ลิฟต์ตกจะหยุดได้อย่างไร

       ตึกสำนักงานที่สูงที่สุดในโลกคือ  ตึกเซียร์สในชิคาโก  ซึ่งสูงถึง  443  ม.  และมีลิฟต์  103  ตัวเพื่อขนส่งผู้โดยสารไปตามชั้นต่างๆ  110  ชั้นในอัตราความเร็วต่างๆ  จนถึง  550  ม./นาที

       แต่อะไรจะเกิดขึ้น  ถ้าสายเคเบิลขาดขณะลิฟต์กำลังอยู่ที่ชั้นสูงๆ ของตึกระฟ้าเช่นนี้  ตามทฤษฎีวัตถุที่ตกจากชั้นยอดของตึกเซียร์สจะกระแทกพื้นข้างล่างด้วยความเร็วประมาณ  320  กม./ชม.  เพื่อป้องกันเหตุร้ายดังกล่าว  เขาจึงได้ออกแบบให้ลิฟต์มีกลไกประกันความปลอดภัย

       ลิฟต์ขนส่งผู้โดยสารได้เริ่มพัฒนาขึ้นใน  ค.ศ.1854  เมื่อวิศวกรชาวอเมริกาชื่อนายอิไลชา  เกรฟส์  โอทิส  นำกลไกกันตกที่ทำขึ้นเพื่อใช้กับลิฟต์บรรทุกของมาแนะนำให้ประชาชนรู้จักในงานแสดงสินค้าที่คริสตัล  พาเลซ  ในกรุงนิวยอร์ก  ก่อนหน้านั้นลิฟต์มีความปลอดภัยน้อยมาก  เส้นเชือกที่ชักรอกลิฟต์มักขาดบ่อยๆ จนทำให้เกิดการเสียชีวิตขึ้นในบางครั้ง

       ด้วยนิสัยชอบแสดง  โอทิสสาธิตลิฟต์บรรทุกของแบบปลอดภัยของเขาด้วยวิธีอันน่าตื่นเต้น  เขาให้ชักรอกลิฟต์ขึ้นไปสูงประมาณ  7.5 – 9  ม.  โดยตัวเขายืนอยู่ในลิฟต์พร้อมด้วยหีบห่อ  ถังและของบรรทุกอื่นๆ จำนวนมาก  แล้วเขาก็สั่งให้ตัดเชือก  หากเป็นลิฟต์แบบที่ใช้กันแต่เดิม  การกระทำเช่นนี้ย่อมก่อให้เกิดอันตราย  แต่เครื่องกันตกของโอทิสใช้ได้ผลเพราะลิฟต์หยุดกึกลงทันทีหลังจากเชือกขาด

       ความลับเบื้องหลังความสำเร็จของโอทิส  คือสปริงรูปคันศรที่ติดอยู่ด้านบนของลิฟต์บรรทุกของ  ขณะที่ชักรอกลิฟต์ขึ้น  สปริงจะโค้งงอ  ทำให้ปลายทั้งสองไม่สัมผัสกับรางพยุงซึ่งอยู่สองข้างลิฟต์  รางพยุงนี้ได้บากเอาไว้เป็นร่องๆ  เมื่อเชือกชักรอกขาด  สปริงจะดีดยืดออก  ปลายทั้งสองของสปริงก็จะเข้าไปขัดอยู่ในร่องของรางพยุง  ทำให้ลิฟต์ไม่ตกลงมา

       เมื่อถึง ค.ศ.1857  โอทิสติดตั้งลิฟต์โดยสารตัวแรกของโลกในตึกขายเครื่องกระเบื้องสูง  5  ชั้น  ของบริษัท วี  ฮอดวูต  แอนด์  โค  ในย่านบรอดเวย์ที่กรุงนิวยอร์กการประดิษฐ์ลิฟต์แบบปลอดภัยขึ้นนี้นับเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการสร้างตึกระฟ้า  ก่อนหน้านี้ตึกจะสร้างสูงไม่เกิน  6  ชั้นเพราะคนไม่ชอบขึ้นบันไดหลายชั้นเกินไป

       ลิฟต์โดยสารทำให้สถาปนิกไม่มีปัญหาข้อจำกัดเรื่องความสูงของตึก  อีกทั้งพัฒนาการของเทคนิคการก่อสร้างด้วยโครงเหล็กในทศวรรษ  1880  ทำให้การสร้างตึกสูงๆ  เป็นจริงได้

       ลิฟต์โดยสารในปัจจุบัน   โดยเนื้อแท้แล้วก็มิได้ต่างไปจากลิฟต์ตัวแรกของโอทิส  กล่าวคือ  มีรูปร่างเป็นกล่องที่ล้อมทุกด้าน  ใช้เคเบิลเหล็กกล้าชักรอกขึ้นลงตามรางพยุงสองข้าง  และมีเครื่องกลไกที่จะเข้าไปขัดกับรางพยุงถ้าสายเคเบิลเกิดขาดขึ้นมา

       พุ่งปราดขึ้นไป  ในชิคาโก  ตึกเซียร์สซึ่งสูง  110  ชั้นใช้ลิฟต์ความเร็วสูงซึ่งเคลื่อนที่ด้วยความเร็วได้ถึง  32  กม./ชม.  ลิฟต์เหล่านี้ติดตั้งอุปกรณ์ประกันความปลอดภัยไว้เพื่อกันอันตรายในกรณีที่สายเคเบิลขาด

       สายเคเบิลนี้โยงจากห้องลิฟต์ขึ้นไปข้างบน  คล้องผ่านตัวรอกซึ่งติดอยู่เหนือปล่องลิฟต์ รอกนี้หมุนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า  อีกปลายหนึ่งของสายเคเบิลถ่วงด้วยตุ้มน้ำหนักที่วิ่งขึ้นลงตามรางพยุงตัวด้วยเช่นกัน

ครื่องควบคุมความเร็วเกินอัตรา

       องค์ประกอบสำคัญยิ่งที่ทำให้ลิฟต์ปลอดภัย  ก็คือเครื่องควบคุมความเร็วเกินอัตราที่มีสายเคเบิลวิ่งขึ้นลงในปล่องลิฟต์ และต่อกับอุปกรณ์กันภัยใต้พื้นลิฟต์

       เครื่องควบคุมนี้ทำงานได้ด้วยแรงหนีศูนย์กลางซึ่งทำให้ตุ้มน้ำหนักเหวี่ยงไปรอบๆ  เมื่อใดที่ความเร็วสูงเกิน  น้ำหนักตุ้มจะทำให้สวิตซ์กันภัยตัดกระแสที่ส่งเข้ามอเตอร์  รอกก็จะหยุดโดยอัตโนมัติและลิฟต์จะหยุดได้โดยไม่พึ่งอุปกรณ์กันภัย

       หากลิฟต์ยังคงเลื่อนลงด้วยความเร็วที่สูงขึ้นเครื่องควบคุมนี้ก็จะยึดเชือกของตัวเครื่องไว้ด้วยแรงที่มากพอจะกระตุ้นให้อุปกรณ์กันภัยทำงาน

       อุปกรณ์กันภัยแบบหนึ่งจะส่งลูกล้อที่มีฟันเฟืองไปขัดรางพยุง ฟันเฟืองเหล่านี้จะขบกับร่องของรางพยุงที่อยู่สองข้างลิฟต์ ทำให้ลิฟต์หยุด  ส่วนอีกแบบนั้นประกอบด้วยลิ่มจำนวนหนึ่ง  ซึ่งทำงานคล้ายผ้าเบรกรถยนต์  คืออาศัยการเสียดสีช่วยลดความเร็วลง

      

หน้าที่ 
นำมาจาก รู้รอบตอบได้  ของรีดเดอร์ส ไดเจสท์

 

 

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์

 

ฟิสิกส์ 1(ภาคกลศาสตร์)  ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)  ฟิสิกส์ 2 

ลศาสตร์เวกเตอร์

โลหะวิทยาฟิสิกส์  เอกสารคำสอนฟิสิกส์ 1   ฟิสิกส์  2 (บรรยาย)  

แก้ปัญหาฟิสิกส์ด้วยภาษา c  ฟิสิกส์พิศวง  

สอนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

   ทดสอบออนไลน์  วีดีโอการเรียนการสอน  หน้าแรกในอดีต 

 

การทดลองเสมือน  บทความพิเศษ 

ตารางธาตุ(ไทย1)   2  (Eng)

พจนานุกรมฟิสิกส์  ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์  ธรรมชาติมหัศจรรย์

สูตรพื้นฐานฟิสิกส์  การทดลองมหัศจรรย์

สรุปฟิสิกส์

แบบฝึกหัดกลาง   แบบฝึกหัดโลหะวิทยา   

แบบทดสอบ   ความรู้รอบตัวทั่วไป

อะไรเอ่ย ?   ทดสอบความรู้รอบตัว   (เกมเศรษฐี)   คดีปริศนา

ข้อสอบเอนทรานซ์   เฉลยกลศาสตร์เวกเตอร์

คำศัพท์ประจำสัปดาห์   ความรู้รอบตัว  

การประดิษฐ์แของโลก   ผู้ได้รับโนเบลสาขาฟิสิกส์

  นักวิทยาศาสตร์เทศ     นักวิทยาศาสตร์ไทย     ดาราศาสตร์พิศวง 

การทำงานของอุปกรณ์ทางฟิสิกส์   การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ

 

 

การเรียนการสอนฟิสิกส์ 1  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

 

1. การวัด    2. เวกเตอร์   

3.  การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ   4.  การเคลื่อนที่บนระนาบ 

5.  กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน   6. การประยุกต์กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน 

7.  งานและพลังงาน  

 8.  การดลและโมเมนตัม    9.  การหมุน  

10.  สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง  11. การเคลื่อนที่แบบคาบ  

 12. ความยืดหยุ่น   13. กลศาสตร์ของไหล  

14. ปริมาณความร้อน และ กลไกการถ่ายโอนความร้อน  

15. กฎข้อที่หนึ่งและสองของเทอร์โมไดนามิก 

16. คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร   17.  คลื่น 

18.การสั่น และคลื่นเสียง 19.หน้ากากการเรียน

 

การเรียนการสอนฟิสิกส์ 2  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

 

 1. ไฟฟ้าสถิต   2.  สนามไฟฟ้า  

3. ความกว้างของสายฟ้า  4.  ตัวเก็บประจุและการต่อตัวต้านทาน 

5. ศักย์ไฟฟ้า   6. กระแสไฟฟ้า 

7. สนามแม่เหล็ก   8.การเหนี่ยวนำ

9. ไฟฟ้ากระแสสลับ   10. ทรานซิสเตอร์ 

11. สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและเสาอากาศ 

12. แสงและการมองเห็น

13. ทฤษฎีสัมพัทธภาพ   14. กลศาสตร์ควอนตัม   

15. โครงสร้างของอะตอม

16. นิวเคลียร์  15. หน้ากากการเรียน

 

 การเรียนการสอนฟิสิกส์ทั่วไป  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

 

 1. จลศาสตร์ ( kinematic)  2. จลพลศาสตร์ (kinetics)   

3. งานและโมเมนตัม    4. ซิมเปิลฮาร์โมนิก คลื่น และเสียง  

5.  ของไหลกับความร้อน     6.ไฟฟ้าสถิตกับกระแสไฟฟ้า   

7. แม่เหล็กไฟฟ้า    8.    คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากับแสง    

9.  ทฤษฎีสัมพัทธภาพกับนิวเคลียร์  10. หน้ากากการเรียน

กลับเข้าหน้าแรก

กลับหน้าแรกโฮมเพจฟิสิกส์ราชมงคล

ครั้งที่

เซ็นสมุดเยี่ยม

บทความพิเศษ