกล้าพอลืมตาขึ้นดู
จะเห็นว่าโลกต่างหากที่หกคะเมนไม่ใช่ตัวเรา
เราจะได้ใช้ประโยชน์จากอุปกรณ์นิรภัยที่รัดตัวเราไว้กับที่นั่งก็ต่อเมื่อรถเกิดวิ่งช้าเกินไปเท่านั้น
ซึ่งอาจทำให้แรงถ่วงมีสูงกว่าแรงเฉื่อยได้
การแสดงขี่รถจักรยานยนต์ผาดโผนตามงานวัดก็ใช้หลักการเช่นเดียวกันนี้
ความเร็วสูงของรถจักรยานยนต์และแรงเฉื่อยที่เกิดขึ้น
จะช่วยให้ผู้แสดงสามารถขี่จักรยานยนต์ ไต่ถัง
โดยไม่หกคะเมนเสียหลักตกลงมาได้
กฎทางฟิสิกส์มีอยู่ว่า
เมื่อวัตถุเคลื่อนไปโดยใช้แรง
วัตถุนั้นจะเคลื่อนไปในแนวเส้นตรง
จนกว่าจะหยุดลงหรือมีแรงอื่นมาทำให้เปลี่ยนทิศทาง
แรงต้านของวัตถุที่จะเปลี่ยนความเคลื่อนไหวนี้เรียกว่า แรงเฉื่อย
เหตุนี้เอง
ถ้ารถไฟหยุดกะทันหัน ตัวผู้โดยสารจะถูกเหวี่ยงไปข้างหน้า
เพราะแรงเฉื่อยยังคงความเคลื่อนไหวเดิมไว้
หรือถ้ารถยนต์เลี้ยวโค้งในวงแคบ
ตัวผู้โดยสารจะเอนไปทางด้านหนึ่ง
เพราะแรงเฉื่อยในตัวคนยังคงดันไปในทิศทางเดิม
แม้ว่ารถจะเปลี่ยนทิศก็ตาม
ในทำนองเดียวกัน
ถ้าเด็กก้าวออกจากม้าหมุนขณะหมุนเร็ว ๆ
ตัวเด็กจะถูกเหวี่ยงเป็นแนวตรงออกมาเช่นกัน
เพราะว่าเครื่องเล่นจะหมุนเป็นวงกลม
ซึ่งวงกลมก็คือเส้นตรงยาวเหยียดที่ซ้อนทับกันอยู่
แต่ละเส้นจะปรับทิศทางความเคลื่อนไหวของเด็กที่นั่งไปบนม้าหมุนตลอดเวลา |