|
|
การเหนี่ยวนำ
เสียงเป็นคลื่นตามยาว เสียงแหลมและทุ้มขึ้นกับความถี่ ส่วนสียงดังหรือค่อยขึ้นอยู่กับขนาดแอมพลิจูดของคลื่นนั้น เราทราบกันดีอยู่แล้วว่า ไมโครโฟนมีหน้าที่แปลงสัญญาณเสียงให้เป็นสัญญาณทางไฟฟ้า และนำสัญญาณที่ได้ไปบันทึกลงบนเทปคาสเซ็ท แผ่น CD หรือเครื่องเล่น MP3 ซึ่งกำลังฮิตกันอยู่ในปัจจุบัน เมื่อเราต้องการจะนำเสียงที่บันทึกกลับออกมา ภายในเครื่องเล่นเหล่านี้จะมีหัวอ่านคอยอ่านสัญญาณทางไฟฟ้าที่บันทึกอยู่ในเนื้อเทป ซึ่งในขณะที่อ่านยังเป็นสัญญาณที่อ่อนมาก จึงต้องนำเข้าเครื่องขยายสัญญาณก่อน เมื่อได้สัญญาณที่แรงพอแล้วจึงขับออกทางลำโพง กลายเป็นเสียงออกมา ส่วนสำคัญที่สุดของเครื่องเล่นเหล่านี้ก็คือลำโพง โดยหน้าที่สำคัญสุดของลำโพงคือ เปลี่ยนสัญญาณทางไฟฟ้าที่ได้มาจากเครื่องขยายเป็นสัญญาณเสียง ลำโพงที่ดีจะต้องสร้างเสียงให้เหมือนกับต้นฉบับเดิมมากที่สุด โดยมีการผิดเพี้ยนน้อยที่สุด |
|||
|
||||
|
|
|||
|
แบบฝึกหัดประจำสัปดาห์ จากรูป กำหนดให้ P เป็นเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ ความถี่ 50 Hz Q เป็นแท่งเหล็กของระบบสวิตซ์รีเลย์ เมื่อปิดสวิทซ์ S หลอดไฟ A และ B จะสว่างด้วยความถี่เท่าใด (ตามลำดับ)
|
|
อังเดร มารี แอมแปร์ : Andre Marie Ampere |
|
กฎของแอมแปร์
|
| นายฮัน คริสเตียน เออร์เสตท (Hans Chistian Oersted 1777-1851) ทดลองนำเส้นลวดมาไว้ใกล้กับเข็มทิศ รูป a. เส้นลวดยังไม่มีกระแสไฟฟ้า รูป b. เส้นลวดมีกระแสไฟฟ้าไหล นักศึกษาสามารถตอบได้หรือไม่ว่าทำไมเข็มทิศจึงเบนไปได้ |
|
โซลีนอยด์ (Solenoid)
คลิกค่ะ
ถ้าทดลองไม่ได้ ให้ Download
ทดลองด้วยตนเอง 1. เปลี่ยนขดลวดเป็น 1 ขด และกด Dibujar วาดรูปสนามแม่เหล็ก ______________________________________________ 2. เปลี่ยนขดลวดเป็น 10 ขด และกด Dibujar วาดรูปสนามแม่เหล็ก ______________________________________________ 3. เปลี่ยนขดลวดเป็น 30 ขด และกด Dibujar วาดรูปสนามแม่เหล็ก |
|
มีคนจำนวนไม่น้อยที่รู้สึกพึงพอใจในเสียงที่ทุ้มนุ่มนวลของกระดิ่งไฟฟ้าสำหรับประตูมากกว่าเสียงที่กระด้างน่ารำคาญของกริ่งหรือออดไฟฟ้า กระดิ่งไฟฟ้า แบบใหม่มักจะออกแบบให้เคาะส่งเสียงที่แตกต่างกัน 2 เสียงต่อเนื่องกันสำหรับประตูหน้าบ้าน (แบบที่มีความซับซ้อนมากกว่านี้ อาจทำให้เคาะส่งเสียงได้ถึง 4 เสียงหรือมากกว่าก็ได้ ) และเคาะส่งเสียงเพียง 1 เสียง สำหรับประตูหลังบ้านการเคาะส่งเสียงดังกล่าวเกิดจากการเคลื่อนที่ของแกนวิ่งของอุปกรณ์แม่เหล็กไฟฟ้าที่เรียกว่าขดลวดเหนี่ยวนำ การต่อสายไฟในวงจรกระดิ่งไฟฟ้ามีลักษณะเหมือนกับการต่อสายไฟฟ้าของการใช้กริ่งและออดไฟ้ฟ้าร่วมกัน คือจะใช้หม้อแปลงแรงดันไฟฟ้าเพียงตัวเดียว เพื่อลดแรงดันไฟฟ้าบ้านลงก่อนจัดจ่ายให้กับกระดิ่งไฟฟ้า แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อต้องการเปลี่ยนจากการใช้กริ่งและออดไฟฟ้าร่วมกันมาเป็นการใช้กระดิ่งไฟฟ้าเพียงตัวเดียวนั้น ควรจะตรวจสอบแรงดันไฟฟ้าที่ตัวกระดิ่งใหม่ต้องการเสียก่อน ซึ่งถ้าพบว่าหม้อแปลงแรงดันตัวเดิมจัดจ่ายแรงดันไฟฟ้าผิดไปจาก ที่ตรวจสอบพบ ก็จะต้องทำการเปลี่ยนหม้อแปลงใหม่ด้วย คลิกอ่านต่อครับ
ใบบันทึกผลการทดลอง คลิกบนสวิทซ์ สังเกตว่า มีอะไรเกิดขึ้น และอธิบายด้วยว่าทำไมถึงเป็นเช่นนั้น _________________________________________________________________
|
|
|
รีเลย์ระบบไฟฟ้ารถยนต์ โดย อ.สมบัติย์ มงคลชัยชนะ
|
|
สนามแม่เหล็กในขดลวดโซลีนอยด์ สนามแม่เหล็กในขดลวดโซลีนอยด์ ดูด้วย windows media
คลิกครับ
|
ประจุไฟฟ้าถูกกักไว้ในสนามแม่เหล็กรูปทอรอยด์ |
|
กฎการเหนี่ยวนำของฟาราเดย์ เลือก Faraday's Experiment I (การทดลองของฟาราเดย์ I) คุณสามารถใช้เคอร์เซอร์ จับคอยส์หรือแม่เหล็ก เคลื่อนที่ขึ้นหรือลงได้ ให้เปลี่ยนเคอร์เซอร์ไปที่แม่เหล็ก กดเมาส์ค้างไว้ แล้วจับแม่เหล็กใส่เข้าไปในขดลวด สังเกตดูว่า อะไรเกิดขึ้นกับกัลวานอมิเตอร์ ลูกศรสีเหลือง แสดงทิศทางของกระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำ อย่างไรก็ตามในรูป ไม่ได้แสดงว่าขดลวดหรือคอยส์พันอยู่ในลักษณะใด แต่ให้ใช้กฎของเลนส์ (Lenz's Law) ซึ่งอธิบายได้ว่า สนามแม่เหล็กเนี่ยวนำจะมีทิศทางตรงกันข้ามกับฟลักซ์ ต่อไปให้คุณเลื่อนแม่เหล็กออก และสังเกตดูว่ามีอะไรเกิดขึ้น และตอบคำถามว่าทำไมกระแสไฟฟ้าจึงกลับทิศทาง ทดลองหาความสัมพันธ์ว่ากฎของฟาราเดย์ขึ้นกับอัตราการเปลี่ยนแปลงของฟลักซ์หรือความเร็วของการเคลื่อนที่ขึ้นลงของแท่งแม่เหล็กหรือไม่ ในทางกลับกันให้ยกคอยส์ขึ้นหรือลงโดยกำหนดให้แท่งแม่เหล็กอยู่กับที่ และสังเกตว่าผลเหมือนเดิมหรือไม่ เลือก Faraday's Experiment
II (การทดลองของฟารารเดย์ II) คุณสามารถใช้เคอร์เซอร์ เปิดหรือปิดสวิทซ์
และยกคอยส์ขึ้นหรือลงได้ การทดลองนี้แตกต่างกับการทดลองตอนที่ 1
คือเราเปลี่ยนจากแม่เหล็กถาวร เป็นแม่เหล็กไฟฟ้าที่เกิดจากขดลวดโซลีนอยส์แทน
ให้ปิดสวิทซ์ และสังเกตว่ามีอะไรเกิดขี้น ต่อไปเปิดสวิทซ์
และสังเกตว่ามีอะไรเกิดขึ้น และปิดสวิทซ์อีกครั้ง
ต่อไปให้เลื่อนโซลีนอยส์ขึ้นและลงใส่ไปในคอยส์ตัวใหญ่และสังเกตผลว่าเหมือนกับการทดลองที่
1 หรือไม่ กดปุ่มเพื่อเข้าสู่การทดลอง
ถ้าเล่นไม่ได้ให้ download
ดูทฤษฎีเพิ่มเติม เรื่อง กฎของเลนซ์ การประยุกต์กฎของฟาราเดย์ 1 เซฟตีคัทตัดก่อนตายเตือนก่อนวายวอด |
|
การเหนี่ยวนำ
ถ้าไม่สามารถทดลองได้ ให้ Download
|
|
การเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า ไมเคิล ฟาราเดย์ พบว่า เมื่อกระแสไฟฟ้าไหลผ่านสนามแม่เหล็กจะมีผลให้เกิดการเคลื่อนที่ การเคลื่อนที่ของตัวนำในสนาม แม่เหล็กจะก็ให้เกิดแรงเคลื่อนไฟฟ้าในตัวนำนั้น เรียกว่าการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้าซึ่งจะเกิดขึ้นเสมอในตัวนำที่วางอยู่ในสนามแม่เหล็กที่เปลี่ยนแปลง
|
|
กฎของฟาราเดย์
ผ่านแท่งแม่เหล็กเข้าไปในวงลูบของขดลวด ท่านจะได้แสงไฟโดยไม่ต้องจ่ายเงิน ขนาดของไฟล์ 39 KB คลิกค่ะ |
|
เครื่องกำเนิดไฟฟ้า
เปลี่ยนพลังงานจากการไหลของน้ำไปเป็นไฟฟ้า ท่านสามารถใช้เข็มทิศหาทิศทางของสนามแม่เหล็ก ขนาดของไฟล์ 794 KB คลิกค่ะ |
|
ความเหนี่ยวนำไฟฟ้า กระดิ่งของเฮนรี่ ฟลักซ์แม่เหล็ก การทดลองของฟาราเดย์ เครื่องกำเนิดไฟฟ้า สภาพเหนี่ยวนำ สภาพเหนี่ยวนำตัวเอง การต่อตัวเหนี่ยวนำ วงจร RLC พลังงานเก็บสะสมในตัวเหนี่ยวนำ วงจรออสซิลเลตอร์ ของมหาวิทยาลัยสุรนารี จำนวน 39 แผ่น คลิกค่ะ |
ลำโพง
Generation of acoustic waves by loudspeaker.
|
เตาหุงต้มเหนี่ยวนำกับกระแสไฟฟ้าไหลวน
เตาหุงต้มเหนี่ยวนำ หรือเตาเหนี่ยวนำเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่เกิดจากการนำกระแสไฟฟ้าวนมาใช้งาน ด้วยรูปร่างหน้าตาของเตาและการทำงานของเตาสามารถทำให้หลายคนงงงันได้ว่า มันทำให้ภาชนะร้อนได้อย่างไร? เนื่องจากเตาเหนี่ยวนำสามารถทำให้หม้อหรือกระทะที่วางบนเตาร้อนอย่างรวดเร็ว โดยไม่มีเปลวไฟนอกจากนี้บริเวณฐานวางภาชนะของตัวเตาจะอุ่นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น (หากเป็นหม้อไฟฟ้าหรือกระทะไฟฟ้าที่ใช้ลวดนิโครมเป็นแหล่งกำเนิดความร้อน ฐานวางภาชนะต้องร้อนจนสัมผัสไม่ได้แล้ว) ขณะที่ตัวหม้อหรือกระทะร้อนจนทำให้อาหารสุกหรือทำให้น้ำในหม้อเดือดปุด ๆ ได้? คลิกอ่านต่อครับ |
||
|
รถยนต์ |
||
|
มนุษย์ไฟฟ้าแรงสูง เมื่อต้องการซ่อมสายไฟฟ้าแรงสูง ที่พาดผ่านหุบเขา หรือในบริเวณสูงๆ ซึ่งค่อนข้างเป็นอันตรายมาก และปัจจุบันการซ่อมแซมไม่สามารถจะปิดไฟได้ เพราะการปิดไฟครั้งหนึ่ง ไฟฟ้าจะต้องดับทั้งเมือง เกิดผลเสียมากมายมหาศาล เช่นไฟฟ้าในเมืองใหญ่ของอเมริกาดับแค่ชั่วโมงเดียว ผลเสียหายอาจจะประมาณได้เท่ากับรายจ่ายของประเทศด้อยพัฒนาหนึ่งปีเต็มๆ ดังนั้นการแก้ไขจะต้องทำในขณะที่ไฟยังเปิดอยู่ ดังรูป ช่างไฟจะออกจากเฮลิคอปเตอร์ เพื่อจะไปเปลี่ยนตัว สเปคเซอร์(spacer) บนสายไฟแรงสูงขนาด 500 000 โวลต์ ผู้ทำจะต้องมีความเชี่ยวชาญสูง เพราะผิดพลาดเพียงเล็กน้อยหมายถึงชีวิต ถ้าสงสัยว่าเขาทำได้อย่างไรกดทีเหตุผลถัดไป เหตุผล
อแดปเตอร์แปลงไฟขนาดเล็ก (Adaptor)
อุปกรณ์จ่ายไฟขนาดเล็กที่ติดมาพร้อมกับเครื่องใช้ไฟฟ้าตัวโปรดของคุณ อาทิเช่น เครื่องไล่แมลง กล้องดิจิตอล เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ กล้องวีดีโอ นาฬิกาดิจิตอล แปรงสีฟันไฟฟ้า เครื่องโกนหนวดไฟฟ้า สว่านไฟฟ้า ไขควงไฟฟ้า คอมพิวเตอร์โน๊ตบุค เครื่องพิมพ์อิงค์เจ็ต เครื่องบันทึกเทป เป็นต้น และยังมีอีกมากมายเขียนกันไม่หมดสิ้น รูปร่างแตกต่างกันไป เครื่องใช้ไฟฟ้าบางชิ้นมีอแดปเตอร์ประกอบเป็นชิ้นเดียวอยู่ภายใน อย่างไรก็ตามหลักการพื้นฐานทางฟิสิกส์ล้วนเหมือนกัน ฟิสิกส์ราชมงคลจะแกะ ภายในของอแดปเตอร์ ให้คุณได้ทราบในหน้าถัดไป รูปร่างของอแดปเตอร์สำหรับชาร์จไฟ มีให้เห็นกันหลากหลายรูปแบบ ส่วนใหญ่คำอธิบายเป็นภาษาอังกฤษ
หม้อแปลงไฟฟ้า
เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับแปลงค่าแรงดันไฟฟ้าสลับให้มีค่าแรงดันไฟฟ้าสลับให้มีค่าสูงต่ำได้ตามต้องการ
โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า หม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้งานจริง ๆ มีแกนเหล็กที่ประกอบด้วยชิ้นเหล็กบาง ๆ ขนาด 0.35 มิลลิเมตร ประกบซ้อนกันเป็นรูปวงสี่เหลี่ยม และมีขดลวดพัน 2 ชุด ดังรูป คือขดลวดทุติยภูมิและขดลวดทุติยภูมิ คลิกอ่านต่อค่ะ เรื่อง หม้อแปลงไฟฟ้า
การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ หลักการทำงานของมอเตอร์ ส่วนประกอบของมอเตอร์ไฟฟ้า ภาพข้างบนนี้ คุณจะเห็นเป็นแท่งแม่เหล็ก 2 แท่ง โดยแท่งในเป็นแม่เหล็กไฟฟ้า เรียกว่า อาร์มาเจอร์ (Armature) ขณะที่แม่เหล็กด้านนอกเป็นแม่เหล็กถาวรรูปเกือกม้า (หรือจะเป็นแม่เหล็กไฟฟ้าก็ได้สำหรับมอเตอร์ขนาดใหญ่ แต่ถ้าเป็นมอเตอร์ขนาดเล็ก จะใช้แม่เหล็กถาวรเพื่อประหยัดพลังงาน ) อาร์มาเจอร์จะหมุนไปได้เนื่องจากการผลักของแม่เหล็ก และต้องมีการกลับขั้วของแม่เหล็กขณะที่หมุนไปครึ่งรอบ ทำให้เกิดแรงผลักอย่างต่อเนื่อง ส่วนที่ใช้ในการกลับขั้วของแม่เหล็กคือ คอมมิวเตเตอร์ (Commutator) และแปรง (Brush) อ่านต่อครับ
|
| มอเตอร์ปริศนา 1. ปัญหานี้เหมาะสำหรับผู้สนใจไฟฟ้าและอยากจะตอบปัญหาจริงๆ ผู้เขียนพบปัญหานี้มาประมาณ 20 ปีมาแล้ว เนื่องจากยังไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจน จึงรอให้ท่านผู้อ่านเป็นผู้อธิบาย มีลวดอาบน้ำยาเอามาพันเป็นวงกลม 10 รอบ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 4 เซนติเมตร ปลายลวดทั้ง 2 ขูดฉนวนออกให้หมด ลวดอีก 2 เส้นทำฐานดังรูป มีห่วงกลมเล็กๆ อยู่ตอนบน สำหรับร้อยปลายสายของขดลวดวงกลม ตรงห่วงนั้นก็ขูดฉนวนออกให้สะอาด เอาแม่เหล็กกระเบื้อง (แบบที่ทดลองในชั้นมัธยม) มาวางไว้ใต้ขดลวด ถามว่าเมื่อต่อปลายลวดที่ทำฐานไปยังแบตเตอรี่ ขดลวดจะหมุนหรือไม่หมุน ? 2. สืบเนื่องจากข้อแรก ถ้าเราไม่ทำขดลวดเป็นวงกลม เราขดลวดเป็นรูปเลข 8 รูป 4 แฉก รูปสี่เหลี่ยม จะเกิดการหมุนหรือไม่ ? ของ รศ. ลิขิต ฉัตรสกุล |
|
(วิธีทำ ให้ ใส่ชื่อ สกุล เลือกวิชาที่สอบ และจำนวนข้อ แต่ต้องไม่เกินจากที่กำหนดไว้ เช่น กำหนดไว้ 10 ข้อ เวลาเลือกจำนวนข้อ ให้เลือก 5 และ 10 ข้อไม่เกินจากนี้ เป็นต้น เมื่อทำเสร็จสามารถดูคะแนนจากรายละเอียดผู้ทำข้อสอบได้ทันที
1. ลำโพง 10 ข้อ 2. มอเตอร์ 10 ข้อ |
|
เรียนฟิสิกส์ออนไลน์ (เสียงภาษาอังกฤษ) มีคำบรรยายเป็นภาษาอังกฤษทุกตัวอักษร พร้อมทำแบบฝึกหัด
การเหนี่ยวนำของแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic Induction) |
|
เรียนฟิสิกส์ออนไลน์ (เสียงภาษาอังกฤษ) มีคำบรรยายเป็นภาษาอังกฤษทุกตัวอักษร พร้อมทำแบบฝึกหัด
ความเหนี่ยวนำ (Inductance) |
|
บทความเพิ่มเติม 1. กฏของเลนซ์(Lenz's Law)
กฏของเลนซ์(Lenz's Law)Heinrich F.E. Lenz
Russian
physicist
(1804-1865)
1834
Lenzs Law
There
is an induced current in a closed
conducting loop if and only if the
magnetic flux through the loop is
changing. The direction of the induced
current is such that the induced
magnetic field always
opposes
the change in the flux.
2. การหน่วงโดยใช้สนามแม่เหล็ก (Magnetic Damping)
การติดหน่วงแม่เหล็ก AVET แบบภูมิปัญญาชาวบ้าน
3. สร้างมอเตอร์กระแสตรงแบบง่ายๆ
4. เราส่งกระแสไฟฟ้าไปยังบ้านเรือนได้อย่างไร 5. วงจร R-Lขณะที่สวิทช์ยังเปิดอยู่ ที่เวลา t =o กระแสยังไม่มีการไหล i =o ให้เลือกค่า V , L และ R ให้คุณสังเกตว่า เมื่อเพิ่มค่า R แล้ว กราฟของ i กับ t จะโค้งเข้าสู่แนวระดับเร็วขึ้น ( i = V / R ) บริเวณที่เป็นแนวระดับของกราฟเป็นค่าสูงสุดของกราฟด้วย ซึ่งจะขึ้นอยู่กับค่าความต้านทาน R แต่ค่านี้ไม่ขึ้นกับค่า L ข้อสงสัยก็เกิดขึ้นมาว่า ค่าความเหนี่ยวนำหรือ ค่า L มีหน้าที่อะไร กดเพื่อเข้าสู่การทดลอง
ถ้าไม่สามารถทดลองได้ ให้ Download
ไป setup ที่เครื่องก่อนจึงจะเล่นได้ครับ
6.
การทำงานของมอเตอร์ 7.
เครื่องกำเนิดไฟฟ้า
เครื่องเชื่อมไฟฟ้า เครื่องให้พลังงานความร้อน
มอเตอร์ทำง่ายสุดๆ
แรงดันไฟฟ้าเหนี่ยวนำ
หม้อแปลงไฟฟ้า
แหวนกระโดด
ดูได้ที่ Youtube
10. มอเตอร์เชิงเส้น (Linear Motor) มอเตอร์กระแสตรง มอเตอร์อย่างง่าย 11.ไมโครโฟน และลำโพงทำงานอย่างไร 12. บททดสอบ ความเหนี่ยวนำไฟฟ้า (มีคลิปการสอน) 13. ไฟฟ้าและแม่เหล็ก 2 : กระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำและแรงเคลื่อนไฟฟ้าเหนี่ยวนำ 14. เตาเหนี่ยวนำ |
![]() |
![]()
|
![]() |
![]() |
| หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ฟิสิกส์ 2 | คู่มือการเรียนหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ฟิสิกส์ 2 | คู่มือปฏิบัติการ ฟิสิกส์ 2 |
|
|
|
| 1. ไฟฟ้าสถิต | 2. สนามไฟฟ้า |
| 3. ความกว้างของสายฟ้า | 4. ตัวเก็บประจุและการต่อตัวต้านทาน |
| 5. ศักย์ไฟฟ้า | 6. กระแสไฟฟ้า |
| 7. สนามแม่เหล็ก | 8.การเหนี่ยวนำ |
| 9. ไฟฟ้ากระแสสลับ | 10. ทรานซิสเตอร์ |
| 11. สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและเสาอากาศ |
12. แสงและการมองเห็น |
| 13. ทฤษฎีสัมพัทธภาพ | 14. กลศาสตร์ควอนตัม |
| 15. โครงสร้างของอะตอม | 16. นิวเคลียร์ |
ครั้งที่
การเรียนฟิสิกส์ 2 ผ่านทางอินเตอร์เน็ต